<chapter id="filemanager">
<chapterinfo>
<authorgroup>
<author
>&Pamela.Roberts;</author>
&Bram.Schoenmakers; 
</authorgroup
> <date
>2003-10-28</date
> <releaseinfo
>3.2</releaseinfo
> </chapterinfo>

<title
>&konqueror; de bestandsbeheerder</title>

<sect1 id="dirfolders">
<title
>Mappen en paden</title>
<para
>In &UNIX; en &Linux; zijn alle mappen gerangschikt in een boomstructuur. Dit betekent dat u vanuit iedere map <quote
>naar boven</quote
> kunt gaan totdat u op een gemeenschappelijk punt belandt, om daar vervolgens weer <quote
>naar beneden</quote
> af te dalen totdat u uw doel bereikt. </para
>  

<para
>De positie van iedere map of bestand kan omschreven worden door zijn <quote
>pad</quote
>, dat een eenvoudige lijst bevat van alle mappen die u moet afdalen totdat u bij dat bestand komt. Bijvoorbeeld<filename class="directory"
>/home/pam</filename
> is de submap <filename class="directory"
>pam</filename
> van de submap <filename class="directory"
>home</filename
> van de hoofdmap, en <filename
> /home/pam/tekst.txt</filename
> is het bestand <filename
>tekst.txt</filename
> in die submap. De <quote
>/</quote
> aan het begin staat voor de hoofdmap, helemaal bovenaan de boomstructuur.</para>

<para
>Iedere map op uw systeem, inclusief partities, diskettes en &CD-ROM;s worden geplaatst in deze boomstructuur. De exacte paden hangen af van hoe uw systeem is ingesteld (zie ook de sectie <link linkend="floppy-cd"
>Diskette- en &CD-ROM;-stations</link
>). </para>
<para
>Iedere gebruiker op een &UNIX; / &Linux;-systeem heeft zijn eigen persoonlijke map, waarin bestanden en instellingen van deze gebruiker worden opgeslagen. Bijvoorbeeld <filename class="directory"
>/home/john</filename
> en <filename class="directory"
>/home/mary</filename
>. Het symbool <keycap
>~</keycap
> wordt vaak gebruikt om de persoonlijke map aan te duiden. Zo verwijst <filename
>~/letter.txt</filename
> naar het bestand <filename
>letter.txt</filename
> in uw persoonlijke map.</para>
<para
>Opmerking: vaak wordt het woord <quote
>directory</quote
> gebruikt in plaats van <quote
>map</quote
>.</para>
</sect1>

<sect1 id="viewmode">
<title
>Weergavemodi</title>
<para
>In de bestandsbeheerdermodus toont &konqueror; welke bestanden en submappen bewaard worden in een map en kan u daarover ook wat informatie geven.</para>
<para
>Het <quote
>pad</quote
> van de map wordt weergegeven in de titelbalk en in de locatiebalk, voorafgegaan door de tekst <quote
>file: </quote
> om aan te geven dat de map deel uitmaakt van uw normale bestandssysteem. Bijvoorbeeld <filename
>file:/home/pam</filename
>.</para>

<para
>De manier waarop &konqueror; de bestanden en mappen weergeeft hangt af van de actieve weergavemodus. Deze kunt u selecteren via het menu <menuchoice
> <guimenu
>Beeld</guimenu
><guisubmenu
>Weergavemodus</guisubmenu
></menuchoice
>, waar u uit de volgende opties kunt kiezen: </para>

<variablelist>

<varlistentry>
<term
><guimenuitem
>Pictogramweergave</guimenuitem
></term>
<listitem
><para
>Toont de naam met een passend pictogram van ieder bestand of map. </para
></listitem>
</varlistentry>

<varlistentry>
<term
><guimenuitem
>Multikolomweergave</guimenuitem
></term>
<listitem
><para
>Hetzelfde als de <guimenuitem
>Pictogramweergave</guimenuitem
>, behalve dat de items gerangschikt zijn in gelijke kolommen.</para>
</listitem>
</varlistentry>

<varlistentry>
<term
><guimenuitem
>Gedetailleerde weergave</guimenuitem
></term>
<listitem
><para
>Toont ieder bestand of map op een aparte regel, met een klein pictogram gevolgd door de bestands- of mapnaam. Achter de naam volgt wat informatie over dat item. Welke informatie er getoond zal worden kunt u instellen via het menu <menuchoice
><guimenu
>Beeld</guimenu
><guisubmenu
>Details tonen</guisubmenu
></menuchoice
>. </para
></listitem>
</varlistentry>

<varlistentry>
<term
><guimenuitem
>Tekstweergave</guimenuitem
></term>
<listitem
><para
>Gelijk aan de <guimenuitem
>Gedetailleerde weergave</guimenuitem
>, behalve dat de pictogrammen niet getoond worden en dat het eerste teken van een mapnaam een <quote
>/</quote
> is. </para
></listitem>
</varlistentry>

<varlistentry>
<term
><guimenuitem
>Boomstructuurweergave</guimenuitem
></term>
<listitem
><para
>Deze optie is handig bij het <link linkend="navigation"
>navigeren</link
> door de boomstructuur van de huidige map. De weergave is gelijk aan de <guimenuitem
>Gedetailleerde weergave</guimenuitem
>, behalve dat iedere regel begint met een kleine <keycap
>+</keycap
>  wanneer het item een map is. Door met de <mousebutton
>linker</mousebutton
>muisknop te klikken zal de map uitgeklapt worden zodat u de inhoud kunt zien.</para>
</listitem>
</varlistentry>

<varlistentry>
<term
><guimenuitem
>Infolijstweergave</guimenuitem
></term>
<listitem
><para
>Gelijk aan de <guimenuitem
>Gedetailleerde weergave</guimenuitem
>, behalve dat het aantal regels, woorden en tekens in een bestand getoond wordt, indien mogelijk. </para
></listitem>
</varlistentry>
</variablelist>

<para
>De standaard pictogrammen in de modi <guimenuitem
>Pictogramweergave</guimenuitem
> en in de <guimenuitem
>Multikolomweergave</guimenuitem
> kunnen vervangen worden door voorbeeldminiaturen die de bestandsinhoud reflecteren. Zie de sectie <link linkend="previews"
>Bestandsvoorbeelden</link
> voor meer informatie.</para>

<sect2 id="filetipinfo">
<title
>Bestandsinfo tonen</title>
<para
>Door <guilabel
>Bestandsinfo tonen</guilabel
> te selecteren in de sectie <guilabel
>Gedrag</guilabel
> van het venster <guilabel
>&konqueror; instellen</guilabel
>, zal er een tekstballon met informatie tevoorschijn komen wanneer u de muiscursor boven het pictogram plaatst. Dit geldt enkel in de modi <guimenuitem
>Pictogramweergave</guimenuitem
> en <guimenuitem
>Multicolomweergave</guimenuitem
>. </para>
<para
>Wanneer de optie <guilabel
>Voorbeelden in bestandstips tonen</guilabel
> is geselecteerd zal de tesktballon ook een voorbeeldminiatuur weergeven van de bestandsinhoud. </para>
</sect2>

<sect2 id="previews">
<title
>Bestandsvoorbeelden</title>
<para
>Door het menu <menuchoice
><guimenu
>Beeld</guimenu
><guisubmenu
>Voorbeelden</guisubmenu
></menuchoice
> te openen, kunt u kiezen van welk type bestanden u een voorbeeld wil zien.</para>
<para
>Dit betekent dat het bestandspictogram vervangen zal worden door een kleine afbeelding dat de bestandsinhoud weergeeft.</para>
<para
>Wanneer u <guimenuitem
>Geluidsbestanden</guimenuitem
> hebt geselecteerd, zal het bestand afgespeeld worden wanneer de muiscursor boven het bestand is geplaatst.</para>
<para
>Let op dat de bestandsvoorbeelden alleen beschikbaar zijn in de <guimenuitem
>Pictogramweergave</guimenuitem
> en in de <guimenuitem
>Multikolomweergave</guimenuitem
>.</para>
<para
>Omdat &konqueror; bij het maken van een voorbeeld veel meer gegevens moet inlezen dan alleen de bestandsnaam is deze functie minder geschikt voor het bekijken van bestanden op een diskette of op een externe computer. In de sectie <guilabel
>Voorbeelden</guilabel
> van het venster <guilabel
>&konqueror; instellen</guilabel
> kunt u de bestandsvoorbeelden uitschakelen voor bepaalde protocollen, zoals bij <link linkend="ftp"
>ftp</link
>, waar het ophalen van extra gegevens te lang zou duren.</para>
</sect2>

</sect1>

<sect1 id="navigation">
<title
>Navigatie</title>
<para
>Om bij een bestand te komen met &konqueror; dient u eerst door de mappenstructuur te bladeren om de map te vinden waarin dat bestand zich bevindt.</para>

<para
>Om tussen mappen te verplaatsen hoeft u alleen maar omhoog of omlaag te stappen in de boomstructuur:</para>

<itemizedlist>
<listitem
><para
>Om af te dalen in een submap, klikt u met de <mousebutton
>linker</mousebutton
>muisknop op de naam of pictogram, of wanneer de map al reeds <quote
>geselecteerd</quote
> is (zie hieronder) drukt u gewoon op <keycap
>Enter</keycap
>.</para
></listitem
> 
<listitem
><para
>Om omhoog te gaan in de boomstructuur, klikt u of op de knop <guiicon
>Boven</guiicon
> in de werkbalk, of u gebruikt de sneltoets <keycombo action="simul"
>&Alt;<keysym
>Pijl naar boven</keysym
></keycombo
>, of gebruikt u de optie <menuchoice
><guimenu
>Ga naar</guimenu
><guimenuitem
>Boven</guimenuitem
></menuchoice
> in het menu.</para
></listitem>
</itemizedlist>

<para
>Om een bestand of map te <quote
>selecteren</quote
> in de geopende map zonder het te openen, gebruikt u de pijltjestoetsen <keysym
>Boven</keysym
> en <keysym
>Beneden</keysym
> om door de items te navigeren. Het geselecteerde item wordt opgelicht en er wordt wat informatie getoond over het bestand in de statusbalk.</para>

<para
>Door de <link linkend="viewmode"
>weergavemodus</link
> op <guimenuitem
>Boomstructuurweergave</guimenuitem
> te zetten kan het makkelijker zijn om mappen te vinden die zich <quote
>onder</quote
> de huidige map bevinden. In deze weergave heeft iedere map een <keycap
>+</keycap
> teken. Door er met de <mousebutton
>linker</mousebutton
>muisknop op te klikken (dus niet op de mapnaam of het bijbehorende pictogram) zal de inhoud van die map weergegeven worden. Het kleine vierkantje zal een minteken tonen. De map klapt in wanneer u weer met de <mousebutton
>linker</mousebutton
>muisknop op het vierkantje klikt. Wanneer u eindelijk de gewenste map gevonden hebt, klik er dan met de <mousebutton
>linker</mousebutton
>muisknop op om die te openen.</para>

<para
>Het <link linkend="sidebar"
>navigatiepaneel</link
> kan ook handig zijn om uw bestandssysteem te verkennen.</para>

<para
>U kunt in één stap naar iedere map gaan door het pad van die map in de locatiebalk te typen. U kunt ook een pad opgeven in het dialoogvenster dat u krijgt wanneer u naar <menuchoice
><guimenu
>Locatie</guimenu
><guimenuitem
>Adres openen...</guimenuitem
></menuchoice
> gaat (<keycombo action="simul"
>&Ctrl;<keycap
>O</keycap
></keycombo
>). De functie <link linkend="path-complete"
>Tekst aanvullen</link
> kan dan handig zijn. Vergeet niet dat map- en bestandsnamen hoofdlettergevoelig zijn in &Linux; en &UNIX;.</para>

<para
>Wanneer u een nieuwe map bent binnengegaan kunt u teruggaan naar de vorige getoonde map door in de werkbalk <guiicon
>Vorige</guiicon
> te kiezen. U kunt ook uit het menu <menuchoice
><guimenu
>Ga naar</guimenu
> <guimenuitem
>Vorige</guimenuitem
></menuchoice
> kiezen, of de sneltoets <keycombo action="simul"
>&Alt;<keysym
>Pijl naar links</keysym
></keycombo
> gebruiken.</para>

<para
>Wanneer u een stap terug hebt gemaakt kunt u ook weer een stap vooruit doen. Klik op de knop <guiicon
>Volgende</guiicon
> in de werkbalk, of kies in het menu <menuchoice
><guimenu
>Ga naar</guimenu
><guimenuitem
>Volgende</guimenuitem
></menuchoice
> (<keycombo action="simul"
>&Alt;<keysym
>Pijl naar rechts</keysym
></keycombo
>).</para>

<tip
><para
>Door de <mousebutton
>linker</mousebutton
>muisknop ingedrukt te houden op de knoppen <guiicon
>Boven</guiicon
>, <guiicon
>Vorige</guiicon
> of <guiicon
>Volgende</guiicon
> zal er een lijst getoond worden met de laatst bezochte locaties.</para
></tip>

<sect2 id="file-find">
<title
>Bestanden en mappen zoeken</title>

<para
>Wanneer u niet (meer) weet of een bestand of map zich op uw systeem bevindt, kunt u op de knop <guiicon
>Bestand zoeken</guiicon
> in de werkbalk klikken of uit het menu <menuchoice
><guimenu
>Hulpmiddelen</guimenu
><guimenuitem
>Bestand zoeken...</guimenuitem
></menuchoice
> selecteren. Dit zal het zoekprogramma &kfind; integreren in het venster van &konqueror;. Zie het handboek van &kfind; voor meer hulp bij het gebruik van &kfind;. </para>

<note
><para
>Wanneer een bestands- of mapnaam begint met een punt zal dat item <quote
>verborgen</quote
> worden. &konqueror; toont deze items normaal gesproken niet. Om deze bestanden toch met &konqueror; te bekijken gebruikt u de optie <menuchoice
><guimenu
>Beeld</guimenu
><guimenuitem
>Verborgen bestanden en mappen tonen</guimenuitem
></menuchoice
>.</para>
<para
>Een andere reden waarom &konqueror; bepaalde bestanden of mappen niet weergeeft kan zijn dat u de plugin <link linkend="konq-plugin"
><guisubmenu
>Filters tonen</guisubmenu
></link
> aan hebt staan.</para
></note>

</sect2>

<sect2 id="floppy-cd">
<title
>Diskette- en &CD-ROM;-stations</title>

<para
>Iedere diskette, &CD; of partitie die u hebt zullen normaal gesproken ergens in de mappen<filename class="directory"
>/ </filename
>, <filename class="directory"
>/mnt</filename
>, of <filename class="directory"
>/auto</filename
> te vinden zijn, zodat ze een pad kunnen hebben als <filename class="directory"
>/mnt/floppy</filename
> of <filename class="directory"
>/cdrom</filename
>. De details hangen af van de manier waarop uw systeem geïnstalleerd is.</para>

<para
>In &UNIX; / &Linux; is het nodig dat u een diskette of &CD-ROM; nadat u ze heeft ingevoegd koppelt aan het bestandssysteem (<command
>mount</command
>). Datzelde geldt ook voor andere harddisk-partities wanneer u die wilt bekijken. Voordat u een diskette of &CD-ROM; verwijdert dient u deze eerst af te koppelen (<command
>umount</command
>), om het systeem op de hoogte te stellen dat het medium niet langer beschikbaar is. </para>

<para
>Hoe u dit doet zal van uw systeem afhangen:</para>

<itemizedlist>
<listitem
><para
>Misschien hebt u de voorziening <application
>Automount</application
>, in dit geval hoeft u zich geen zorgen te maken over het aan- en afkoppelen. Het kan echter wel gebeuren dat uw &CD-ROM; zonder reden uit zichzelf opstart.</para
></listitem>

<listitem
><para
>Het kan zijn dat u pictogrammen van uw harde schijf, <guiicon
>diskette</guiicon
>- en &CD-ROM;-station op uw bureaublad hebt staan. U kunt daar dan met de <mousebutton
>linker</mousebutton
>muisknop op klikken om het betreffende station aan te koppelen. Vervolgens zal de inhoud van het station getoond worden door &konqueror;. Om het station weer af te koppelen, klik met de <mousebutton
>rechter</mousebutton
>muisknop op het pictogram en kies voor <guimenuitem
>Afkoppelen (unmount)</guimenuitem
>. Lees hier meer over in de sectie <link linkend="making"
>Nieuw aanmaken</link
> in dit handboek.</para
></listitem>

<listitem
><para
>Of u kunt het op tradionele wijze doen in een console:</para>

<para
><userinput
><command
>mount /mnt/floppy</command
></userinput
></para>

<!-- This markup doesn't work properly, it puts 'mount' and '/mnt/floppy' 
on separate lines
<screen
>
<userinput><command>mount</command>
 <option><replaceable>/mnt/floppy</replaceable></option></userinput>
</screen
> -->

<para
>om bijvoorbeeld een diskettestation aan te koppelen, en</para>

<!-- Same as above
<screen
>
<userinput><command>umount</command>
 <option><replaceable>/mnt/floppy</replaceable></option></userinput></screen>
-->

<para
><userinput
><command
>umount /mnt/floppy</command
></userinput
></para>

<para
>om het weer af te koppelen (<command
>umount</command
> en niet <command
>unmount</command
>). </para>

<note
><para
>In plaats van het openen van een console om de commando's <command
>mount</command
> en <command
>umount</command
> te typen, is het makkelijker om in &konqueror;s menu <menuchoice
><guimenu
>Hulpmiddelen</guimenu
><guimenuitem
>Shellcommando uitvoeren...</guimenuitem
></menuchoice
> (<keycombo action="simul"
>&Ctrl;<keycap
>E</keycap
></keycombo
>) te kiezen. </para
></note>

</listitem>

</itemizedlist>
</sect2>

</sect1>

<sect1 id="deleting">
<title
>Bestanden en mappen verwijderen</title>

<para
>&konqueror; biedt twee mogelijkheden waarop een bestand of map verwijderd kan worden:</para>

<itemizedlist>
<listitem
><para
>U kunt het verplaatsen naar de <filename
>Prullenbak</filename
>. Dit is de veiligste manier, aangezien u de items weer terug kunt halen wanneer u er achter komt dat u teveel hebt weggegooid.</para
></listitem
> 

<listitem
><para
>U kunt het ook meteen verwijderen, dit verwijdert het item uit de huidige map en stelt de vrijgekomen schijfruimte ter beschikking, net zoals bij het commando <command
>rm</command
>.</para
></listitem>
</itemizedlist>

<para
>De gemakkelijkste manier om een bestand of map te verwijderen is door er met de <mousebutton
>rechter</mousebutton
>muisknop op te klikken. Dit zal een menu openen met de opties <guimenuitem
>Naar prullenbak verplaatsen</guimenuitem
> en <guimenuitem
>Verwijderen</guimenuitem
>.</para>

<para
>Of wanneer u het item al <quote
>geselecteerd</quote
> hebt, kunt u in het menu <guimenu
>Bewerken</guimenu
> de opties <quote
><guimenuitem
>Naar prullenbak verplaatsen</guimenuitem
></quote
> en <quote
><guimenuitem
>Verwijderen</guimenuitem
></quote
> kiezen.</para>

<para
><keycap
>Del</keycap
> verplaatst het geselecteerde item naar de prullenbak.</para>

<para
><keycombo action="simul"
>&Shift;<keycap
>Del</keycap
></keycombo
> zal de geselecteerde items echt verwijderen, deze actie is niet meer terug te draaien.</para>

<note
><para
>U kunt geen bestanden en mappen verwijderen wanneer u niet de nodige rechten hebt, zie ook de sectie <link linkend="super-user"
>Systeembeheerdermodus</link
> voor meer details.</para
></note>

</sect1>

<sect1 id="moving">
<title
>Verplaatsen en kopiëren</title>

<para
>Om een bestand of submap te kopiëren kunt u:</para>

<itemizedlist>
<listitem
><para
>Klikken met de <mousebutton
>rechter</mousebutton
>muisknop op het item dat u wilt kopiëren en in het menu <guimenuitem
>Kopiëren</guimenuitem
> kiezen.</para>

<para
>Of wanneer het item al <quote
>geselecteerd</quote
> is kunt u op de knop <guiicon
>Kopiëren</guiicon
> klikken in de werkbalk, of u kiest <menuchoice
><guimenu
>Bewerken</guimenu
> <guimenuitem
>Kopiëren</guimenuitem
></menuchoice
> uit het menu, of u gebruikt de sneltoets <keycombo action="simul"
>&Ctrl;<keycap
>C</keycap
></keycombo
>.</para
></listitem>

<listitem
><para
>Navigeren naar de map waarnaar u het item wilt kopiëren en dan klikken op de knop <guiicon
>Plakken</guiicon
> in de werkbalk, of het menu <menuchoice
><guimenu
>Bewerken</guimenu
><guimenuitem
>Plakken</guimenuitem
></menuchoice
> of de sneltoets <keycombo action="simul"
>&Ctrl;<keycap
>V</keycap
></keycombo
>. Tenslotte kunt u ook plakken door met de <mousebutton
>rechter</mousebutton
>muisknop op een leeg stuk te klikken om vervolgens <guimenuitem
>Plakken</guimenuitem
> te selecteren. </para
></listitem>
</itemizedlist>

<para
>Het verplaatsen van een bestand verplaatsen kan dezelfde manier gedaan worden als kopiëren, maar dan kiest u <guimenuitem
>Knippen</guimenuitem
>of drukt u op de sneltoets <keycombo action="simul"
>&Ctrl;<keycap
>X</keycap
></keycombo
> in plaats van <guimenuitem
>Kopiëren</guimenuitem
>. Het item dat u geknipt hebt zal verwijderd worden uit de oorspronkelijke map als u het op een andere locatie plakt.</para>

<para
>U kunt geselecteerde items kopiëren of verplaatsen door in het menu <menuchoice
><guimenu
>Bewerken</guimenu
><guimenuitem
>Bestanden kopiëren...</guimenuitem
></menuchoice
> (<keycap
>F7</keycap
>) of <menuchoice
><guimenu
>Bewerken</guimenu
><guimenuitem
>Bestanden verplaatsen...</guimenuitem
></menuchoice
> (<keycap
>F8</keycap
>) te kiezen. Ook is het mogelijk om <guimenuitem
>Kopiëren naar</guimenuitem
> of <guimenuitem
>Verplaatsen naar</guimenuitem
> te kiezen uit het context-menu, dat u krijgt wanneer u met de <mousebutton
>rechter</mousebutton
>muisknop op een bestand of map klikt.</para>

<note
><para
>U kunt geen bestanden kopiëren of verplaatsen wanneer u niet de nodige toegangsrechten heeft. Zie de sectie <link linkend="super-user"
>Systeembeheermodus</link
> voor meer informatie.</para
></note>

<sect2 id="dnd">
<title
>Het slepen van bestanden en mappen</title>

<para
>&konqueror; ondersteunt kopiëren en verplaatsen van items door middel van slepen.</para>

<para
>Dit kunt u doen door twee vensters van &konqueror; te openen, waarvan één van de mappen de bronmap geopend heeft en het andere venster de doelmap. Plaats de muisaanwijzer boven het item dat u wenst te kopiëren of te verplaatsen en houd de <mousebutton
>linker</mousebutton
>muisknop ingedrukt. Sleep het bestand nu naar een lege plaats in de doelmap. Laat de muisknop los en u krijgt een menu te zien met de keuzes <guimenuitem
>Kopiëren</guimenuitem
> of <guimenuitem
>Verplaatsen</guimenuitem
>. Zorg ervoor dat u de items op een lege plaats loslaat, want er kunnen problemen ontstaan wanneer u ze loslaat boven een bestand.</para>

<para
>U kunt &konqueror; ook meerdere mappen tegelijkertijd laten tonen in één venster, zodat u items in een venster kunt slepen.</para>

<mediaobject>
<imageobject
><imagedata format="PNG" fileref="dragdrop.png"/></imageobject>
<textobject>
<phrase
>Weergaves splitsen om te kunnen slepen</phrase>
</textobject>
</mediaobject>

<para
>Deze schermafbeelding laat zien hoe u met het menu er voor zorgt dat &konqueror; meerdere weergaven toont in één venster. U vindt deze opties in <menuchoice
><guimenu
>Venster</guimenu
><guimenuitem
>Venster verticaal opslitsen</guimenuitem
></menuchoice
>, of u maakt gebruik van de sneltoets <keycombo action="simul"
>&Ctrl;&Shift;<keycap
>L</keycap
></keycombo
>.</para>

<para
>Om verschillende mappen tegelijkertijd te tonen mogen de twee weergaves niet aan elkaar gekoppeld zijn. De twee vierkantjes rechtsonder moeten daarom leeg zijn. </para>

<para
>De <quote
>actieve</quote
> weergave, dus de weergave waarvan het pad getoond wordt in de locatiebalk, kunt u herkennen aan het groene lampje linksonderin de weergave. Om een weergave actief te maken klikt u met de <mousebutton
>linker</mousebutton
>muisknop op een leeg stuk of op de bijbehorende statusbalk.</para>

<para
>Om een actieve weergave te verwijderen uit het venster van &konqueror; drukt u op <keycombo action="simul"
>&Ctrl;&Shift;<keycap
>R</keycap
></keycombo
>, of u kiest in het menu <menuchoice
><guimenu
>Venster</guimenu
><guimenuitem
>Actieve weergave verwijderen</guimenuitem
></menuchoice
>, of u klikt met de <mousebutton
>rechter</mousebutton
>muisknop op de bijbehorende statusbalk en kies uit het menu dan <guimenuitem
>Weergave verwijderen</guimenuitem
>.</para>

<para
>U kunt in &konqueror; items kopiëren of verplaatsen tussen tabbladen door een item naar het betreffende tabblad te slepen. Laat de muis niet los, maar wacht tot het tabblad in beeld springt. Zo kunt u het item in een leeg stuk van het tabblad loslaten.</para>

</sect2>

<sect2 id="dups">
<title
>Dubbele bestandsnamen</title>
<para
>Wanneer u een bestand plakt in een map waarin al een bestand bestaat met dezelfde naam, zal &konqueror; een dialoogvenster openen met een waarschuwing. U kunt dan: </para>
<itemizedlist>
<listitem
><para
>Het oude bestand <guilabel
>Overschrijven</guilabel
> door het nieuwe (geplakte) bestand. De knop <guibutton
>Alles overschrijven</guibutton
> kunt u gebruiken wanneer u meerdere items gekopieerd hebt.</para
></listitem>
<listitem
><para
>Het plakken afbreken door op <guibutton
>Overslaan</guibutton
> of <guibutton
>Alles overslaan</guibutton
> te klikken.</para
></listitem>
<listitem
><para
>Het gekopieerde bestand een andere naam geven. U kunt dit doen door een nieuwe naam in te typen in het tekstvak of laat &konqueror; een naam <guibutton
>voorstellen</guibutton
>. Klik daarna op de knop <guibutton
>Hernoemen</guibutton
>.</para
></listitem>
</itemizedlist>
</sect2>
</sect1>

<sect1 id="multiple">
<title
>Het selecteren van meerdere bestanden</title>

<para
>Het kan voorkomen dat u meerdere bestanden tegelijkertijd wilt verplaatsen, kopiëren of verwijderen. U wilt bijvoorbeeld alle .png-bestanden van de ene map naar de andere verplaatsen. &konqueror; maakt het u gemakkelijk doordat u bestanden kunt selecteren die een bepaalde overeenkomst in hun naam hebben.</para>

<para
>Kies in het menu <menuchoice
><guimenu
>Bewerken</guimenu
><guisubmenu
>Selectie</guisubmenu
><guimenuitem
>Selecteren...</guimenuitem
></menuchoice
> of gebruik de sneltoets <keycombo action="simul"
>&Ctrl;<keycap
>+</keycap
></keycombo
>. Er komt een klein dialoogvenster in beeld waar u de bestandsnamen kunt opgeven, gebruikmakend van de jokertekens <keycap
>*</keycap
> (staat voor een willekeurig aantal tekens) en <keycap
>?</keycap
> (staat voor één willekeurig teken). Klik daarna op <guibutton
>OK</guibutton
> en &konqueror; zal alle overeenkomende bestandsnamen selecteren. Bijvoorbeeld;</para>
      
<itemizedlist>
<listitem
><para
><userinput
><filename
>vlag*.png</filename
></userinput
> zal alle bestandsnamen selecteren die beginnen met de letters <quote
>vlag</quote
> en eindigen met <quote
><literal role="extension"
>.png</literal
></quote
>.</para
></listitem>
<listitem
><para
><userinput
><filename
>memo?.txt</filename
></userinput
> zal <filename
>memo1.txt</filename
> en <filename
>memo9.txt</filename
> selecteren maar niet <filename
>memo99.txt</filename
>.</para
></listitem>
</itemizedlist>

<para
>Wanneer u een reeks bestanden hebt geselecteerd, kunt u de selectie inkrimpen door in het menu <menuchoice
><guimenu
>Bewerken</guimenu
><guimenuitem
>Deselecteren...</guimenuitem
></menuchoice
> te kiezen of door de sneltoets <keycombo action="simul"
>&Ctrl;<keycap
>-</keycap
></keycombo
> te gebruiken om op te geven welke bestanden uit de selectie gehaald moeten worden.</para>

<para
>Druk op <keycombo action="simul"
>&Ctrl;<keycap
>U</keycap
></keycombo
>, of de menuoptie <menuchoice
><guimenu
>Bewerken</guimenu
><guimenuitem
>Alles deselecteren</guimenuitem
></menuchoice
>, of een <mousebutton
>linker</mousebutton
>muisknop op een lege plaats binnen de weergave om de selectie te annuleren.</para>

<para
>U kunt zelfs een selectie omkeren. Dit houdt in dat geselecteerde items gedeselecteerd worden en dat items zonder selectie wel geselecteerd worden. U keert een selectie om door naar <menuchoice
><guimenu
>Bewerken</guimenu
><guimenuitem
>Selectie omkeren</guimenuitem
></menuchoice
> te gaan of gebruik de sneltoets <keycombo action="simul"
>&Ctrl;<keycap
>*</keycap
></keycombo
>.</para>

<para
>Een aantal handige sneltoetsen die gebruikt kunnen worden in de lijst-, boomstructuur- en tekstweergave:</para>
<variablelist>

<varlistentry>
<term
><keycap
>Spatie</keycap
></term>
<listitem>
<para
>Zet de selectie om van het omrandde item. </para>
</listitem>
</varlistentry>

<varlistentry>
<term
><keycap
>Insert</keycap
></term>
<listitem>
<para
>Zet de selectie om van het omrandde item en gaat naar het volgende item. </para>
</listitem>
</varlistentry>

<varlistentry>
<term
><keycombo action="simul"
>&Ctrl;<keysym
>Pijl naar boven</keysym
></keycombo
>, <keycombo action="simul"
>&Ctrl;<keysym
>Pijl naar beneden</keysym
></keycombo
>, <keycombo action="simul"
>&Ctrl;<keycap
>Home</keycap
></keycombo
><keycombo action="simul"
>&Ctrl;<keycap
>End</keycap
></keycombo
>, <keycombo action="simul"
>&Ctrl;<keycap
>Page Up</keycap
></keycombo
>, <keycombo action="simul"
>&Ctrl;<keycap
>Page Down</keycap
></keycombo
> </term>
<listitem>
<para
>Verschuift de selectie en zet de selectie om van alle items die hij tegenkomt. </para>
</listitem>
</varlistentry>

<varlistentry>
<term
><keycombo action="simul"
>&Shift;<keysym
>Pijl naar boven</keysym
></keycombo
>, <keycombo action="simul"
>&Shift;<keysym
>Pijl naar beneden</keysym
></keycombo
>, <keycombo action="simul"
>&Shift;<keycap
>Home</keycap
></keycombo
>, <keycombo action="simul"
>&Shift;<keycap
>End</keycap
></keycombo
>, <keycombo action="simul"
>&Shift;<keycap
>Page Up</keycap
></keycombo
>, <keycombo action="simul"
>&Shift;<keycap
>Page Down</keycap
></keycombo
> </term>
<listitem>
<para
>Deselecteert alles, verplaatst dan de selectie, selecteert alles wat hij tegenkomt. </para>
</listitem>
</varlistentry>
</variablelist>

<para
>Wanneer u eenmaal de juiste bestanden geselecteerd hebt kunt u ze verwijderen, kopiëren of verplaatsen zoals u gewend bent, deze acties zijn in één keer van toepassing op alle geselecteerde bestanden. </para>

<note
><para
>Afhankelijk van uw toetsenbord en locale zult u merken dat de sneltoetsen <keycombo action="simul"
>&Ctrl;<keycap
>+</keycap
></keycombo
>, <keycombo action="simul"
>&Ctrl;<keycap
>-</keycap
></keycombo
> en <keycombo action="simul"
>&Ctrl;<keycap
>*</keycap
></keycombo
> alleen werken in combinatie met het numerieke gedeelte van uw toetsenbord.</para
></note>

</sect1>

<sect1 id="making">
<title
>Nieuw aanmaken</title>

<para
>Wanneer &konqueror; zich in bestandsbeheerdermodus bevindt, kunt u <guisubmenu
>Nieuw aanmaken</guisubmenu
> selecteren in het menu <guimenu
>Bewerken</guimenu
>, of uit het context-menu dat in beeld komt wanneer u met de <mousebutton
>rechter</mousebutton
>muisknop op een lege plaats klikt in een mapweergave:</para>

<variablelist>

<varlistentry>
<term
><menuchoice
><guisubmenu
>Bestand</guisubmenu
><guimenuitem
>Koppeling naar toepassing</guimenuitem
> </menuchoice
></term>
<listitem
><para
>Deze optie maakt een pictogram aan dat een bepaalde toepassing zal starten. Het opent een dialoogvenster met drie tabbladen. In het eerste tabblad, <guilabel
>Algemeen</guilabel
>, kunt u een pictogram met bijbehorende tekst opgeven. In het tweede tabblad, <guilabel
>Toegangsrechten</guilabel
>, kunt u bepalen wie het pictogram mag gebruiken of veranderen. In het laatste tabblad, <guilabel
>Toepassing</guilabel
>, kunt u het uit te voeren <guilabel
>Commando</guilabel
> opgeven. Bijvoorbeeld, <userinput
>kedit</userinput
> om de teksteditor &kedit; te starten. <userinput
>kedit /home/pam/todo.txt</userinput
> zal het bestand <filename
>/home/pam/todo.txt</filename
> openen in &kedit;. Op dit tabblad zijn ook opties beschikbaar waar u kunt opgeven welke bestandstypes het programma kan openen.</para>

<para
>Om een toepassingspictogram op uw bureaublad te plaatsen, dient u een koppeling aan te maken in de map <filename class="directory"
>~/Desktop</filename
> (dit kan afhankelijk zijn van de manier waarop &kde; geïnstalleerd is op uw systeem) of ga naar het submenu <guisubmenu
>Nieuw aanmaken</guisubmenu
> door met de <mousebutton
>rechter</mousebutton
>muisknop op een leeg stuk van het bureaublad te klikken.</para>

<para
>Wanneer u niet wilt dat uw bureaublad vol komt te staan met toepassingen kunt u ze ook in de map Toepassingen plaatsen. U kunt deze map openen door in &konqueror; naar <menuchoice
><guimenu
>Ga naar</guimenu
><guimenuitem
>Toepassingen</guimenuitem
></menuchoice
> te gaan. Maak dan een pictogram aan op uw bureaublad waarmee u deze map kunt openen, deze bevindt zich normaal gesproken in <filename class="directory"
>~/.kde/share/applnk</filename
>.</para>

<para
>Om een koppeling naar een toepassing in uw paneel te plaatsen, maakt u eerst een koppeling aan de map Toepassingen. Sleep de koppeling vervolgens naar een lege plaats in uw paneel.</para>

</listitem>
</varlistentry>

<varlistentry>
<term
><menuchoice
><guisubmenu
>Bestand</guisubmenu
><guimenuitem
>Koppeling naar locatie (URL-adres)...</guimenuitem
></menuchoice
></term>
<listitem
><para
>Hiermee kunt u een pictogram aanmaken dat een bepaalde map of website met &konqueror; opent. Net zoals met <guimenuitem
>Koppeling naar toepassing...</guimenuitem
> kunt u het pictogram op uw bureaublad plaatsen door de koppeling in de map <filename
>~/Desktop</filename
> te plaatsen. U kunt ook op een lege plaats van uw bureaublad klikken om vervolgens in het context-menu voor <guisubmenu
>Nieuw aanmaken</guisubmenu
> te kiezen. In eerste instantie wordt het volledige URL-adres getoond als naam van de koppeling, dit kunt u veranderen door er met de <mousebutton
>rechter</mousebutton
>muisknop op te klikken en vervolgens <guimenuitem
>Eigenschappen</guimenuitem
> te kiezen. In het tabblad <guilabel
>Algemeen</guilabel
> kunt u een nieuwe naam opgeven.</para
></listitem>
</varlistentry>

<varlistentry>
<term
><menuchoice
><guisubmenu
>Apparaat</guisubmenu
><guimenuitem
>Diskettestation...</guimenuitem
></menuchoice
></term>
<listitem
><para
>Kies deze optie wanneer u een pictogram wilt aanmaken dat het diskettestation aankoppelt en het vervolgens zal openen met &konqueror;, waardoor de inhoud getoond zal worden. Om het diskettestation weer af te koppelen dient u met de <mousebutton
>rechter</mousebutton
>muisknop op het pictogram te klikken en vervolgens <guimenuitem
>Unmount</guimenuitem
> te kiezen. Eigenlijk hoeft dit niet persé een diskette te zijn, maar het kan ook om een harde schijf, partitie of cd-rom gaan. In veel gevallen wilt u zo'n pictogram wel op uw bureaublad hebben.</para
></listitem>
</varlistentry>

<varlistentry>
<term
><guimenuitem
>Harde schijf...</guimenuitem
></term>
<listitem
><para
>Deze optie is gelijkwaardig aan <guimenuitem
>Diskettestation...</guimenuitem
>, maar dan voor een harde schijf of voor een partitie.</para
></listitem>
</varlistentry>

<varlistentry>
<term
><guimenuitem
>CD-/DVD-romspeler...</guimenuitem
></term>
<listitem
><para
>Deze optie is gelijkwaardig aan <guimenuitem
>Diskettestation...</guimenuitem
>, maar dan voor een <acronym
>cd</acronym
>- of <acronym
>dvd</acronym
>-speler.</para
></listitem>
</varlistentry>

<varlistentry>
<term
><guimenuitem
>Map...</guimenuitem
></term>
<listitem
><para
>Een nieuwe (sub)map aanmaken.</para
></listitem>
</varlistentry>

<varlistentry>
<term
><guimenuitem
>Tekstbestand...</guimenuitem
></term>
<listitem
><para
>Kies deze optie om een normaal, leeg tekstbestand aan te maken. Een dialoogvenster zal u vragen om een naam op te geven voor het nieuwe bestand.</para
></listitem>
</varlistentry>

<varlistentry>
<term
><guimenuitem
>HTML-bestand...</guimenuitem
></term>
<listitem
><para
>Maakt een basis <acronym
>HTML</acronym
>-bestand aan. Wanneer u de bestandsnaam op moet geven is het het beste wanneer u het een <literal role="extension"
>.html</literal
>-extensie geeft om verwarring te voorkomen.</para
></listitem>
</varlistentry>

<varlistentry>
<term
><guimenuitem
>Presentatiedocument...</guimenuitem
></term>
<listitem
><para
>Legt een basis voor een &koffice; &kpresenter;-document aan. Geef de bestandsnaam een <literal role="extension"
>.kpr</literal
>-extensie.</para
></listitem>
</varlistentry>

<varlistentry>
<term
><guimenuitem
>Tekstdocument...</guimenuitem
></term>
<listitem
><para
>Legt een basis aan voor een <application
>KOffice</application
> &kword;-document aan, gebruik makend van het standaard &kword; stijlsjabloon. Geef de naam een <literal role="extension"
>.kwd</literal
>-extensie.</para
></listitem>
</varlistentry>

<varlistentry>
<term
><guimenuitem
>Werkbladdocument...</guimenuitem
></term>
<listitem
><para
>Kies deze optie om een nieuw <application
>KOffice</application
> &kspread; werkbladbestand aan te maken. Geef de bestandsnaam een <literal role="extension"
>.ksp</literal
>-extensie.</para
></listitem>
</varlistentry>

<varlistentry>
<term
><guimenuitem
>Illustratiebestand...</guimenuitem
></term>
<listitem
><para
>Maakt een nieuw <application
>KOffice</application
> &kontour;-document aan. Geef de bestandsnaam een <literal role="extension"
>.kil</literal
>-extensie.</para
></listitem>
</varlistentry>

</variablelist>

</sect1>

<sect1 id="newname">
<title
>Bestandsnamen en toegangsrechten veranderen</title>

<para
>De gemakkelijkste manier om een bestand te hernoemen is door er met de <mousebutton
>rechter</mousebutton
>muisknop op te klikken en dan vervolgens voor <guimenuitem
>Hernoemen</guimenuitem
> kiezen.</para>

<para
>Om de naam of toegangsrechten van een bestand of map te veranderen klikt u met de <mousebutton
>rechter</mousebutton
>muisknop op het item en kiest u voor <guimenuitem
>Eigenschappen...</guimenuitem
>. U kunt het bestand of de map ook <quote
>selecteren</quote
> en vervolgens naar <menuchoice
><guimenu
>Bewerken</guimenu
><guimenuitem
>Eigenschappen</guimenuitem
></menuchoice
> gaan.</para>

<para
>Dit zal het dialoogvenster Eigenschappen openen met twee tabbladen:</para>

<itemizedlist>
<listitem
><para
><guilabel
>Algemeen</guilabel
> geeft u wat informatie over het item en maakt het ook mogelijk om de naam te veranderen. Als het om een map gaat kunt u ook het bijbehorende pictogram veranderen.</para
></listitem>
<listitem
><para
>In het tabblad <guilabel
>Toegangsrechten</guilabel
> kunt u de eigenaren en toegangsrechten bekijken en instellen. </para
></listitem>
</itemizedlist>

<sect2 id="copyrename">
<title
>Kopiëren en Hernoemen</title>
<para
>Wanneer u een kopie wilt maken van een bestand met een nieuwe naam, bijvoorbeeld als reservekopie, klikt u op <guimenuitem
>Kopiëren</guimenuitem
> en meteen daarna op <guimenuitem
>Plakken</guimenuitem
>. Dit zal een dialoogvenster openen met de melding dat het bestand al bestaat. Typ de nieuwe naam in het tekstvak en klik op de knop <guibutton
>Hernoemen</guibutton
> (u kunt ook op <guibutton
>Voorstellen</guibutton
> klikken, &konqueror; zal dan automatisch een nieuwe naam aanmaken).</para>
</sect2>

<sect2 id="super-user">
<title
>Systeembeheerdermodus</title>

<para
>Wanneer u als een normale gebruiker bent aangemeld en bestanden probeert te openen buiten uw persoonlijke map, dan zal u waarschijnlijk de toegang vaak geweigerd worden. Een foutmelding als <errorname
>Toegang geweigerd</errorname
> zal dan in beeld komen. </para>

<para
>Om deze bestanden toch te kunnen bereiken dient u ingelogd te zijn als de systeembeheerder, ook wel bekend als <systemitem class="username"
>root</systemitem
>. </para>

<para
>In plaats van dat u afsluit en vervolgens onder de hoofdgebruiker aanmeldt kunt u gewoon &konqueror; opstarten in Systeembeheerdermodus vanuit het <guimenu
>K</guimenu
>-menu. U gaat dan naar <menuchoice
><guisubmenu
>Systeem</guisubmenu
><guimenuitem
>Bestandsbeheerder (in systeembeheerdermodus)</guimenuitem
></menuchoice
>. Er wordt dan naar het wachtwoord van de <systemitem class="username"
>root</systemitem
>-gebruiker gevraagd. Wanneer u dat correct invult zal &konqueror; opgestart worden met alle toegangsrechten actief.</para>

<warning
><para
>Wees voorzichtig! Als systeembeheerder (<systemitem class="username"
>root</systemitem
>) hebt u volledige controle over het systeem. Eén verkeerd commando kan onherstelbare schade aanrichten.</para>
<para
>Ook wordt het ten zeerste afgeraden om als <systemitem class="username"
>root</systemitem
> het internet op te gaan. Dit zal de kwetsbaarheid van uw systeem aanzienlijk verhogen.</para
></warning>

</sect2>
</sect1>


<sect1 id="commandline">
<title
>Op de commandoregel</title>

<para
>Hoewel &konqueror; een erg krachtige grafische bestandsbeheerder is, kan het voorkomen dat een gevorderde &Linux;- / &UNIX;-gebruiker even een stap terug wil doen door op de commandoregel te werken.</para>

<para
>U kunt dan een &konsole;-sessie starten door uit het menu <menuchoice
><guimenu
>Hulpmiddelen</guimenu
><guimenuitem
>Terminal openen</guimenuitem
></menuchoice
> te kiezen (<keycombo action="simul"
>&Ctrl;<keycap
>T</keycap
></keycombo
>).</para>
<para
>Wanneer u een toepassing wilt starten of een URL-adres wilt openen, is het waarschijnlijk gemakkelijker om voor <menuchoice
><guimenu
>Hulpmiddelen</guimenu
><guimenuitem
>Commando uitvoeren...</guimenuitem
></menuchoice
> (<keycombo action="simul"
>&Alt;<keycap
>F2</keycap
></keycombo
>) te kiezen.</para>

<para
><menuchoice
><guimenu
>Hulpmiddelen</guimenu
><guimenuitem
>Shellcommando uitvoeren...</guimenuitem
></menuchoice
> (<keycombo action="simul"
>&Ctrl;<keycap
>E</keycap
></keycombo
>) opent een klein dialoogvenster met een commandoregel waar u een shellcommando kunt invoeren zoals <userinput
>ps -ax | grep kdeinit</userinput
>. Houd er rekening mee dat de stuurtekens van de terminal niet volledig ondersteund worden, dus programma's als <userinput
>top</userinput
> en <userinput
>less</userinput
> zullen niet goed werken. Voordeel is dat u deze commando's gelijk kunt laden zonder dat u &konsole; hoeft te starten. </para>

<para
>&konqueror; kan ook een terminal openen in zijn venster door naar het menu <menuchoice
><guimenu
>Venster</guimenu
><guimenuitem
>Terminal tonen</guimenuitem
></menuchoice
> te gaan. Zolang het koppelpictogram rechtsonder zichtbaar is zal de terminal iedere mapwijziging volgen die u in de grafische weergave maakt.</para>

<mediaobject>
<imageobject
><imagedata format="PNG" fileref="cmndline.png"/></imageobject>
<textobject>
<phrase
>Inclusief de terminal-sessie</phrase>
</textobject>
</mediaobject>

</sect1>

</chapter>
<!--
Local Variables:
mode: sgml
sgml-omittag: nil
sgml-shorttag: t
sgml-minimize-attributes: nil
sgml-general-insert-case: lower
sgml-parent-document:("index.docbook" "book" "chapter")
End:
-->
