<?xml version="1.0" ?>
<!DOCTYPE book PUBLIC "-//KDE//DTD DocBook XML V4.1.2-Based Variant V1.1//EN" "dtd/kdex.dtd" [
 <!ENTITY kappname "&koffice;">
 <!ENTITY package "koffice">
 <!ENTITY % addindex "IGNORE">
 <!ENTITY % Dutch "INCLUDE"
> <!-- change language only here -->
]>

<book lang="&language;">
<bookinfo>
<title
>&koffice;</title>
<subtitle
>Algemene inleiding</subtitle>
<authorgroup>
<author
><firstname
>Jost</firstname
> <surname
>Schenck</surname
> <affiliation
><address
><email
>jost@schenck.de</email
></address
></affiliation
> 
</author>
<othercredit role="translator"
><firstname
>Natalie</firstname
> <surname
>Koning</surname
><affiliation
><address
> <email
>nat@switch.demon.nl</email
></address
></affiliation
> <contrib
>Vertaler/Nalezer</contrib
></othercredit
> 
</authorgroup>

<date
>2001-06-02</date>
<releaseinfo
>0.01.01</releaseinfo>

<abstract>
<para
>&koffice; is een geïntegreerd officepakket voor de KDE gebruikersomgeving (&kde;). </para>
</abstract>

<keywordset>
<keyword
>KDE</keyword>
<keyword
>KOffice</keyword>
</keywordset>

</bookinfo>


<chapter id="introduction">
<title
>Inleiding</title>

<para
>&koffice; is een geïntegreerd officepakket voor de KDE gebruikersomgeving (&kde;). &koffice; bevat op dit ogenblik de volgende programma's: </para>

<simplelist type="vert" columns="1">
<member
>&kword; (een op frames gebaseerde tekstverwerker)</member>
<member
>&kspread; (een rekenbladprogramma)</member
> 
<member
>&kpresenter; (een presentatieprogramma)</member>
<member
>&kivio; (een programma voor stroomdiagrammen)</member>
<member
>Karbon14 (een vectortekenprogramma)</member>
<member
>&krita; (een pixeltekenprogramma)</member>
<member
>&kugar; (een programma om zakelijke rapporten te cre&euml;ren)</member>
<member
>Kexi (een programma voor ge&iuml;ntegreerd database beheer)</member>
<member
>&kchart; (een programma om grafieken te cre&euml;ren)</member>
<member
>&kformula; (een editor voor wiskundige formules)</member>

</simplelist>

<para
>De onderdelen van &koffice; zijn ontworpen op basis van het KParts-model en werken bijgevolg uitstekend samen. Elke &koffice;-component kan worden geïntegreerd in elk &koffice;-document. Zo kunt u een tabel die in &kspread; werd gemaakt, rechtstreeks in een &kword;-document opnemen. Door de verschillende &koffice;-componenten met elkaar te combineren kunnen complexe documenten worden gecreëerd. </para>

<para
>Een plugin-mechanisme maakt een uitbreiding van de functionaliteiten van &koffice; gemakkelijk. Er zijn reeds twee applicaties waarvoor van deze mogelijkheid gebruik gemaakt wordt: een macro-recorder en een rekenmachine. </para>

<para
>Dit handboek beschrijft alleen de algemene eigenschappen van &koffice; en de kenmerken die bij de meeste programma's identiek zijn. Voor gedetailleerde informatie over elk programma afzonderlijk, moet u de specifieke handboeken raadplegen. </para>

</chapter
> 

<chapter id="kparts">
<title
>KParts - de bouwstenen van &koffice;</title>

<para
>Elke &koffice;-applicatie is ontworpen met een zeer specifieke functionaliteit. Zo is &kspread; een programma voor rekenbladen en is &kword; een tekstverwerker. Elk programma richt zich op één specifiek domein en probeert daarin de perfectie te bereiken. Het kan gebeuren dat u gebruik wilt maken van de functionaliteit van de andere programma's, maar dan wel in <emphasis
>hetzelfde</emphasis
> document. </para>

<para
>Veronderstel dat u een document in &kword; creëert en een bepaalde passage wilt verduidelijken met een tabel. Alhoewel &kword; zelf over de nodige functionaliteit beschikt om documenten met tabellen te maken, kan het zijn dat u meer nodig hebt. U hebt misschien een bepaalde valutaopmaak nodig, of u moet wellicht berekeningen uitvoeren waarvoor u formules nodig hebt uit een rekenblad. Sommige programmeurs <emphasis
>zouden</emphasis
> deze functionaliteiten ook voor &kword; kunnen ontwikkelen, maar &kword; zou in dit domein nooit zo goed worden als &kspread; en indien men dit toch zou proberen dan zou &kword; een onredelijk complex programma worden en onmogelijk te onderhouden zijn. </para>

<para
>Het alternatief is KParts. De achterliggende idee van KParts is zeer eenvoudig: laat elke applicatie datgene doen wat zij het beste kan. </para>

<sect1 id="compound-docs">
<title
>Samengestelde documenten met KParts</title>

<para
>Dankzij het KParts-model kunt u in uw documenten gebruik maken van de <emphasis
>volledige</emphasis
> functionaliteit van <emphasis
>alle</emphasis
> &koffice;-applicaties. U kunt dit doen door in uw document zogenaamde <quote
>parts</quote
> in te voegen. Elk van deze <quote
>parts</quote
> is in feite een ander document. U creëert dus <quote
>een document in een document</quote
>. </para>

<para
>Om het voorbeeld hierboven te realiseren, volstaat het een &kspread;-Kpart in te voegen in het &kword;-document. U krijgt dan eveneens een tabel en elke keer dat u deze tabel wijzigt neemt &kspread; in de achtergrond de controle over. Wanneer u stopt met het bewerken van de tabel en terug aan uw tekst begint te werken wordt de controle terug aan &kword; gegeven. Het enige dat u hiervan zult merken is een verandering in de menu's en de werkbalken: terwijl u de tabel bewerkt weerspiegelen deze de functionaliteiten van &kspread; en niet die van &kword;. De functionaliteit van één toepassing insluiten in een andere wordt <quote
>inbedden</quote
> genoemd. </para>

</sect1>


<sect1 id="kparts-try-it">
<title
>KParts gebruiken in uw documenten</title>

<para
>Indien u nog nooit eerder met samengestelde documenten gewerkt hebt, vindt u deze documenten in het begin misschien verwarrend, maar in feite is werken met KParts even gemakkelijk als werken met een enkele toepassing. Volg de gedetailleerde instructies hieronder en dan wordt het helemaal duidelijk. </para>

<procedure>
<title
>Een &kspread;-KPart invoegen in een &kword;-document</title>
<step>
<para
>Start &kword;, u kunt dat doen via het menu of door <userinput
><command
>kword</command
></userinput
> te typen in een Konsole. </para>
</step>
<step>
<para
>Maak een nieuw document aan en typ er wat regels met tekst in. </para>
</step>
<step>
<para
>Selecteer <menuchoice
><guimenu
>Invoegen</guimenu
> <guimenuitem
>Objectframe</guimenuitem
> <guimenuitem
>Spreadsheets</guimenuitem
></menuchoice
>. De cursor verandert nu in een kruis. Deze cursorvorm geeft aan dat u een zone in uw document moet selecteren. </para>
</step
> 
<step>
<para
>Klik met de &LMB; op de plaats waar de linkerbovenhoek van de tabel moet komen en sleep vervolgens de muisaanwijzer naar de rechterbenedenhoek en laat de muisknop los. Er verschijnt nu een dialoogvenster waarmee u een bestaand rekenblad in uw document kunt inbedden of waarmee u een nieuwe tabel kunt creëren. Maak een leeg werkblad aan. </para>
</step>
</procedure>

<para
>Eenvoudig, niet? U ziet nu een tabelkader in uw &kword;-document. Dubbelklik nu in de tabel en observeer wat er gebeurt. U zult merken dat: </para>

<itemizedlist>
<listitem>
<para
>De menubalk en de werkbalken gewijzigd werden. U ziet nu de menu's en knoppen van &kspread;. </para>
</listitem
> 
<listitem>
<para
>Uw tabel bevat nu elementen van &kspread;: een verticale en horizontale schuifbalk, een balk met tabs om rekenbladen te selecteren, &etc; </para>
</listitem>
</itemizedlist>

<para
>Probeer deze tabel te bewerken. U zult merken dat de werkwijze niet verschilt van &kspread;. Dat was ook te verwachten, in feite <emphasis
>werkt u met &kspread;</emphasis
>. </para>

<para
>Klik nu ergens in uw &kword;-document, buiten het kader dat u net hebt aangemaakt. Het menu en de werkbalken veranderen weer in die van &kword; en alle elementen van &kspread; verdwijnen uit het kader. Maar alle getallen die u hebt ingevoerd blijven zichtbaar. </para>

<para
>KParts zijn gemakkelijk te gebruiken. Probeer ook andere Kparts in uw document in te voegen, of zelfs KParts in andere KParts. </para>

</sect1>

</chapter>

<chapter id="customization">
<title
>Optimaliseren van &koffice; en uw systeem</title>

<para
>Normaal moet &koffice; na de installatie zonder problemen werken, maar er zijn wel een paar dingen die u kunt optimaliseren om het onderste uit de kan te halen. In dit hoofdstuk kunt u nalezen wat u moet doen om optimaal met dit officepakket te kunnen werken. </para>

<sect1 id="the-font-issue">
<title
>Optimaliseren van Lettertypen</title>
<para
>Lettertypen zijn onder X-Window geen gemakkelijke zaak. In dit deel zullen we enkele problemen behandelen waarvan gebruikers van &koffice; vaak melding maken. Sommige van deze problemen zijn niet aan &koffice; te wijten, maar zijn het gevolg van de algemene configuratie van uw systeem en ze kunnen dan ook alleen opgelost worden wanneer bepaalde configuratiebestanden worden gewijzigd. Wanneer u zelf niet over toegang tot de <quote
>root account</quote
> beschikt, dan zult u contact moeten opnemen met de systeembeheerder en hem of haar eventueel naar dit handboek verwijzen. Aangezien het onderwerp lettertypen te complex is om het hier volledig te behandelen, verwijzen wij graag naar de <ulink url="http://www.pegasus.rutgers.edu/~elflord/font_howto/Font-HOWTO/"
>Font HOWTO</ulink
>. Daar vindt u meer informatie over dit onderwerp dan de samenvatting die hier werd opgenomen. </para>

<sect2>
<title
>Mooie schaalbare lettertypen op uw scherm</title>

<para
>Moet nog geschreven worden. </para>

</sect2>

<sect2
><title
>Mooie en correcte printeruitvoer</title>

<para
>&koffice; kan alle X11-lettertypen<emphasis
> op het scherm</emphasis
> weergeven, maar afdrukken kan op de meeste systemen wel voor problemen zorgen omdat het afdrukken gebeurt via een andere toepassing: <application
>ghostscript</application
>. &koffice; kent wel de namen van de lettertypen die door X-Windows worden gebruikt, maar <emphasis
> niet</emphasis
> de namen van de lettertypen die door <application
>ghostscript</application
> worden gebruikt. &koffice; probeert deze namen te raden, maar dit werkt niet altijd. </para>

<para
>Dit probleem kan opgelost worden, maar de manier waarop is niet zo eenvoudig. Misschien heeft u een linux-distributie gekozen die het meeste werk reeds heeft opgeknapt. (Als u geen problemen hebt met het afdrukken van KOffice-documenten kunt u dit deel van het handboek overslaan). Wat u moet doen is <application
>ghostscript</application
> duidelijk maken welke namen van lettertypen die door &koffice; werden <emphasis
>geraden</emphasis
>, overeenkomen met de eigen namen. Dit kunt u doen door regels toe te voegen aan een bestand met de naam <filename
>Fontmap</filename
>. Zo een regel heet aliasregel en ziet er als volgt uit:</para
> 

<example>
<title
>Een alias in de <application
>ghostscript</application
> Fontmap</title>
<screen
>/Algerian-Roman /Algerian       ;
</screen>
</example>

<para
>De spatie voor de ';' is verplicht. In dit voorbeeld is Algerian-Roman de naam die door &koffice; wordt gebruikt voor het Algerian lettertype. U moet gelijkaardige regels invoegen voor alle lettertypen die door &koffice; niet correct worden weergegeven. Om uw taak te vergemakkelijken kunt u een perl-script gebruiken dat door Donovan Rebbechi werd geschreven en dat u hier kunt downloaden: <ulink url="http://pegasus.rutgers.edu/~elflord/font_howto/kwdfont"
> http://pegasus.rutgers.edu/~elflord/font_howto/kwdfont</ulink
>. Stel dat u over een lettertypebestand beschikt met als naam <filename
>/usr/share/ghostscript/fonts/fontfile.ttf</filename
>, dan moet u het volgende commando intypen: <userinput
><command
>kwdfont</command
> <parameter
>/usr/share/ghostscript/fonts/fontfile.ttf</parameter
></userinput
>. Dit script zou in de meeste gevallen moeten werken, maar lees er zeker <ulink url="http://www.pegasus.rutgers.edu/~elflord/font_howto/Font-HOWTO/"
>Font HOWTO</ulink
> op na om de volledige informatie te krijgen. </para>

</sect2>
</sect1>

<sect1 id="custom-gui">
<title
>Aanpassen van de &GUI; van &koffice; </title>

<para
>&koffice; heeft een &GUI; (gebruikerinterface) die geschikt is voor de meeste gebruikers. Toch kunnen er goede redenen zijn om het uiterlijk van het programma te wijzigen. </para>

<para
>Mijn moeder is, bijvoorbeeld, een beetje bang voor de vele knoppen en menukeuzes die ze niet begrijpt. Voor haar heb ik de &GUI; aangepast door de keuzes te beperken tot het absolute minimum. Omdat ze alleen wat brieven schrijft en slechts een paar sjablonen gebruikt, heeft ze niet veel meer nodig dan een paar commando's zoals opslaan, afdrukken, openen, &etc; </para>

<para
>Dankzij het <quote
>action</quote
>-concept van &Qt; en &kde; is het mogelijk de menu's en de werkbalken van &koffice; gemakkelijk aan te passen. Spijtig genoeg is er op dit ogenblik nog geen gebruikersinterface om dit op een eenvoudige manier te doen. De &GUI;-configuratie van &koffice; wordt opgeslagen in &XML;-bestanden en u zult deze rechtstreeks moeten bewerken. Hopelijk verandert deze situatie in de nabije toekomst, maar op dit ogenblik hebt u wel enige kennis van &XML;-documenten nodig (of <acronym
>HTML</acronym
> dat eigenlijk een subset is van &XML;). </para>

<para
>In principe heeft elke &koffice;-toepassing twee van deze &XML;-bestanden, en eerste met de elementen van de &GUI; wanneer er geen document is geopend, en een tweede dat de &GUI; beschrijft van de specifieke KPart, dus wat u te zien krijgt wanneer er wel een document geopend is. Voor &kword;, bijvoorbeeld, heten deze twee &XML;-bestanden respectievelijk <filename
>kword_shell.rc</filename
> en <filename
>kword.rc</filename
>. </para>

<para
>Dit is een eenvoudig voorbeeld van zo'n rc-bestand. Merk op dat de menu-opties in het Engels zijn. De vertaling van &koffice; naar het Nederlands gebeurt niet door de oorspronkelijke bronbestanden te wijzigen. </para>

<example>
<title
>Voorbeeld van een eenvoudig rc-bestand.</title>
<screen
>&lt;!DOCTYPE QConfig &gt;&lt;qconfig&gt;
&lt;menubar&gt;
&lt;menu name="Edit"&gt;&lt;text&gt;Edit&lt;/text&gt;
&lt;action name="edit_cut"/&gt;
&lt;action name="edit_copy"/&gt;
&lt;action name="edit_paste"/&gt;
&lt;separator/&gt;
&lt;action name="edit_find"/&gt;
&lt;/menu&gt;
&lt;menu name="Insert"&gt;&lt;text&gt;Insert&lt;/text&gt;
&lt;action name="insert_picture"/&gt;
&lt;action name="insert_clipart"/&gt;
&lt;menu name="Variable"&gt;&lt;text&gt;Variable&lt;/text&gt;
&lt;action name="insert_var_datefix"/&gt;
&lt;action name="insert_var_datevar"/&gt;
&lt;/menu&gt;
&lt;/menu&gt;
&lt;/menubar&gt;
&lt;toolbars&gt;
&lt;toolbar name="edit_toolbar" position="right"&gt;
&lt;action name="edit_cut"/&gt;
&lt;action name="edit_copy"/&gt;
&lt;action name="edit_paste"/&gt;
&lt;/toolbar&gt;
&lt;/toolbars&gt;
&lt;/qconfig&gt;
</screen>
</example>

</sect1>

</chapter>

<chapter id="more-info">
<title
>Meer informatie</title>

<sect1 id="other-manuals">
<title
>Andere &koffice; handboeken</title>

<para
>Voor gedetailleerde informatie over de verschillende &koffice;.toepassingen wordt u verzocht de afzonderlijke handboeken te raadplegen. </para>

</sect1>

<sect1 id="links">
<title
>Links</title>

<para
>U vindt meer informatie over &kde; of &koffice;.op de volgende websites: </para>

<itemizedlist>
<listitem>
<para
><ulink url="http://koffice.kde.org"
>De homepagina van &koffice;</ulink
>. Hier vindt u alle informatie over &koffice;, hoe u het programma kunt downloaden en installeren, het laatste nieuws over de ontwikkeling van &koffice;, schermafdrukken, &etc; </para
></listitem>
<listitem>
<para
><ulink url="http://www.kde.org"
>De homepagina van &kde;</ulink
>, de meest geavanceerde en absoluut vrije desktop omgeving voor besturingssystemen die verwant zijn aan UNIX. &koffice; maakt gebruik van de &kde;-bibliotheken. </para
></listitem>
<listitem>
<para
><ulink url="http://www.trolltech.com"
>Trolltech</ulink
>, de makers van &Qt; de C++ bibliotheek. Zowel &kde; als &koffice; maken gebruik van &Qt;. </para
></listitem>
</itemizedlist>

</sect1>

</chapter>

<chapter id="programmersinfo">
<title
>&koffice; verder ontwikkelen</title>

<para
>Indien u zelf toepassingen voor &koffice; wilt ontwikkelen, kunnen de volgende hulpmiddelen u zeker vooruit helpen: </para>

<itemizedlist>
<listitem
><para
>De website <ulink url="http://developer.kde.org"
>http://developer.kde.org</ulink
> bevat heel wat documenten over programmeren met &Qt; en &kde;. U vindt er ook een online versie van de volledige &kde;-documentatie. </para
></listitem
> 
<listitem
><para
>Gebruik <application
>kdoc</application
> (te vinden in de <filename
>kdoc</filename
> CVS-module) om uw eigen &kde; documentatie te genereren. </para
></listitem
>      
<listitem
><para
>Bij de &koffice;-bronbestanden vindt u een voorbeeldtoepassing in de map <filename class="directory"
>"voorbeeld"</filename
>. </para
></listitem>
</itemizedlist>
    
</chapter>

<chapter id="legal">
<title
>Copyright en licentie</title>

<para
>&koffice; is het resultaat van een samenwerking van vele software-ontwikkelaars. Het copyright van elk bronbestand is eigendom van de mensen die eraan werkten en hun namen kunt u vinden aan het begin van elk bronbestand, samen met de licentie die erop van toepassing is. De namen van de ontwikkelaars die tot de vaste kern behoren vindt u ook op <ulink url="http://www.koffice.org/people.php"
>www.koffice.org/people.php</ulink
>. </para>

<para
>Het copyright van dit handboek is eigendom van Jost Schenck. U mag dit werk vrij verspreiden indien deze tekst bij de kopieën ingesloten wordt. U mag wijzigingen aan dit document aanbrengen indien u mij deze wijzigingen doorstuurt of het oorspronkelijk werk in &kde;-<acronym
>CVS</acronym
> aanpast. Ik ben niet aansprakelijk voor om het even welk feit dat terug te voeren is op het gebruik van dit handboek. </para>

<para
>Het copyright van de andere &koffice;-handboeken is eigendom van hun respectievelijke auteurs. </para>
&underFDL; &underGPL; </chapter>
  
<appendix id="installation">
<title
>&koffice; installeren</title>

<sect1 id="requirements">
<title
>Systeemvereisten</title>

<para
>Om &koffice; te installeren moet uw systeem aan de volgende vereisten voldoen: </para>

<itemizedlist>
<listitem
><para
>Een &UNIX;-besturingssysteem (bijvoorbeeld &Linux; of BSD) en een werkende &X-Window; omgeving zoals XFree86 of X.Org. </para
></listitem>
<listitem
><para
>De &Qt; 3.3 bibliotheken van Trolltech. Zie <ulink url="http://http.trolltech.com/"
>www.trolltech.com</ulink
> voor meer informatie. </para
></listitem>
<listitem
><para
>De K Desktop Omgeving 3.3 (&kde; 3.3) of recenter. &koffice; kan niet gecompileerd worden met oudere versies van &kde;. Hoe u &kde; kunt downloaden en installeren kunt u lezen op de website van &kde;: &kde-http; </para
></listitem>
<listitem
><para
>Voldoende schrijfrechten om software op uw systeem te kunnen installeren. Wanneer uw computer deel uitmaakt van een netwerk zult u contact moeten opnemen met de systeembeheerder. </para
></listitem>
</itemizedlist>

<para
>Alhoewel u de bibliotheken van &kde; 3,3 (of nieuwer) nodig hebt voor &koffice; betekent dit niet dat u &koffice; alleen in de &kde;-omgeving kunt gebruiken. U kunt de programma's ook in een andere bureaubladomgeving (zoals XFCE of GNOME) opstarten. </para>

<para
>Wanneer u van plan bent zelf <link linkend="from-source"
>&koffice; te compileren</link
>, hebt u ook het volgende nodig: </para>

<itemizedlist>
<listitem
><para
><command
>automake</command
> versie 1.6.1 (of recenter). U kunt dit programma downloaden op de volgende website: <ulink url="ftp://ftp.gnu.org/pub/gnu/automake/"
>ftp://ftp.gnu.org/pub/gnu/automake/</ulink
>  </para
></listitem>
<listitem
><para
><command
>autoconf</command
> versie 2.53 (of recenter). U kunt dit programma downloaden op de volgende website: <ulink url="ftp://ftp.gnu.org/pub/gnu/autoconf/"
>ftp://ftp.gnu.org/pub/gnu/autoconf/</ulink
>  </para
></listitem>
<listitem
><para
>Een C++ compiler die uitzonderingen ondersteunt, bij voorkeur een recente versie van GCC (zie <ulink url="http://gcc.gnu.org"
>http://gcc.gnu.orghttp</ulink
> om te downloaden en te installeren). </para
></listitem>
<listitem
><para
>&Qt; 3.3 van TrollTech. Indien deze pakketten niet op uw systeem werden geïnstalleerd en niet bij de distributie die u gebruikt werden meegeleverd, zult u waarschijnlijk zelf &Qt; moeten compileren. De bronbestanden van &Qt; vindt u hier: <ulink url="http://www.trolltech.com/download/index.html"
>http://www.trolltech.com/download/index.html</ulink
>. </para
></listitem>
</itemizedlist>

<para
>Nu moet u beslissen of u zelf &koffice; wilt compileren of het programma gaat installeren aan de hand van binaire pakketten. </para>

<para
>Voor meer informatie over binaire pakketten van &koffice;, zie<link linkend="getting-binaries"
> Binaire pakketten</link
>. </para>

<para
>Indien vooraf gecompileerde binaire pakketten voor uw distributie niet beschikbaar zijn dan zult u zelf de broncode moeten downloaden en compileren. Waar u de bronbestanden kunt downloaden vindt u hier: <link linkend="getting-source"
> Bronbestanden downloaden</link
>. </para
> 

<note
><para
>Op de <ulink url="http://koffice.kde.org"
>website van &koffice;</ulink
> vindt u steeds de meest recente informatie over de broncode en de beschikbaren binaire pakketten! </para
></note>

</sect1>


<sect1 id="getting-binaries">
<title
>Binaire pakketten</title>

<para
>De meest recente binaire pakketten kunt u hier downloaden: </para>

<para>
<ulink url="http://koffice.kde.org/releases/1.4.0-release.php"
>http://koffice.kde.org/releases/1.4.0-release.php</ulink>
</para>

<para
>of via een van de vele mirror-sites. De lijst van de beschikbare mirror-sites vindt u hier: </para>

<para>
<ulink url="http://www.kde.org/mirrors.html"
>http://www.kde.org/mirrors.html</ulink>
</para>

<note
><para
>Het is van het grootste belang dat u een binair pakket gebruikt dat compatibel is met uw systeem. Wanneer u een &Linux;-systeem hebt en u vindt geen binair pakket voor uw distributie op de &koffice;-website, kunt u misschien wel het juiste pakket vinden op de website van uw distributie. </para
></note>

</sect1>


<sect1 id="from-binaries">
<title
>Installeren van binaire pakketten</title>

<para
>Om &koffice; te installeren aan de hand van binaire pakketten moet u het volgende doen: </para>

<procedure>
<step>
<para
>Controleer of alle vereiste software op uw computer is geïnstalleerd en goed functioneert. U vindt de systeemvereisten <link linkend="requirements"
>hier</link
>.</para
></step>
<step
><para
>Haal het &koffice; pakket (eventueel pakketten) op en bewaar ze in een tijdelijke werkmap.</para
></step>
<step
><para
>Indien het bestand als extensie <literal role="extension"
>.rpm</literal
> (&RedHat; pakketbeheer bestand) heeft, kan &koffice; geïnstalleerd worden met het volgende commando: <screen
><prompt
>$</prompt
><userinput
><command
>rpm</command
> <option
>-U </option
><replaceable
>bestandsnaam</replaceable
></userinput
>.</screen
> 
</para>
<para
>Indien het bestand als extensie <literal role="extension"
>.deb</literal
> (Debian pakketbestand) heeft, kan &koffice; geïnstalleerd worden met het volgende commando: <screen
><prompt
>$</prompt
><userinput
><command
>dpkg</command
><option
>-i </option
><replaceable
>bestandsnaam</replaceable
></userinput
></screen>
</para>
<para
>Indien het bestand als extensie <literal role="extension"
>.tar.gz</literal
> of<literal role="extension"
>.tgz</literal
> (een tar-archief) heeft, kan &koffice; geïnstalleerd worden met de volgende commando's:</para>
<screen
><prompt
>$</prompt
> <userinput
><command
>cd</command
> /</userinput>
<prompt
>$</prompt
> <userinput
><command
>tar</command
> <option
>-xzvf</option
> <replaceable
>bestandsnaam</replaceable
></userinput
>
</screen>
<para
>Bij al deze voorbeelden moet <emphasis
>bestandsnaam</emphasis
> vervangen worden door de volledige naam van het pakket<emphasis
> met het volledige pad</emphasis
> wanneer u zich niet in de map bevindt waarin het pakket werd opgeslagen.</para>
</step>
<step
><para
>Dat is alles. In principe is &koffice; nu geïnstalleerd op uw systeem. </para
></step>
</procedure>

<note
><para
>Met een grafische frontend voor pakketbeheer, zoals &kpackage; of <application
>GnoRPM</application
> is het installeren van pakketten heel wat gemakkelijker dan vanuit een konsole. Indien op uw systeem een dergelijk programma aanwezig is, raadpleeg dan de de documentatie om te zien hoe u met die toepassing pakketten kunt installeren. </para
></note>

</sect1>


<sect1 id="getting-source">
<title
>Bronbestanden downloaden</title>

<para
>U kunt de meest recente bronbestanden downloaden via deze link: <ulink url="http://koffice.kde.org/"
>http://koffice.kde.org/</ulink
> of via één van de vele mirror-sites. De lijst van deze mirror-sites vindt u hier: </para>

<para>
<ulink url="http://www.kde.org/mirrors.html"
>http://www.kde.org/mirrors.html</ulink>
</para>

</sect1>


<sect1 id="from-source">
<title
>Bronbestanden installeren</title>

<para
>Indien u de bronbestanden van &koffice; wilt installeren doet u het volgende: </para>

<procedure>
<step
><para
>Contoleer of op uw computer alle software is geïnstalleerd die nodig is voor een succesvolle compilatie van &koffice;. De juiste systeemvereisten vindt u in het hoofdstuk <link linkend="requirements"
> Systeemvereisten</link
> van dit handboek. </para
></step>
<step
><para
>Haal de bronbestanden van &koffice; op en plaats ze in een tijdelijke werkmap. </para
></step>
<step
><para
>Indien het bestand als extensie <literal role="extension"
>.src.rpm</literal
> (&RedHat; pakketbeheer bestand) heeft, kan de broncode voor &koffice; geïnstalleerd worden met het volgende commando: <screen
><prompt
>$</prompt
> <userinput
><command
>rpm</command
><option
>-U</option
> <replaceable
>bestandsnaam</replaceable
></userinput
></screen
></para>

<para
>Indien het bestand als extensie <literal role="extension"
>.src.tar.gz</literal
> of<literal role="extension"
>.src.tgz</literal
> (een tar-archief) heeft, kan  de broncode voor &koffice; geïnstalleerd worden met het volgende commando: <screen
><prompt
>$</prompt
> <userinput
><command
>tar</command
> <option
>-xzvf</option
> <replaceable
>bestandsnaam</replaceable
></userinput
></screen>
</para
></step>
<step
><para
>De bronbestanden voor &koffice; zijn nu geïnstalleerd op uw systeem.</para
></step>
</procedure>

</sect1>

</appendix>

&documentation.index; 
</book>

