<?xml version="1.0" ?>
<!DOCTYPE book PUBLIC "-//KDE//DTD DocBook XML V4.2-Based Variant V1.1//EN" "dtd/kdex.dtd" [
  <!ENTITY kappname "&digikam;"
><!-- replace kapp here, do *not* replace kappname-->
  <!ENTITY package "extragear-graphics">
  <!ENTITY % addindex "IGNORE">
  <!ENTITY % Dutch "INCLUDE"
><!-- change language only here -->
  <!ENTITY digikam '<application
>digiKam</application
>'>
<!-- relative path to snapshots for digikam and showfoto -->
  <!ENTITY path "">
  <!ENTITY doc-file-formats     SYSTEM "file-formats.docbook">
  <!ENTITY doc-sidebar          SYSTEM "sidebar.docbook">
<!-- image editor -->
  <!ENTITY doc-photo-editing    SYSTEM "photo-editing.docbook">
  <!ENTITY doc-editor-color     SYSTEM "editor-color.docbook">
  <!ENTITY doc-editor-enhance   SYSTEM "editor-enhance.docbook">
  <!ENTITY doc-editor-transform SYSTEM "editor-transform.docbook">
  <!ENTITY doc-editor-filters   SYSTEM "editor-filters.docbook">
  <!ENTITY doc-editor-decorate  SYSTEM "editor-decorate.docbook">
  <!ENTITY doc-color-management SYSTEM "color-management.docbook">
<!-- menus -->
  <!ENTITY doc-menu-descriptions SYSTEM "menu-descriptions.docbook">
  <!ENTITY doc-ie-menu           SYSTEM "ie-menu.docbook">
  <!ENTITY doc-credits-annexes   SYSTEM "credits-annex.docbook">

  <!-- Do not define any other entities; instead, use the entities
       from kde-genent.entities and $LANG/user.entities. -->
]>

<book id="digikam" lang="&language;">

<bookinfo>

<title
>Het handboek van &digikam;</title>

<authorgroup>

    <author
><firstname
>Gerhard</firstname
><surname
>Kulzer</surname
> <affiliation
><address
><email
>gerhard_at_kulzer_dot_net</email
></address
></affiliation>
    </author>

    <author
><firstname
>Gilles</firstname
><surname
>Caulier</surname
> <affiliation
><address
><email
>caulier_dot_gilles_at_gmail_dot_com</email
></address
></affiliation>
    </author>

    <author
><firstname
>Elle</firstname
><surname
>Stone</surname
> <affiliation
><address
><email
>jrle1_at_twcny_dot_rr_dot_com</email
></address
></affiliation>
    </author>

    <author
><firstname
>Oliver</firstname
><surname
>Doerr</surname
> <affiliation
><address
><email
>oliver_at_doerr-privat.de</email
></address
></affiliation>
    </author>

    <author
><firstname
>Ralf</firstname
><surname
>Hoelzer</surname
> <affiliation
><address
><email
>kde_at_ralfhoelzer.com</email
></address
></affiliation>
    </author>

    <author
><firstname
>Joern</firstname
><surname
>Ahrens</surname
> <affiliation
><address
><email
>joern.ahrens_at_kdemail_dot_net</email
></address
></affiliation>
    </author>

&Freek.de.Kruijf;&Ivo.de.Klerk; 
</authorgroup>



<copyright>
    <year
>2001</year>
    <year
>2010</year>
    <holder
>Het ontwikkelingsteam van &digikam;</holder>
</copyright>

<!-- Translators: put here the copyright notice of the translation -->
<!-- Put here the FDL notice.  Read the explanation in fdl-notice.docbook
     and in the FDL itself on how to use it. -->
<legalnotice
>&FDLNotice;</legalnotice>

<date
>2010-02-20</date>
<releaseinfo
>1.2</releaseinfo>

<abstract>

    <para>
        <inlinemediaobject>
            <imageobject
><imagedata fileref="&path;digikamlogo.png" format="PNG"/></imageobject>
            <textobject
> <phrase
>&digikam;-logo</phrase
> </textobject>
        </inlinemediaobject>
    </para>

    <para
>&digikam; is een fotobeheertoepassing voor &kde; met ondersteuning voor digitale camera's. </para>

</abstract>

<keywordset>
    <keyword
>KDE</keyword>
    <keyword
>Digitale camera</keyword>
    <keyword
>digiKam</keyword>
    <keyword
>gphoto</keyword>
    <keyword
>Grafisch</keyword>
    <keyword
>Kleurbeheer</keyword>
    <keyword
>exiv2</keyword>
    <keyword
>libraw</keyword>
    <keyword
>RAW-afbeeldingsformaat</keyword>
</keywordset>

</bookinfo>

<!-- *********************************************************************** -->

<chapter id="introduction"
>     <title
>Inleiding</title>

 <sect1 id="using-background"
>         <title
>Achtergrond</title>

       <sect2 id="using-about">
       <title
>Informatie over &digikam;</title>

       <para
>&digikam; is een geavanceerde toepassing voor het beheer van digitale foto's voor het &kde; bureaublad. Het biedt een eenvoudig interface dat het gemakkelijk maakt om digitale foto's in een &quot;oogwenk&quot; te importeren en te organiseren. &digikam; maakt het mogelijk om grote aantallen digitale foto's in albums te beheren en deze te ordenen voor gemakkelijk opzoeken met tags (kenwoorden), titels, verzamelingen, datums, geo-locatie en zoeken. Het heeft veel functies voor bekijken, organiseren, bewerken en delen van uw afbeeldingen. &digikam; is dus formidabele <link linkend="dam"
>Digital Asset Management</link
> (DAM)-software inclusief krachtige functies voor bewerking van afbeeldingen. </para>

       <para
>Het bevat een gemakkelijk te gebruiken camera-interface, dat verbinding maakt met uw digitale camera en foto's direct download in albums van &digikam;. Meer dan <ulink url="http://www.gphoto.org/proj/libgphoto2/support.php"
>1000 digitale camera's</ulink
> worden er ondersteund door de gphoto2-bibliotheek. Natuurlijk wordt elke medium of kaartlezer, ondersteund door uw besturingssysteem, zich verbinden met &digikam;. </para>

       <para
>&digikam; bevat een snelle afbeeldingsbewerker met vele hulpmiddelen. U kunt de afbeeldingsbewerker gebruiken om uw foto's te bekijken, er commentaar en een waardering bijzetten, ze corrigeren, verbeteren en veranderen. De bewerkingskracht kan gemakkelijk worden uitgebreid door een set plugins, het <ulink url="http://projects.kde.org/projects/extragear/graphics/kipi-plugins"
>KDE Image Plugins Interface</ulink
> (<ulink url="help:/kipi-plugins/index.html"
>handboek</ulink
>) </para>

       <para
>Terwijl &digikam; gemakkelijk blijft te gebruiken, biedt het op professioneel niveau talrijke functies. Het is volledig 16 bits inclusief alle beschikbare plugins, ondersteunt conversie van RAW-formaat via libraw, exporteren naar DNG en ICC kleurbeheer <link linkend="rawprocessing.anchor"
>workflow</link
>. </para>

       </sect2>

       <sect2 id="news"
>      <title
>Nieuwe functies van de KDE4 versie</title>
	 <itemizedlist>
		 <listitem
><para
>Draait op elk platform dat Qt4 en KDE4 ondersteunt (inclusief Win32 en OS X)</para
></listitem>
		 <listitem
><para
>Ondersteunt XMP-metagegevens</para
></listitem>
		 <listitem
><para
>Leest, schrijft en converteert naar DNG-formaat</para
></listitem>
		 <listitem
><para
>Nieuw hulpmiddel voor RAW bewerken, gammacorrectie in 16 bits</para
></listitem>
		 <listitem
><para
>Voorvertoning van video- en geluidsbestanden</para
></listitem>
		 <listitem
><para
>Databasebestand is onafhankelijk van fotobibliotheken, externe paden, meervoudige hoofdmappen en offline archieven zijn hiermee mogelijk</para
></listitem>
		 <listitem
><para
>Verbeterde database met veel meer metagegevens die doorzocht kunnen worden, &eg; camera of lens</para
></listitem>
		 <listitem
><para
>Integratie met Marble, geografische filtering met de muis op de kaart</para
></listitem>
		 <listitem
><para
>Nieuwe zoekopdrachten om dubbele of vrijwel gelijke afbeeldingen te vinden</para
></listitem>
		 <listitem
><para
>Helpmenu toont alle RAW-formaten en componentversies van &digikam;</para
></listitem>
		 <listitem
><para
>DNG-, RWL-, NEF- en PEF RAW-bestand waarvan de metagegevens kunnen worden bewerkt</para
></listitem>
		 <listitem
><para
>Bruikbaarheidsverbeteringen voor netbooks</para
></listitem>
		 <listitem
><para
>Non-modal afbeeldingsbewerker</para
></listitem>
		 <listitem
><para
>Balk met miniaturen in voorgaande modus</para
></listitem>
		 <listitem
><para
>Direct werkende zoekvakken in zijbalken en hoofdvenster</para
></listitem>
		 <listitem
><para
>Nieuw camerainterface, hulpmiddel voor vastleggen, scannerinterface</para
></listitem>
		 <listitem
><para
>Nieuwe plugin gebaseerd op lensfun voor automatische lensfoutencorrecties</para
></listitem>
	 </itemizedlist>
       </sect2>

       <sect2>
       <title
>Fouten/bugs melden</title>

       <para
>Net zoals de rest van &kde; is &digikam; een opensource-project. Dit betekent dat het afhankelijk is van de gebruikers voor het waarborgen van de kwaliteit van de software. Wij stellen het zeer op prijs dat de gebruiker eventuele problemen met het programma meldt, en eventuele suggesties voor verbeteringen aan ons doorgeeft. </para>

       <para
>&digikam; levert een eenvoudige manier om uw foutmeldingen en suggesties naar ons te sturen. Overal in het programma vindt u een help-menu, met daarin de mogelijkheid om een bugrapport te verzenden. De dialoog die geopend wordt bevat een webkoppeling die een browservenster opent met het URL-adres van KDE's bugrapporteersysteem. Volg de instructies om uw rapport in te dienen. </para>
       </sect2>

       <sect2>
       <title
>Ondersteuning</title>

       <para
>&digikam; is een door de gemeenschap ondersteund project. Dit betekent dat de ontwikkelaars en gebruikers elkaar ondersteunen. Als u een reguliere gebruiker van &digikam; wordt, dan willen we u uitnodigen om lid te worden van de gebruikersmailinglijst van &digikam;. U kunt dan beginnen met het stellen van vragen aan andere &digikam;-gebruikers, en wie weet kunt u dan enige tijd later zelf antwoord geven op vragen van andere gebruikers. </para>

       <para>
       <ulink url="https://mail.kde.org/mailman/listinfo/digikam-users"
>Instructies voor het lid worden van de gebruikersmailinglijst van &digikam;.</ulink>
       </para>

       <para
>U kunt ook een bezoek brengen aan de <ulink url="http://digikam.org"
>&digikam;-website</ulink
> voor nieuws over nieuwe uitgaven en andere informatie over &digikam;. </para>
       </sect2>

       <sect2>
       <title
>Meewerken</title>

       <para
>U kunt op verschillende manieren meehelpen bij het ontwikkelen van &digikam;. Hiervoor hoeft u geen programmeur te zijn. U kunt meehelpen met het schrijven van documentatie, het vertalen in andere talen, ontwerp van de gebruikersinterface of gewoon uw briljante ideeën kenbaar maken via de wishlist. U kunt ons ook helpen door de nieuwste ontwikkelcode uit te proberen en de programmeurs uw ervaringen te vertellen. Als u programmeur bent, dan bent u natuurlijk van harte welkom om mee te helpen om van &digikam; het beste digitale fotoprogramma dat er is te maken. </para>

       <para
>Om te beginnen kunt u het beste lid worden van de ontwikkelaarsmailinglist van &digikam;. Volg <ulink url="https://mail.kde.org/mailman/listinfo/digikam-devel"
>deze instructies op om lid te worden van deze lijst.</ulink
> </para>
       </sect2>

    </sect1>

 <sect1 id="using-firstrun"
>           <title
>Grondbeginselen</title>

       <sect2
>   <title
></title>
        <para
></para>
        <sect3 id="firstrundialog"
>   <title
>De 'Eerste keer' dialoog</title>
           <para>
            <!-- <imagedata fileref="&path;introductionfirstrundialog.png" format="PNG"/>  -->
           <inlinemediaobject
><imageobject>
              <imagedata fileref="&path;firstrunassistant_step1.png" format="PNG"/>
              </imageobject>
           </inlinemediaobject>
           </para>

        <para
>Wanneer u &digikam; voor de allereerste keer start zal het vragen waar u uw foto's en de &digikam;-database wilt opslaan. U kunt elke map lokaal, op afstand od verwijderbaar kiezen. Typ gewoon de padnaam van een map in of klik op het pictogram <guilabel
>map</guilabel
> <inlinemediaobject
> <imageobject
><imagedata fileref="&path;introductionfoldericon.png" format="PNG"/></imageobject
> <textobject
> <phrase
>Mappictogram</phrase
> </textobject
> </inlinemediaobject
> om een map met de dialoog te kiezen. </para>
           
           <para
>Later kunt u zoveel locaties als u wilt toevoegen - &digikam; zal ze toevoegen aan de albumbibliotheek. <menuchoice
><guimenu
>Instellingen</guimenu
><guimenuitem
>DigiKam instellen</guimenuitem
><guimenuitem
>Verzamelingen</guimenuitem
></menuchoice
> </para>
           
           <para>
            <inlinemediaobject
><imageobject>
              <imagedata fileref="&path;firstrunassistant_step2.png" format="PNG"/></imageobject>
              <textobject
> <phrase
>Het databasepad voor digikam kiezen</phrase
> </textobject>
           </inlinemediaobject>
        </para>
        
        <para
>Vervolgend zult u moeten kiezen hoe u RAW bestanden wilt openen: ofwel met automatische aanpassingen of met het hulpmiddel van digiKam voor het importeren van RAW bestanden en handmatige aanpassingen.</para>
        
        <para
>Als u niet weet wat een RAW bestand is of uw camera ondersteunt geen RAW bestanden, dan behoud u de standaard instellingen en staat u deze stap over.</para>
        
        <para>
          <inlinemediaobject>
            <imageobject
><imagedata fileref="&path;firstrunassistant_step3.png" format="PNG"/></imageobject>
            <textobject
> <phrase
>Raw-importeren</phrase
> </textobject>
           </inlinemediaobject>
        </para
> 
        
 	<!--<para
>Then you have to specify a local folder that resides on your computer, in which the database will be stored. This path will be the same for all image folders.
	</para>
       
	<para
><inlinemediaobject
><imageobject>
              <imagedata fileref="&path;addinglibraries.png" format="PNG"/>  </imageobject>
           </inlinemediaobject
></para
>-->
	
	<para
>Opslag van metagegevensinformatie kan belangrijk zijn als u van plan bent met een ander fotobeheertoepassing te werken en u gebruikt <guilabel
>Informatie aan bestanden toevoegen</guilabel
>. Maar als u uw afbeeldingen niet wilt veranderen, behoudt dan de standaard instelling: <guilabel
>Niets doen</guilabel
>.</para>
	
	<para>
	<inlinemediaobject>
	<imageobject
><imagedata fileref="&path;firstrunassistant_step4.png" format="PNG"/></imageobject>
        <textobject
> <phrase
>Metagegevensinformatie</phrase
> </textobject>
        </inlinemediaobject>
        </para>
	
	<para
>Kies daarna hoe digiKam afbeeldingen in voorbeeldmodus en lichttafel moet laden. Een gereduceerde versie zal sneller laden maar ten koste gaan van de kwaliteit.</para>
	
	<para>
	<inlinemediaobject>
	<imageobject
><imagedata fileref="&path;firstrunassistant_step5.png" format="PNG"/></imageobject>
        <textobject
> <phrase
>Methode voor afbeeldingsvoorbeeld</phrase
> </textobject>
        </inlinemediaobject>
        </para>
        
        <para
>Nu hoe digiKam afbeeldingen zal openen bij rechtsklikken. Voorbeelden laden sneller maar u kunt geen correcties maken.</para>
        
        <para>
	<inlinemediaobject>
	<imageobject
><imagedata fileref="&path;firstrunassistant_step6.png" format="PNG"/></imageobject>
        <textobject
> <phrase
>Methode voor afbeelding openen</phrase
> </textobject>
        </inlinemediaobject>
        </para>
        
        <para
>Tekstballonnen zijn een snelle en gemakkelijke manier om belangrijke informatie over een foto te tonen, ze verschijnen als de muis over een miniatuur beweegt. Selecteer "Tekstballonnen gebruiken" als u ze wilt tonen.</para>
        
        <para>
	<inlinemediaobject>
	<imageobject
><imagedata fileref="&path;firstrunassistant_step7.png" format="PNG"/></imageobject>
        <textobject
> <phrase
>Tekstballonnen</phrase
> </textobject>
        </inlinemediaobject>
        </para>
        
        <para
>Klik op <guibutton
>Beëindigen</guibutton
>. DigiKam zal nu beginnen met het scannen naar foto's...</para>
	
        <para>
	<inlinemediaobject>
	<imageobject
><imagedata fileref="&path;firstrunassistant_step8.png" format="PNG"/></imageobject>
        <textobject
> <phrase
>Tekstballonnen</phrase
> </textobject>
        </inlinemediaobject>
        </para
>	
	
        </sect3>

        <sect3
>        <title
>De 'Scan mappen' dialoog</title>
        <para
>Als u al een verzameling foto's op uw harde schijf hebt staan, dan kunt u de bovenste map opgeven als albumverzameling. &digikam; zal alle submappen van deze map gebruiken als album. De foto's zelf zullen niet worden gewijzigd. Tijdens het scannen van de mappen ziet u een voorgangsindicator zoals deze: </para>
        <para>
          <inlinemediaobject
> <imageobject>
            <imagedata fileref="&path;introductionscandialog.png" format="PNG"/> </imageobject
></inlinemediaobject>
        </para>
	<note
><para
>&digikam; zal recursief het bibliotheekpad tot zijn volledige diepte doorlopen. U kunt geen subpad uitsluiten (prune) tenzij u dat subpad verbergt. U moet dat buiten &digikam; doen door een punt vóór het subpad te zetten.</para
></note>
 
	<para
>Omdat &digikam; uw mappen op de harde schijf als albums gebruikt, kunnen andere programma's, zoals bestandsbeheerders, buiten &digikam; om albums verplaatsen of verwijderen. In dat geval zal &digikam; bij de volgende start u melden dat alle albums die uit de albumbibliotheek van &digikam; zijn verwijderd zullen worden weggehaald uit de database. Als u mappen wilt verplaatsen, maar dat liever niet in &digikam; zelf wilt doen, dan adviseren wij u om dat te doen terwijl &digikam; nog draait. Op die manier kan het programma er voor zorgen dat de database op de wijziging wordt aangepast en er geen metagegevens verloren gaan. </para>
 
        <para
>Wanneer u een bestaande map met foto's gebruikt als albummap, dan zult u zien dat het albums in de albumlijst geen foto's als pictogrammen heeft. U kunt dat veranderen door een foto in het album naar het mappictogram te slepem in de linker zijdbalk en die als het albumpictogram te gebruiken. Zie de sectie <link linkend="using-myalbumsview"
>Album</link
> voor details van hoe het albumpictogram te wijzigen. </para>

        <para
>Als u eerder uw fotoverzameling met een andere toepassing hebt benaderd en daarbij miniaturen in niet-standaard submappen hebt aangemaakt, zal &digikam; deze mappen met miniaturen als aparte Albums laten zien. &digikam; volgt de <ulink url="http://www.freedesktop.org/"
>freedesktop.org</ulink
> standaarden voor mappen met miniaturen. Er is geen manier om niet-standaard mappen voor miniaturen van de lijst met &quot;Albums&quot; te verbergen. Als u ze wilt behouden dan zou u een Albumverzameling moeten aanmaken die alleen alle mappen met miniaturen bevat en dan uw Albums bekijken in volgorde van de verzameling. Zie de sectie <link linkend="using-myalbumsview"
>Album</link
> voor meer over Albumverzamelingen. </para>

        <para
>Nadat u de albumbibliotheekmap hebt ingesteld kunt u &digikam; instellen om met uw digitale camera samen te werken. Leer daarna hoe <link linkend="using-myalbumsview"
>Albums</link
> te gebruiken en <link linkend="using-mytagsview"
>Tags</link
> aan uw albums te hangen. </para>
        </sect3>
       </sect2>
    </sect1>
&doc-file-formats; <sect1 id="using-camerasupport"
>      <title
>Ondersteunde digitale camera's</title>
    <anchor id="digitalstillcamera.anchor"/>

          <note
><para
>Ondersteuning van RAW-bestanden: als u de modus RAW schieten met uw camera gebruikt, zal &digikam; waarschijnlijk wel in staat zijn daar mee te werken. Ondersteuning van RAW hangt af van de bibliotheek libraw. Om uit te zoeken of uw specifieke camera wordt ondersteund, breng dan de lijst met ondersteunde RAW-camera's te voorschijn uit het menu <menuchoice
><guimenu
>Help</guimenu
><guimenuitem
>Ondersteuning van RAW-camera's</guimenuitem
></menuchoice
>. </para>
          <para
>Hoe in te stellen en te werken met RAW-bestanden is beschreven in <link linkend="setup-raw-decoder"
>Instellingen voor RAW-decoder</link
> en <link linkend="raw-workflow"
>RAW-workflow</link
>.</para>
          </note>

          <para
>Het bevat een gemakkelijk te gebruiken camera-interface, dat verbinding maakt met uw digitale camera en foto's direct download in albums van &digikam;. Meer dan <ulink url="http://www.gphoto.org/proj/libgphoto2/support.php"
>1000 digitale camera's</ulink
> worden er ondersteund door de gphoto2-bibliotheek. Natuurlijk laat elke medium of kaartlezer, ondersteund door uw besturingssysteem, zich verbinden met &digikam;. </para>
          <para
>Huidige digitale camera's worden gekarakteriseerd door het gebruik van <emphasis
>Compact &Flash; geheugen</emphasis
>kaarten en <emphasis
>USB</emphasis
> of <emphasis
>FireWire (IEEE-1394 of i-link)</emphasis
> voor  gegevensoverdracht. De actuele overdracht naar een hostcomputer wordt gewoonlijk uitgevoerd met de apparaatklasse <emphasis
>USB-massaopslag</emphasis
> (zodat de camera als een schijfapparaat verschijnt) of gebruik maakt van het <emphasis
>Picture Transfer Protocol (PTP)</emphasis
> en zijn afgeleiden. Oudere camera's kunnen de verbinding <emphasis
>Seriële poort (RS-232)</emphasis
> gebruiken. </para>

            <informaltable
><tgroup cols="2">

            <thead
><row>
                <entry
>Voorbeeld</entry>
                <entry
>Verbindingstype</entry>
            </row
></thead>

            <tbody>
                <row>
                    <entry>
                    <para
><inlinemediaobject
><imageobject
><imagedata fileref="&path;introductionfirewireconnector.png" format="PNG"/> </imageobject
></inlinemediaobject
></para>
                    </entry>

                    <entry
>FireWire (IEEE-1394 or i-link) verbinding van een professionele digitale camera </entry>
                </row>

                <row>
                    <entry>
                    <para
><inlinemediaobject
><imageobject
><imagedata fileref="&path;introductionusbconnector.png" format="PNG"/> </imageobject
></inlinemediaobject
></para>
                    </entry>

                    <entry
>Universal Serial Bus (USB) verbinding van een digitale camera (consumentenversie) </entry>
                </row>

                <row>
                    <entry>
                    <para
><inlinemediaobject
><imageobject
><imagedata fileref="&path;introductionserialconnector.png" format="PNG"/> </imageobject
></inlinemediaobject
></para>
                    </entry>

                    <entry
>Seriële poort (RS-232) verbinding van een oude digitale camera </entry>
                </row>

            </tbody>

            </tgroup
></informaltable>

        <para
><guilabel
>Overdracht met gPhoto2: PTP en RS-232 seriële poort</guilabel
></para>

            <para
>&digikam; gebruikt het programma <emphasis
>gPhoto2</emphasis
> om met de digitale fotocamera's te communiceren. gPhoto2 is een vrije, opnieuw te distribueren, set van software toepassingen voor de digitale camera die een groeiend aantal van meer dan 800 camera's ondersteunt. gPhoto2 heeft ondersteuning voor het <emphasis
>Picture Transfer Protocol</emphasis
>, wat een breed ondersteund protocol is ontwikkeld door de International Imaging Industry Association om de overdracht van afbeeldingen uit digitale camera's naar computers en andere perifere apparaten zonder de noodzaak van extra  apparaatstuurprogramma's. </para>

            <para
>Veel oude camera's maken gebruik van de <emphasis
>seriële poort</emphasis
> om te communiceren met de computer. Omdat foto's vrij grote bestanden zijn en seriële poorten traag wordt dit type verbinding niet meer gebruikt. &digikam; biedt ondersteuning voor dit type camera en gebruikt het programma gPhoto2 voor de overdracht van de afbeeldingen. Een complete lijst met ondersteunde camera's is te vinden op <ulink url="http://www.gphoto.org/proj/libgphoto2/support.php"
>deze website</ulink
>. </para>

            <note>
                <para
>libgphoto2 moet zijn gebouwd met libexif om op de juiste manier miniaturen naar digiKam over te brengen. EXIF-ondersteuning is vereist voor ophalen van miniaturen vanaf sommige libgphoto2 camerastuurprogrammatuur. Als EXIF niet ondersteund wordt in libgphoto2, dan kunt u mogelijk geen miniaturen zien of het ophalen van miniaturen kan erg langzaam zijn.</para>
            </note>

        <para
>        <guilabel
>Overdrachten met massa-opslag-apparaat</guilabel
></para>

            <para
>Voor apparaten die niet direct worden ondersteund door gPhoto2 bestaat er ondersteuning voor het <emphasis
>Massa-opslag</emphasis
> protocol, dat goed wordt ondersteund door: &GNU;/&Linux;. Dit omvat vele digitale camera's en geheugenkaartlezers. Massa-opslag-interfaces zijn: <itemizedlist
> <listitem
><para
><emphasis
>USB Mass Storage</emphasis
>: een computerinterface dat gebruik maakt van communicatieprotocollen gedefinieerd  door het USB  Implementers forum die draaien op de Universal Serial Bus. Deze standaard biedt een interface voor verscheidene geheugenopslag apparaten, inclusief digitale camera's.</para
></listitem
> <listitem
><para
><emphasis
>FireWire Mass Storage</emphasis
>: een computerinterface dat gebruik maakt van communicatieprotocollen die als eerste ontwikkeld werden door Apple Computer in de 90er jaren. Fire Wire biedt hoge snelheid communicatie en isochrone realtime data diensten. Net als USB Mass Storage biedt deze standaard een interface naar een variëteit van opslagapparaten, inclusief digitale camera's. Bijna alle recente digitale camera's ondersteunen USB versie 1 en ondersteunen eventueel USB versie 2; een paar ondersteunen FireWire. </para
></listitem
> </itemizedlist
> Om een algemeen Mass Storage apparaat met &digikam; te gebruiken, selecteer het item <guilabel
>Aangekoppelde camera</guilabel
> in de lijst <link linkend="cameraselection.anchor"
>Instellingen van camera</link
> en stel het juiste pad in naar de punt van aankoppeling. </para>

    </sect1>

 <sect1 id="using-pluginssupport"
>     <title
>Ondersteunde plugins</title>

        <para
>Een van de mooiste dingen van &digikam; is hoe gemakkelijk zijn functionaliteit kan worden uitgebreid met plug-ins: <itemizedlist
> <listitem
><para
><emphasis
>Kipi-plug-ins</emphasis
>: de <ulink url="https://projects.kde.org/projects/extragear/graphics/kipi-plugins"
>Het project Kde Image Plugins Interface (Kipi)</ulink
> (<ulink url="help:/kipi-plugins/index.html"
>Handboek</ulink
>) is een poging om een algemene structuur voor plug-ins te ontwikkelen voor &digikam;, <application
>KPhotoAlbum</application
>, <application
>Showimg</application
> en <application
>Gwenview</application
>. De bedoeling is om plug-ins voor afbeeldingen te delen met andere grafische toepassingen. Kipi-Plugins setup wordt in deze <link linkend="setup-kipiplugins"
>sectie</link
> beschreven.</para
></listitem>

        </itemizedlist>

        <inlinemediaobject>
            <imageobject
><imagedata fileref="&path;introductionplugininterfaces.png" format="PNG"/></imageobject>
            <textobject
> <phrase
>De plugininterface van  &digikam;</phrase
> </textobject>
        </inlinemediaobject>
        </para>

        <para
>Met plugins kunt u de afbeeldingen op veel manieren manipuleren. Het voordeel van plugins is dat het veel eenvoudiger is om &digikam; uit te breiden met nieuwe functionaliteit. </para>

    </sect1>

</chapter>

<!-- *********************************************************************** -->

<chapter id="using-kapp"
>       <title
>Het gebruik van &digikam;</title>


 <sect1 id="using-mainwindow"
>         <title
>Het hoofdscherm van &digikam;</title>

        <sect2 id="using-mainwindow-intro">
        <title
>Inleiding tot het hoofdvenster</title>

            <para>
              <inlinemediaobject
><imageobject
><imagedata fileref="&path;maininterfacepreview.png" format="PNG"/> </imageobject>
              </inlinemediaobject>
            </para>

            <para
>Het hoofdvenster van &digikam; heeft vier gebeiden. Het eerste is in de zijbalk, waarbinnen u kunt overstappen tussen 4 beelden: <guibutton
>Albums</guibutton
>, <guibutton
>Gegevens</guibutton
>, <guibutton
>Labels</guibutton
> en <guibutton
>Zoeken</guibutton
>. Ook vind u een navigatiepaneel met boomstructuur waarin het geselecteerde beeld word getoond. Het hoofdvenster bevindt zich in het centrum van het beeld. Aan de rechter zijde bevindt zich nog een<link linkend="using-sidebar"
>Zijpaneel</link
>. Dit kan worden gebruikt om alle informatie over uw afbeeldingen te tonen. Al deze vensters kunt u gebruiken om uw afbeeldingen te vinden en te ordenen. </para>
            <para
>Om een rommelige interface te vermijden schakelt u de zichtbaarheid van de zijbalken om met een &LMB; of gebuikt u de modus weergave volledig scherm (F11, Ctrl+Shift+F).</para>
            <para
>Slepen en loslaten van afbeeldingen werkt bijna overal: s&amp;l een afbeelding in een andere tak van de albumboomstructuur, over de horizontale albumscheidingslijn of naar een ander toepassingsvenster. De enige beperking is dat u geen s&amp;v naar een tag, datum of zoeken kunt doen.</para>

            <anchor id="maininterface-statusbar"/>
            <para
>De statusbalk onderaan toont in alle vier weergaven: <itemizedlist>
                     <listitem
><para
>de bestandsnaam bij selectie van een enkel bestand</para
></listitem>
                     <listitem
><para
>selectieinformatie wanneer verscheidene items zijn geselecteerd</para
></listitem>
                     <listitem
><para
>voortgangsbalk voor bulkprocessen, &eg; toekennen van tags</para
></listitem>
                     <listitem
><para
>Snelfilters:</para>
                        <para
>- veld voor zoektekst: levend filter op bestandsnamen, bijschriften (commentaar) en tags</para>
                        <para
>- een bestandstypeselector laat u de meest gewone uitselecteren: JPEG, PNG, TIFF, RAW, films en geluid</para>
                        <para
>- een filter voor waarderingen om afbeeldingen te selecteren met het aangeklikte aantal sterren</para>
                     </listitem>
                     <listitem
><para
>een afmetingenschuif voor de afmeting van een miniatuur</para
></listitem>
                     <listitem
><para
>een navigatiebalk die door de afbeeldingen leidt in de hoofdweergave</para
></listitem>
                   </itemizedlist>
            </para>

            <note>
                <para
>Het tekstfilter wordt alleen gebruikt voor die velden die ook werkelijk worden weergegeven in het pictogrambeeld. Bijvoorbeeld, "bestandsnaam matching" werkt alleen als de bestandsnamen worden getoond. Welke velden worden getoond, kan worden geconfigureerd in de instellingendialoog voor albums.</para>
            </note>

            <para
>De bovenkant van het venster toont de menubalk en de hoofdwerkbalk eronder. </para>

            <para>
                <inlinemediaobject>
                    <imageobject
><imagedata fileref="&path;maininterfacetoolbar.png" format="PNG"/></imageobject>
                    <textobject
> <phrase
>De hoofdwerkbalk</phrase
> </textobject>
                </inlinemediaobject>
            </para>

            <para>

            <orderedlist>

                <listitem
><para
>Ga een weergave terug in het weergave geschiedenis van het hoofdvenster (Alt+Links)</para
> </listitem>

                <listitem
><para
>Ga een weergave voorwaarts in het weergave geschiedenis van het hoofdvenster (Alt+Rechts)</para
> </listitem>

                <listitem
><para
>Afbeeldingen toevoegen, importfunctie (Ctrl+I)</para
></listitem>

                <listitem
><para
>Een nieuw album maken (Ctrl+N)</para
></listitem>

                <listitem
><para
>Albumeigenschappen bewerken</para
></listitem>

                <listitem
><para
>Hulpmiddel voor snelzoeken</para
></listitem>

                <listitem
><para
>Afbeelding bekijken (F3)</para
></listitem>

                <listitem
><para
>In bewerker van afbeeldingen openen (F4)</para
></listitem>

                <listitem
><para
>Afbeelding hernoemen (F2)</para
></listitem>

                <listitem
><para
>Volledig scherm omschakelen (Ctrl+Shift+F)</para
></listitem>

                <listitem
><para
>Diashow (F9)</para
></listitem>

            </orderedlist>

            </para>

        </sect2>

        <sect2 id="using-myalbumsview">
        <title
>Weergave van albums</title>

            <para
>De boomstructuur &quot;Albums&quot; biedt een georganiseerd beeld van uw fotoalbum.  Alle foto's die door &digikam; worden beheerd, worden opgeborgen in een enkele map met boomstructuur. De albums kunnen worden gesorteerd op de layout van de mappen op de harde schijf, door de verzamelingsnaam die is gegeven in de albumeigenschappen of door de datum van die albums (deze datum kan ook worden gewijzigd in de eigenschappen van ieder album) </para>

            <para
>U kunt tussen deze volgordes van sorteren schakelen met <guimenuitem
>Albums sorteren</guimenuitem
> uit het menu <guimenu
>Beeld</guimenu
>. </para>

            <sect3 id="using-createnewalbum">
            <title
>Een nieuw album aanmaken</title>

                <para
>Er bestaan meerdere manieren om een nieuw album aan te maken. U kunt een album aanmaken wanneer u nieuwe foto's van uw camera upload met gebruikmaking van het hulpmiddel voor camera's. U kunt ook een album aanmaken door te klikken op de knop <guibutton
>Nieuw</guibutton
> op de werkbalk. Nog een mogelijkheid is om een bestaand album met foto's te importeren vanaf uw computer; gewoon <menuchoice
><guimenu
>Importeren</guimenu
> <guimenuitem
>Mappen toevoegen...</guimenuitem
></menuchoice
> kiezen op de menubalk en kies de map die u wilt importeren. Er zal dan een album worden aangemaakt met dezelfde naam als die map op de harde schijf heeft. U kunt slepen en loslaten gebruiken om een map te importeren. Sleep dan het pictogram van een map, bijvoorbeeld uit het venster in &konqueror;. En plak het vervolgens in de albumlijst links op het beeld. Er verschijnt dan een menu dat u de keuze biedt uit kopiëren of verplaatsen van de map naar &digikam;. </para>

            </sect3>

            <sect3 id="using-deletealbum">
            <title
>Een album verwijderen</title>

                <para
>Als u een album verwijderd uit &digikam; zal het worden verplaatst naar de prullenbak van &kde;. Er is een mogelijkheid om dit veranderen, zodanig dat het album met alle foto's daarin ook werkelijk verwijderd word. Dit kan worden veranderd door te kiezen: <menuchoice
><guimenu
>Instellingen</guimenu
><guimenuitem
>&digikam; instellen</guimenuitem
></menuchoice
> en te kiezen voor de pagina "Diversen". Boven aan die pagina zijn de instellingen die bepalen wat er gebeurt als een foto wordt verwijderd. Om een album te verwijderen, klik rechts op het album in de structuur &quot;Albums&quot; en kies: Verwijder album van de harde schijf in de het contextmenu. </para>

            </sect3>

            <sect3 id="using-addphototoalbum">
            <title
>Een foto toevoegen aan een album</title>

                <para
>Meestal zult u nieuwe albums aanmaken en die vullen met foto's, direct van de camera door gebruik te maken van het hulpmiddel voor camera's. Soms wilt u echter een foto, die u al op uw computer heeft, toevoegen aan een bestaand album. Om een foto aan een album toe te voegen, kiest u eerst het album.  Klik dan, ofwel op het pictogram <guilabel
>Afbeeldingen toevoegen</guilabel
> in de hulpmiddelenbalk of selecteer <menuchoice
><guimenu
>Importeren</guimenu
> <guimenuitem
>Afbeeldingen toevoegen...</guimenuitem
></menuchoice
> uit de menubalk. Selecteer de foto's die u wilt toevoegen uit de map-dialoog en klik op <guilabel
>Openen</guilabel
>. De foto zal gekopieerd worden naar het album. Ook kunt u slepen en loslaten gebruiken om foto's te importeren. Sleep het pictogram van de foto, bijvoorbeeld uit een venster van &konqueror;. Laat het daarna los op de lijst met afbeeldingen aan de rechterzijde. </para>

                <para
>Als u een scanner hebt ingesteld, dan kunt u ook een foto rechtstreeks in een album scannen. Selecteer <menuchoice
><guimenu
>Importeren</guimenu
> <guimenuitem
>Vanaf een scanner importeren...</guimenuitem
></menuchoice
>. </para>

            </sect3>

            <sect3 id="using-movecopyitem">
            <title
>Foto's kopiëren en verplaatsen tussen albums</title>

                <para
>Om foto's van het ene album naar het andere te verplaatsen of te kopiëren selecteert u gewoon de foto en sleep die naar het bestemmingsalbum. Er verschijnt een menu dat u de optie biedt om de foto te <guilabel
>Verplaatsen</guilabel
> of te <guilabel
>Kopiëren</guilabel
>. Op dezelfde manier kunt u meerdere foto's verplaatsen of kopiëren. Selecteer gewoon de foto's die u wilt verplaatsen en sleep ze naar hun bestemming. </para>

            </sect3>

            <sect3 id="using-managealbums">
            <title
>Albums beheren</title>

                <anchor id="albumpropsedit.anchor"/>

                <para
>Een album bevat een serie foto's. Met Albumeigenschappen kunt u informatie over het album invoeren. Voor toegang tot Albumeigenschappen klikt u met de rechter muisknop op het album en kiest u  uit het contextmenu <guilabel
>Albumeigenschappen wijzigen</guilabel
>. </para>

                <para
>U kunt de volgende albumeigenschappen instellen:</para>

                <example>
                    <title
>Dialoogvenster 'Albumeigenschappen'</title>
                    <screenshot
><mediaobject
><imageobject
><imagedata fileref="&path;maininterfacealbumproperties.png" format="PNG"/> </imageobject
></mediaobject
></screenshot>
                </example>

                <itemizedlist>

                    <listitem
><para
>De <guilabel
>Titel</guilabel
> van het album : deze wordt gebruikt in de lijst met &quot;Albums&quot;. </para
></listitem>

                    <listitem
><para
>De <guilabel
>Verzameling</guilabel
> van albums is een manier om albums in groepjes samen te brengen onder een gezamenlijk label. De verzameling die u in stelt wordt gebruikt om de albums op te roepen wanneer u kiest voor <guilabel
>Per album</guilabel
> vanuit het afrolmenu in de taakbalk of door het gebruik van <menuchoice
><guimenu
>Bekijken </guimenu
><guimenuitem
>Albums sorteren </guimenuitem
><guimenuitem
>Per verzameling</guimenuitem
></menuchoice
>. Als u verzamelingslabels wilt toevoegen of verwijderen gebruik dan de dialoog <link linkend="setup-collection"
>Instellingen van een verzameling</link
>. </para
></listitem>

                    <listitem
><para
>Het <guilabel
>Commentaar</guilabel
> van het album : dit wordt getoond in de titel boven het rechter gedeelte van het venster dat de afbeeldingen weergeeft. </para
></listitem>

                    <listitem
><para
>De <guilabel
>Datum</guilabel
> van het album : deze wordt gebruikt wanneer u uw albums op datum sorteert met:  <menuchoice
><guimenu
>Bekijken</guimenu
><guimenuitem
>Albums sorteren</guimenuitem
><guimenuitem
>Op datum</guimenuitem
></menuchoice
>. </para
></listitem>

                    <listitem
><para
>Knoppen <guilabel
>Oudste, Gemiddeld, Nieuwste</guilabel
> : deze stellen <guilabel
>Datum</guilabel
> in op Oudste, Gemiddeld of Nieuwste datum van de afbeeldingen in het album. Het programma zal eerst een gemiddelde datum van de afbeeldingen in het album trachten te berekenen op basis van de EXIF-koppen. Als dat mislukt valt het terug op de wijzigingsdatum van de bestanden in die map.  </para
></listitem>

                </itemizedlist>

            </sect3>

            <sect3 id="using-setalbumicon">
            <title
>Het pictogram van het album instellen</title>

                <para
>Wanneer u voor het eerst een album bekijkt, kiest &digikam; de eerste afbeelding uit het album als pictogram voor het tonen in de lijst &quot;Album&quot;. Hierdoor kunt u in een oogopslag zien welke foto's in die map zijn opgeborgen. Soms is de eerste foto niet de meest representatieve foto, u kunt dan een andere foto kiezen om als pictogram te dienen. </para>

                <para
>Om een andere foto als pictogram van het album te kiezen, klik rechts op de foto die u als pictogram voor dat album wilt gebruiken en selecteer: &quot;Instellen als album-miniatuur&quot; uit het contextmenu. U kunt ook gebruik maken van slepen en loslaten om het gewenste pictogram van het album in te stellen. Sleep daartoe het pictogram van de foto en laat deze los op het geselecteerde album. </para>

            <note>
                <para
>Een album kan slechts in één albumverzameling voor komen en albumverzamelingen kunnen niet worden genest. </para>

                <para
>&digikam; laat u ook individuele foto's van tags voorzien met gebruik van het venster "Mijn tags" aan de linkerkant van het hoofdvenster. Het geven van tags aan verzamelingen is anders dan het geven van tags aan individuele foto's omdat de albumverzameling op álle foto's in die verzameling slaat in plaats van op één individuele foto. U kunt gebruik maken van Albumverzamelingen en van het geven van tags om uw foto's te organiseren.  </para>
            </note>

            </sect3>

        </sect2>

        <sect2 id="using-imageview">
        <title
>Het weergavegedeelte</title>

            <sect3>
            <title
>Inleiding</title>

                <para
>Het beeldvenster toont het volledige beeld van uw afbeeldingen. Wanneer u een album selecteert worden de beelden in dat album in het hoofdvenster weergegeven. Iedere afbeelding wordt getoond als een miniatuur. U kunt de grootte van de miniaturen veranderen met het vergrotingsschuifje rechts onderin de statusbalk. <inlinemediaobject>
                    <imageobject
><imagedata fileref="&path;editorzoombuttons.png" format="PNG"/></imageobject>
                    <textobject
> <phrase
>De schuif voor de afmeting van een miniatuur</phrase
> </textobject>
                </inlinemediaobject>
                </para>

                <para
>Als u voor de eerste keer een album kiest kunt u even moeten wachten omdat de miniaturen moeten worden aangemaakt. Behalve wanneer u tevoren gebruik maakte van het menu: <menuchoice
> <guimenu
>Hulpmiddelen</guimenu
> <guimenuitem
>Alle miniaturen opnieuw bouwen...</guimenuitem
> </menuchoice
>  </para>

                <para
>Gegevens over de foto's staan onder elke miniatuur. Met de dialoog <menuchoice
><guimenu
>Instellingen</guimenu
> <guimenuitem
>&digikam; instellen</guimenuitem
> </menuchoice
> kunt u bepalen welke informatie te zien is. Selecteer de pagina <guilabel
>Album bekijken</guilabel
> en kies de sectie <guilabel
>Opties van pictogrambeeld</guilabel
>. </para>

                <para
>De miniaturen hebben tekstballonnen die verschijnen als u de muis een moment boven de miniatuur laat zweven. De tekstballon toont de belangrijkste eigenschappen van de foto, inclusief tags die u hebt toegewezen. De schermafbeelding boven aan de sectie <link linkend="using-mainwindow-intro"
>Introductie tot het hoofdvenster</link
> toont een getoonde tekstballon.  </para>

            </sect3>

            <sect3>
            <title
>Afbeeldingenbeheer</title>

                <para
>Foto's is waar het om gaat bij &digikam;  Met Albums en Tags kunt u foto's organiseren en vinden op een manier die u bij u past. Alle functies die &digikam; op een foto kan uitvoeren zijn bereikbaar door een rechter muisklik een miniatuur (contextmenu) of door de functie te selecteren in het menu Afbeelding op de menubalk. U kunt kiezen tussen bekijken, bekijken als diashow of bewerken van de afbeeldingen. </para>

            </sect3>

            <sect3 id="using-imageviewing">
            <title
>Bekijken van een afbeelding</title>

                <para
>Er zijn diverse manieren om een foto te bekijken. U kunt er op klikken, op <menuchoice
> <shortcut
><keycombo action="press"
><keycap
>F3</keycap
></keycombo
></shortcut
> <guimenu
>Beeld</guimenu
><guimenuitem
>Bekijken...</guimenuitem
> </menuchoice
> of <menuchoice
> <shortcut
><keycombo action="press"
>&Enter;</keycombo
></shortcut
> <guimenu
></guimenu
></menuchoice
> drukken of kies <menuchoice
><guimenu
>Bekijken</guimenu
></menuchoice
> uit het contextmenu. Het beeld gebruikt de gehele middenruimte van het hoofdvenster. Om het beeld nog groter te maken laat u de zijbalken verdwijnen door er op te klikken. Bij het bekijken van de beelden kunt u op elk gewenst moment een bewerking kiezen uit het contextmenu. Om terug te gaan naar Album bekijken klikt u nog een keer of drukt u op<menuchoice
> <shortcut
><keycombo action="press"
>&Esc;</keycombo
></shortcut
> <guimenu
></guimenu
></menuchoice
> of <menuchoice
> <shortcut
><keycombo action="press"
><keycap
>F3</keycap
></keycombo
></shortcut
> <guimenu
></guimenu
></menuchoice
> brengt u terug naar het hoofdvenster. <inlinemediaobject>
                    <imageobject
><imagedata fileref="&path;maininterfaceview.png" format="PNG"/></imageobject>
                    <textobject
> <phrase
>De viewer met de miniaturenschuif hieronder</phrase
> </textobject>
                </inlinemediaobject>
                  </para>

            </sect3>

            <sect3 id="using-imageediting">
            <title
>Een foto bewerken</title>

                <para
>U kunt de afbeeldingsbewerker voor een foto openen, door gebruik te maken van <menuchoice
> <shortcut
><keycap
>F4</keycap
></shortcut
> <guimenu
>Beeld</guimenu
><guimenuitem
>Bewerken...</guimenuitem
> </menuchoice
> of door rechts te klikken en te kiezen voor <guilabel
>Bewerken</guilabel
> uit het contextmenu. Zie de sectie <link linkend="using-imageeditor"
>Afbeeldingsbewerker van &digikam;</link
> voor instructies over het bewerken van uw foto's. Met de afbeeldingsbewerker kunt u foto's bekijken en u kunt er een aantal bewerkingen op uitvoeren. </para>

            </sect3>

            <sect3 id="using-externalapp">
            <title
>Foto's bekijken en bewerken met een ander programma</title>

                <para
>In sommige gevallen biedt &digikam; niet de mogelijkheden die u nodig heeft. U kunt dan door rechts te klikken op het sub-menu <guilabel
>Openen met</guilabel
> een ander programma openen waarmee u de gewenste bewerking wel kan uitvoeren. De lijst van toepassingen die te zien zijn in dat menu wordt beheerd door de standaard &kde; bestandskoppelingen voor het format van dit type afbeeldingsbestand. Zoek in het &kde; handboek naar instructies  voor het veranderen van deze bestandskoppelingen als de toepassing die u nodig heeft niet wordt getoond. </para>

                <para
>Let op dat er problemen kunnen zijn met de in de afbeelding ingebedde metagegevens als ze worden bewerkt door andere toepassingen voor afbeeldingsbewerken. Sommige toepassingen behouden de metagegevens van de afbeeldingen niet wanneer u de bewerkte afbeelding opslaat.Dit betekent dat als u een afbeelding bewerkt met een van deze toepassingen u informatie die in EXIF en IPTC labels worden opgeslagen zoals: oriëntatie, lensopening enz. kunt kwijt raken. </para>

            </sect3>

            <sect3 id="using-rotateimage">
            <title
>Verdraaiing van afbeelding zonder verlies</title>

                <note
><para
>Voor het gebruik van de vrije roteringsfuncties moet de "Kipi JPEG Lossless Plugin" zijn geïnstalleerd. Als u die plug-in niet hebt geïnstalleerd kunt u de foto's ook wel draaien maar dan moet u de bewerker (edit) gebruiken. Beeldbewerking gebruikt namelijk een andere methode van roteren van een afbeelding, U mag eigenlijk geen verschil zien, maar de methode Afbeeldingsbewerker kan, bij het opslaan van de afbeelding als JPEG, enig verlies van kwaliteit tot gevolg hebben. De rotatiemethode die hier beschreven word gebruikt de "Kipi JPEG Lossless Plugin", die de kwaliteit van de originele afbeelding bewaard.  </para
></note>

                <para
>Met &digikam; kunt u uw foto op twee manieren in de juiste stand zetten. De simpelste manier is om met de rechter muisknop op het pictogram van de foto te klikken en in het menu te kiezen voor: <guilabel
>Roteren</guilabel
> en dan te kiezen hoeveel u de foto wilt draaien. </para>

                <para
>Veel digitale camera's hebben een oriëntatiesensor. Deze kan detecteren in welke positie de camera is op het moment dat de foto wordt genomen. Deze oriëntatiegegevens worden vastgelegd in de opname in het deel dat aangeduid word met EXIF metagegevens. De camera's kunnen de afbeelding zelf direct draaien, maar ze hebben een beperkte bewerkingskracht, dus laten ze deze taak over aan een toepassing zoals &digikam;. Als de camera de oriëntatie opslaat, dan kan &digikam; deze gebruiken om uw foto's automatisch te draaien zodat ze op de juiste manier omhoog staan wanneer u ze toont. &digikam; zal de afbeelding op de schijf draaien volgens deze informatie over oriëntatie. </para>

                <para
>De foto wordt gedraaid zonder verlies van kwaliteit en de  oriëntatie-informatie wordt op "normaal" ingesteld zodat andere EXIF herkennende toepassingen het correct zullen hanteren. Om deze voorziening te gebruiken klikt u rechts op een miniatuur en kiest u <menuchoice
> <guimenu
>Afbeelding</guimenu
><guimenuitem
>Automatisch roteren/Omdraaien met gebruik van EXIF Informatie</guimenuitem
> </menuchoice
> . De camera kan deze bewerking automatisch uitvoeren bij het uploaden van de beelden zodat uw foto's altijd met de goede kant boven staan. De rotatiebewerking doet niets als uw camera deze gegevens niet in de foto insluit. </para>

            </sect3>

            <sect3 id="using-renameimage">
            <title
>Een foto hernoemen</title>

                <para
>De bestandsnaam van een foto kunt u veranderen door met de rechter muisknop te klikken en <menuchoice
> <shortcut
><keycap
>F2</keycap
></shortcut
> <guimenu
>Hernoemen </guimenu
> </menuchoice
> te kiezen. Denk er aan om de extensie van het bestand te behouden.(.jpg, .tif, &etc;). </para>

            </sect3>

            <sect3 id="using-deleteimage">
            <title
>Een foto verwijderen</title>

                <para
>Als u een foto verwijderd uit &digikam; wordt die foto verplaatst naar de prullenbak van &kde;. <menuchoice
> <shortcut
><keycombo action="simul"
><keycap
>F8</keycap
></keycombo
> </shortcut
> <guimenu
>Afbeelding</guimenu
><guimenuitem
>Verwijderen</guimenuitem
> </menuchoice
> of <menuchoice
> <shortcut
><keycap
>Delete</keycap
> </shortcut
><guimenu
></guimenu
> </menuchoice
> Als u de foto liever definitief wilt verwijderen, dan kunt u dat doen met <menuchoice
> <shortcut
>&Shift;<keycap
>Delete</keycap
> </shortcut
> <guimenu
></guimenu
> </menuchoice
> </para>
		<para
>Verwijderen werkt vanuit overal in ieder venster van &digikam;</para>

            </sect3>

        </sect2>

   <sect2 id="using-mydatesview"
>       <title
>Agendaweergave</title>

            <para
><inlinemediaobject
><imageobject
><imagedata fileref="&path;maininterfacedateview.png" format="PNG"/> </imageobject>
              <textobject
><phrase
>Op datum bekijken vanuit het hoofdvenster</phrase
></textobject
></inlinemediaobject>
            </para>

            <para
>Op &quot;Datum&quot; bekijken organiseert uw afbeelding op datum. &digikam; gebruikt ofwel de EXIF datum óf, als geen EXIF datum beschikbaar is, de laatste bewerkingsdatum van het bestand. </para>

            <para
>Als een maand kiest uit de lijst met mogelijkheden worden alle beelden uit die maand als miniatuur in het venster getoond. U kunt ook kiezen voor dag of week in het datumhokje onder aan het venster en u krijgt dan de beelden van de gekozen dag of dagen te zien. </para>

        </sect2>

   <sect2 id="using-mytagsview"
>        <title
>Bekijken per tag (sleutelwoorden)</title>

      <para
>(Hiërarchisch) tags geven biedt een flexibele en krachtige manier om uw afbeeldingen te organiseren en te catalogiseren. Tags zijn labels die aan een enkel beeld of aan hele groepen beelden kunnen worden toegewezen. Als een tag eenmaal is toegewezen aan een beeld dan kan het gevonden worden door bij het zoeken, de betreffende tag te kiezen. </para>

            <example
> <title
>Een tag selecteren en een nieuwe tag toewijzen</title>
                <screenshot
><mediaobject
><imageobject
><imagedata fileref="&path;maininterfacetagsview.png" format="PNG"/> </imageobject
></mediaobject
></screenshot>
            </example>

      <para
>Wanneer een tag wordt gekozen dan zullen alle afbeelding met die tag worden getoond. </para>

      <para
>Tags kunnen worden geordend in een hiërarchische boomstructuur. Dit laat u de tags logisch ordenen. Delen van de structuur kunt u invouwen in de lijst &quot;Tags&quot; zo dat u de tags waarnaar u zoekt gemakkelijk kunt vinden. </para>

             <tip>
              <para
>Voor een snelle toewijzing worden de tags opgeslagen in een database en de toegewezen tags voor JPEG worden ingevoerd in de IPTC datavelden van de afbeelding. Daardoor kunt u uw tags ook met andere programma's gebruiken. Of in geval van het verlies van die data in de database worden de labels opnieuw ingevoerd wanneer de afbeelding wordt herkend door &digikam;</para
></tip>

      <sect3 id="using-managetags"
>          <title
>Tags beheren</title>

         <para
>Nieuwe tags kunt u toevoegen door rechts te klikken op ofwel het label &quot;Tags&quot; of te kiezen voor <guilabel
>Nieuwe tag</guilabel
>. Als u een nieuw tag toevoegt door rechts te klikken op een bestaande tag, dan wordt uw nieuwe tag toegevoegd als een sub-tag.  </para>

         <para
>U kunt een tag verwijderen door rechts te klikken op de tag die u wilt verwijderen en te kiezen voor <guilabel
>Tag verwijderen</guilabel
>. Als u een tag verwijdert wordt de foto zelf niet verwijderd. Alleen wordt de tag van deze foto's verwijderd. </para>

         <para
>U kunt de plaats van een tag binnen de boomstructuur veranderen door de tag naar een andere positie in de tags te slepen. Er verschijnt dan een menu waarin u het item <guilabel
>Verplaatsen</guilabel
> kunt kiezen. Dit werkt zowel in het linker- als in het rechterzijpaneel. Een tag kan maar op één plaats in de boomstructuur tegelijk zijn. </para>

         <para
>U kunt de eigenschappen van de tag instellen door rechts te klikken op een tag en te kiezen voor <guilabel
>Tageigenschappen wijzigen</guilabel
>. De tageigenschappen laten toe dat u naam en pictogram van het, in de &quot;Tag&quot;-boomstructuur, gebruikte tag wijzigt . </para>

         <para
>Om een andere foto als tagpictogram te kiezen, klikt u rechts op de foto die u als tagpictogram wilt gebruiken en selecteert u uit het context menu "Als tagminiatuur instellen". Daarnaast kunt gebruik maken van slepen en loslaten om het tagpictogram in te stellen. Sleep het afbeeldingspictogram en laat het los op de gekozen lijst van tags. </para>

       </sect3>

       <sect3 id="using-taggingimages"
>           <title
>Tags toevoegen aan foto's</title>

         <para
>Voordat u alles uit de tagmogelijkheden van &digikam; kunt halen moet u eerst uw foto's van een tag voorzien. U kunt foto's op twee manieren van tags voorzien. Als u de foto's die u van een tag wilt voorzien hebt uitgezocht dan kunt u die op de tag van uw keuze in de boomstructuur "Mijn tags" loslaten of u kunt door rechts te klikken op de geselecteerde foto's in het venster voor afbeeldingen gebruik maken van het menu <guilabel
>Tag toewijzen</guilabel
> om de gewenste tags te selecteren.  </para>

         <para
>U kunt een foto van zoveel tags als u wenst voorzien. De foto zal verschijnen wanneer u een van de tags die er op zijn ingesteld selecteert. Op deze manier kunt u een tag instellen voor elke persoon in een foto, evenals voor elke plaats of gebeurtenis, &etc;, waar de foto is genomen. </para>

           <example
> <title
>Een foto van een tag voorzien met het contextmenu of met slepen en loslaten van elk van de zijbalken.</title>
           <screenshot
><mediaobject
><imageobject
><imagedata fileref="&path;maininterfaceassigntags.png" format="PNG"/> </imageobject
></mediaobject
></screenshot>
           </example>

         <para
>Nadat u een foto van een tag hebt voorzien zal de naam van de tag onder de miniatuur in het afbeeldingsvenster te zien zijn. </para>

         <para
>U kunt tags verwijderen door rechts op de foto te klikken en het tagmenu <guilabel
>Verwijderen</guilabel
> te gebruiken. Dit menu toont alleen de tags die aan die foto zijn toegewezen. </para>

            </sect3>

        </sect2>

   <sect2
>	<title
>De tijdlijn</title>
   
	   <para
>De tijdlijnweergave toont aan een tijdschaal instelbaar histogram van het aantal afbeeldingen per tijdseenheid. Een selectieframe beweegt over het histogram. Klik om een tijdsframe te selecteren in het <emphasis
>onderste vierkantje</emphasis
> van het selectieframe waar de tijdseenheid wordt aangegeven. Daarmee worden in het hoofdvenster alle betreffende afbeeldingen getoond.</para>
	   <para
>In het veld direct daaronder kunt u een titel invoeren en uw selectie opslaan. Die selectie zal dan zichtbaar zijn in de lijst onderaan.</para>
                <example>
                    <title
>Tijdslijn-weergave in actie</title>
                    <screenshot
><mediaobject
><imageobject
><imagedata fileref="&path;timeline.png" format="PNG"/> </imageobject
></mediaobject
></screenshot>
                </example>
   </sect2>

    <sect2 id="using-mysearchesview"
>        <title
>Zoekweergave</title>

            <sect3>
            <title
>Het snelle zoeken</title>
            <anchor id="quicksearchtool.anchor"/>

                <para
>Snelzoeken is een klein venster in de statusbalk waarmee u op een eenvoudige manier in alle gegevensvelden in de albumbibliotheek met een enkele zoekopdracht kunt zoeken. Zodra u begint met invoeren wordt het zoeken gestart. U kunt elke zoekterm invoeren in het tekstveld <guilabel
>Zoeken</guilabel
> en het zal worden gebruikt om de resultaten te bepalen. U kunt bijvoorbeeld de tekenreeks 'verjaardag' invoeren om in de gehele albumbibliotheek te zoeken naar het voorkomen van het woord verjaardag in alle fotobeschrijvingen óf '05.png' om te zoeken naar een specifiek afbeeldingsbestand dat '05.png' bevat. (niet nodig om escapes zoals in reguliere expressies aan te geven). </para>

               <para
>Zoekeigenschappen: <itemizedlist>
                     <listitem
><para
>zoekopdrachten zijn hoofdlettergevoelig </para
></listitem>
                     <listitem
><para
>door spatie gescheiden zoektermen zijn logische (boolean) EN-combinaties. Voor uitleg (zie: http://www.eur.nl/ub_informatievaardigheden/ub_instructie_nl/internet_research/stap_3/boolean_operators/)</para
></listitem>
                     <listitem
><para
>speciale tekens worden letterlijk genomen, dus niet geïnterpreteerd ( . * ? / &etc;)</para
></listitem>
                     <listitem
><para
>omvat alle elementen van de database: namen, waardering, sleutelwoorden, tags, albums, verzamelingen, datums (en meer in de toekomst)</para
></listitem>
                     </itemizedlist>
               </para>

                <para
>De snelzoekfunctie werkt werkelijk intuïtief. Als u foto's van een bepaalde datum wilt zoeken kunt u gewoon <userinput
>2005</userinput
> typen, maar het is zelfs mogelijk om naar een bepaalde maand te zoeken. Typ gewoon de naam in uw eigen taal. Als dat Nederlands is kunt u <userinput
>maart</userinput
> intoetsen om alle beelden van de maand maart te zien. De combinatie "maart 2006" betekent maart én 2006 en is daarom gelijk aan '2006 maart'. Of zoek naar "maart 2007" om alle bestanden van maart 2007 te vinden. </para>
	       <para
>Naast het zoekvenster is een kleine LED die groen word wanneer de actie resultaten op levert. Klik daar op om de zoekfunctie te resetten en alle afbeeldingen te tonen. Als de zoekactie geen resultaten oplevert wordt de LED rood.</para>

                <example>
                    <title
>De dialoog Snelzoeken in actie</title>
                    <screenshot
><mediaobject
><imageobject
><imagedata fileref="&path;maininterfacequicksearch.png" format="PNG"/> </imageobject
></mediaobject
></screenshot>
                </example>
		</sect3>

		<sect3
> <title
>Goed zoeken</title>

		<para
>Het meer verfijnde zoekgereedschap is een tab in het linker zijpaneel (verrekijkericoon). Als u die opent krijgt u een eenvoudig zoekvenster te zien dat net zo werkt als wat hiervoor werd beschreven, behalve dat u de zoekactie kunt op slaan als een actieve map die altijd de zoektermen filtert die u in toetst. Als dat filter wordt opgeslagen verschijnt het in de lijst. </para>
		<para
>Klik op knop <guilabel
>Ok</guilabel
> als u de selectie hebt gemaakt zodat het zoekproces kan beginnen. De resultaten worden getoond in "Mijn zoekopdracht" van het hoofdvenster. Het tekstveld <guilabel
>Zoekopdracht opslaan als</guilabel
> wordt gebruikt om uw zoekopdracht van een label te voorzien en op te slaan in "Mijn zoekopdracht". Als u de selectie wilt wijzigen na een zoekproces klik dan met rechter knop op het onderwerp in "Mijn zoekopdracht" en selecteer een van de opties uit het pop-up menu. </para>
                <example>
                    <title
>De dialoog Snelzoeken in actie</title>
                    <screenshot
><mediaobject
><imageobject
><imagedata fileref="&path;searchinterface.png" format="PNG"/> </imageobject
></mediaobject
></screenshot>
                </example>

                <para
>Als u kiest voor <guilabel
>Zoekopdracht bewerken</guilabel
>, verschijnt het zoekformulier met de voorgaande gegevens opnieuw. Als u kiest voor <guilabel
>Als uitgebreide zoekopdracht bewerken</guilabel
>, dan zal de uitgebreide zoekhulp verschijnen. Daarin kunt u de bestaande zoekopdracht wijzigen en of aanvullende zoekcriteria opgeven. Kijk ook op de sectie <link linkend="using-mainwindow-advancedsearchtool"
>De uitgebreide zoekhulp</link
> voor meer informatie. </para>

                <para
>Als u een bestaande zoekopdracht uit de lijst wilt verwijderen kies dan <guilabel
>Zoekopdracht verwijderen</guilabel
> in het pop-up menu. </para>

                <example>
                    <title
>Zoekweergave in het hoofdvenster</title>
                    <screenshot
><mediaobject
><imageobject
><imagedata fileref="&path;maininterfacesearchview.png" format="PNG"/> </imageobject
></mediaobject
></screenshot>
                </example>

            </sect3>

            <sect3 id="using-mainwindow-advancedsearchtool">
            <title
>De geavanceerde zoekhulp</title>
            <anchor id="advancedsearchtool.anchor"/>

                <para
>Geavanceerde zoekhulp biedt een uitgebreid zoekformulier met een groot aantal zoekparameters die gebruikt kunnen worden om in specifieke velden van de albumdatabase van &digikam; te zoeken. </para>

                <para
>De lijst <guilabel
>Regels voor het zoeken </guilabel
> wordt gebruikt om alle opties in te stellen voor het verwerken van een zoekopdracht in de albumdatabank. Alle regels zijn verticaal opgenomen en gescheiden door een operator. Een optie kan worden toegevoegd of verwijderd aan de lijst met behulp van <guilabel
>Zoekgroep toevoegen/verwijderen</guilabel
>. Elke optie kan worden gecombineerd met een andere door gebruik van <guilabel
>Voldoen aan alle...</guilabel
> of <guilabel
>Voldoen aan één van... </guilabel
> of <guilabel
>een van deze...</guilabel
> <guilabel
>Minstens één...</guilabel
> logische operatoren. Zo kan men zoekopdrachten samenstellen van het type &quot;EN NIET&quot;". </para>

              </sect3>

        </sect2>

    <sect2 id="fuzzy-searches"
>              <title
>Vaag zoekproces/duplicaten</title>
	    <para
>&digikam; karakteriseert elk beeld door een lang nummer met een specialetechniek (Haar-algoritme) die het mogelijk maakt om beelden te vergelijken met het vergelijken van deze berekende handtekening. Hoe minder numeriek verschil er is tussen twee beeldhandtekeningen, hoe meer ze op elkaar lijken. Deze techniek heeft drie implementaties</para>
		<itemizedlist>
		<listitem
><para
>Vergelijkbare onderwerpen: dit is een slepen en loslaten gebied waar u elke afbeelding kunt loslaten om een vergelijkbaar beeld te vinden. Een drempel kan aangepast worden om de resultaten te verkleinen of te vergroten. Sleep een afbeelding van welke plek dan ook naar het fuzzy-zoek-pictogram in het linker zijpaneel, laat het daar los als het zich opent. </para
></listitem>
		<listitem
><para
>Schets: in kleur schetsen uit de vrije hand: teken een snelle schets en &digikam; zal een overeenkomend beeld zoeken. Ook hier kunt u een drempel bepalen.</para
></listitem>
		<listitem
><para
>Duplicaten: nadat &digikam; alle verzamelingen heeft gescand vind u hier een lijst met duplicaten. Het is aan u om te bepalen wat u daarmee doet. Vanuit het menu <menuchoice
><guimenu
>Extra</guimenu
><guimenuitem
>Herbouw alle vingerafdrukken...</guimenuitem
></menuchoice
> kunt u starten met het bijeen brengen van afbeeldingshandtekeningen (kan uren duren als u een grote collectie scant, een schatting is 2 uur voor 10.000 foto's) of met de toets onderaan kunt u gewoon opnieuw scannen, wat veel sneller is. <guimenu
>Duplicaten zoeken</guimenu
> zal alleen dat doen, maar het zal veel tijd nemen omdat het elke afbeelding moet vergelijken met andere afbeeldingen. Gelukkig kunt u uw zoekopdracht verfijnen door albums en/of tags te gebruiken.</para
></listitem>
		</itemizedlist>
                
                <example>
                    <title
>Vaag zoeken naar gelijkende afbeelding</title>
                    <screenshot
><mediaobject
><imageobject
><imagedata fileref="&path;fuzzysearchsimilar.png" format="PNG"/></imageobject
></mediaobject
></screenshot>
                </example>
                
                <example>
                    <title
>Duplicaten zoeken binnen een album</title>
                    <screenshot
><mediaobject>
                    <imageobject
><imagedata fileref="&path;duplicates_albumsfilter.png" format="PNG"/></imageobject>
                    </mediaobject
></screenshot>
                </example>
    </sect2>

    <sect2
>                                  <title
>Zoekopdrachten naar mappen</title>
	<para
>Dit tabblad biedt een intuïtieve kaartzoekfunctie, gebaseerd op het "Marble" widget. U kunt daarmee in- en uitzoomen met het muiswiel door te schuiven of te slepen. Panning is mogelijk door de linker muisknop vast te houden. Druk op <keycombo action="press"
>&Ctrl;<keycap
>linker muisknop</keycap
></keycombo
> om een vierkantje groter te maken als aangegeven. Alle opnamen die gemaakt zijn op locaties die binnen dat vierkant vallen worden getoond (voorwaarde is wel dat de foto's van een geo-positie zijn voorzien)</para>
	<para
>In het hokje beneden kunt u een naam voor uw geofilter typen. Die naam wordt toegevoegd aan een lijstweergave eronder voor toekomstige referentie, het dient als een live geomap.</para>
                 <example
>   <title
>De tabblad Kaartzoeken</title>
                    <screenshot
><screeninfo
>Kies voor kaarten met een hogere resolutie "Meer informatie"</screeninfo
><mediaobject
><imageobject
><imagedata fileref="&path;sidebargeolocation.png" format="PNG"/> </imageobject
></mediaobject
></screenshot>
                </example>

    </sect2>

</sect1>

 <sect1 id="using-lighttable"
>         <title
>De lichttafel van &digikam;</title>
     <para
>&digikam; biedt een lichttafel in een afzonderlijk venster om gemakkelijk beelden te vergelijken. Het werkt met alle ondersteunde beeldformaten inclusief RAW-bestanden. </para>
     <para
>Selecteer een of meerdere afbeeldingen vanuit het hoofdvenster, roep op: <menuchoice
><shortcut
><keycombo
>&Ctrl;<keycap
>L</keycap
></keycombo
> </shortcut
> <guimenu
>Plaats op lichttafel</guimenu
> </menuchoice
> vanuit het contextmenu. De selectie wordt dan aan de lichttafel toegevoegd en een afzonderlijk venster wordt geopend. Als u terug bent in het hoofdvenster van &digikam; kunt u snel toegang krijgen tot de lichttafel met <menuchoice
> <shortcut
> <keycombo action="press"
><keycap
>L</keycap
></keycombo
></shortcut
><guimenu
>Extra</guimenu
><guimenuitem
>Lichttafel</guimenuitem
> </menuchoice
>. </para>

     <para
>Sleep beelden vanaf de miniaturenbalk en laat ze los op de linker en rechter vergelijkvensters. Een pijltje geeft aan welke beeld wordt getoond in welk venster. Als u kiest <guilabel
>Voorbeeld synchroniseren</guilabel
> vanaf de werkbalk, zal zoomen en pannen in het ene venster gelijktijdig worden uitgevoerd in het andere venster, zodat u het zelfde gebied in beide foto's kunt vergelijken.  </para>

     <para
>Een andere modus is geschikt voor het snel afwijzen van een reeks beelden.Als u kiest <guilabel
> Navigeren per paar</guilabel
> op de werkbalk, worden de eerste twee beelden van een reeks automatisch ingevoegd in de vergelijkingsvensters van de lichttafel. Klik op een miniatuur om het links als voorbeeld te zien, de aangrenzende miniatuur ter rechter zijde zal worden ingevoegd in het rechter venster. Dat maakt het gemakkelijk te ziften door middel van een reeks vergelijkbare beelden. </para>
      <para
>Vanzelfsprekend is de gebruikelijke directe verwijderactie mogelijk vanuit de lichttafel, evenals <menuchoice
> <shortcut
><keycombo action="press"
><keycap
>F4</keycap
></keycombo
> </shortcut
> <guimenu
>Bestand </guimenu
><guimenuitem
>Bewerken..</guimenuitem
> </menuchoice
>. </para>

      <para
>Alle informatie van de afbeelding is beschikbaar in het rechter zijpaneel van het hoofdvenster voor ieder van de twee voorbeelden op de lichttafel. Dit maakt het gemakkelijk om zichtbare verschillen te koppelen aan bijvoorbeeld belichtingsgegevens. </para>
      <para
>In de rechter beneden hoek van elk venster vind u een ingebouwde panningactie (gekruiste pijlen). Klik daarop en houd &LMB; ingedrukt om over het beeld te pannen (in de synchrone modus tonen beide beelden hetzelfde deel van het beeld). </para>
      <para
>Zoomen werkt hetzelfde als in andere weergave modi. Gebruik de zoomschuif onder de vensters of <keycombo action="press"
>&Ctrl;<keycap
>muiswiel</keycap
></keycombo
> om in de synchrone modus op beide beelden in- en uit te zoomen. </para>
                <example>
                    <title
>De lichttafel in actie</title>
                    <screenshot
><mediaobject
><imageobject
><imagedata fileref="&path;lighttable.png" format="PNG"/> </imageobject
></mediaobject
></screenshot>
                </example>

 </sect1>
&doc-sidebar; <sect1 id="dam"
>                      <title
>Digital Asset Management (DAM) met &digikam;</title>

    <para
><link linkend="build-dam"
>Bouw een systeem om uw foto's te organiseren en te vinden</link
></para>
    <itemizedlist>
       <listitem
><para
><link linkend="case-for-digikam"
>Een voorbeeld van DAM met &digikam;</link
></para
></listitem>
       <listitem
><para
><link linkend="build-archive"
>Bouw het archief: Organiseren van mappen, fysieke indeling als informatie</link
></para
></listitem>
       <listitem
><para
><link linkend="automatic-metadata"
>Automatische aanmaak van metagegevens</link
></para
></listitem>
       <listitem
><para
><link linkend="ranking"
>Waarderen/ordenen</link
></para
></listitem>
       <listitem
><para
><link linkend="keywords"
>Van tags voorzien, sleutelwoord toewijzing</link
></para
></listitem>
       <listitem
><para
><link linkend="captions"
>Bijschrift/opmerkingen</link
></para
></listitem>
       <listitem
><para
><link linkend="geotagging"
>Geo-locatie (geo-tagging)</link
></para
></listitem>
    </itemizedlist>
    <para
><link linkend="copyright-protect"
>Bescherm uw auteurschap en copyright/left</link
></para>
    <itemizedlist>
       <listitem
><para
><link linkend="watermarking"
>Digitaal Watermerken (DW)</link
></para
></listitem>
    </itemizedlist>
    <para
><link linkend="data-corruption"
>Bescherm uw afbeeldingen tegen verminking van gegevens en verlies</link
></para>
    <itemizedlist>
       <listitem
><para
><link linkend="physical-deterioation"
>Fysieke verslechtering</link
></para
></listitem>
       <listitem
><para
><link linkend="logical-errors"
>Logische fouten</link
></para
></listitem>
       <listitem
><para
><link linkend="human-errors"
>Menselijke fouten</link
></para
></listitem>
       <listitem
><para
><link linkend="myths-dispelled"
>Algemene mythen uit de weg geruimd</link
></para
></listitem>
       <listitem
><para
><link linkend="storage-budget"
>Doe uw budgettering: omvang van gegevens, schatting van vereist opslagvolume</link
></para
></listitem>
       <listitem
><para
><link linkend="backup"
>Maak reservekopieën, backup, backup, herstel!</link
></para
></listitem>
       <listitem
><para
><link linkend="technology-review"
>Stel uw beelden veilig door verandering van technologie en eigenaars</link
></para
></listitem>
       <listitem
><para
><link linkend="best-practice"
>Beste aanpak: gegevensbeveiliging</link
></para
></listitem>
    </itemizedlist>
    <para
><link linkend="dam-workflow"
>Een typische DAM workflow</link
></para>

   <sect2 id="dam-introduction"
> <title
>Inleiding</title>
    <epigraph
><para
><emphasis
>...uiteindelijk, vragen foto's veel zorg.</emphasis
> Ik hoop dat u het was die dit zei. </para
></epigraph>

     <para
>Kunt u uw digitale foto's vinden wanneer u ze nodig hebt? Of besteed u meer tijd aan het zoeken op uw harde schijf en in uw opbergkasten dan u lief is? Heeft u een systematische aanpak voor het toewijzen en volgen van de gegevens van uw foto's? Als  fotografie uw bestaan is, zijn uw beelden dan wel voorzien van copyright en contactgegevens of dolen ze rond in de markt zonder enige bescherming? Wilt u dat uw kleinkinderen de foto's, die u gisteren nam ook nog kunnen bewonderen? Hoe verzekert u zich van back-ups en juistheid van de gegevens? Hoe bereidt u zich voor op het gebruik van een andere (nieuwe) computer of harde schijf of besturingssysteem en programma's en op het vinden van uw foto's en films?</para>
     <para
>Wat betekent digital asset management eigenlijk, behalve dat het een aardige uitdrukking is.  Digital Asset Management (DAM) betreft elk deel van het proces dat volgt op het nemen van een foto tot en met de uiteindelijke output en de permanente opslag van de beelden. Iedereen die beelden schiet, scant of opslaat gebruikt de een of andere vorm van DAM, Digital Asset Management. De meeste van ons doen dit niet op een praktische of efficiënte manier.</para>
     <para
>Wij presenteren hier een hulpmiddel, een plan en praktisch advies over opslaan, beschermen en hergebruiken van foto's, gericht op de beste werkwijzen voor digitale fotografen met gebruik van &digikam;. Wij behandelen downloaden, herbenoemen,verwijderen, omzetten, groeperen, reservekopieën maken, waarderen, van tags voorzien, archiveren, optimaliseren, onderhouden en exporteren van afbeeldingsbestanden. </para>
     <para
>Een algemene definitie: <blockquote
><para
>&quot;<emphasis
>Digital Asset Management</emphasis
> haalt binnen, indexeert, categoriseert,  beveiligt, zoekt, transformeert, brengt samen en exporteert materiaal van geld- of culturele waarde.&quot;</para
></blockquote
></para>
     <para
>En omdat we er mee bezig zijn, nog een belangerijke:  <blockquote
><para
>Metagegevens wordt gedefinieerd als <emphasis
>gegevens over gegevens</emphasis
>. Metagegevens zijn definiërende gegevens die informatie verstrekken over of documenteren van andere gegevens die beheerd worden binnen een toepassing of omgeving.</para
></blockquote
></para>
     <para
>In onze context hier staat het voor alle informatie <emphasis
>over</emphasis
> een foto.</para>
     <para
>&digikam; met zijn bibliotheken en plug-ins is een uniek en uitgebreid hulpmiddel voor het uitvoeren van de meeste DAM taken. Het doet dit snel en overzichtelijk. Gebaseerd op open standaards op alle fronten zal het u niet beperken tot een platform of toepassing. Veeleer geeft het u een voorsprong bij het beheer en vinden van uw foto's en als u, als een tijdelijke gebruiker, enthousiast of professioneel verder wilt naar een ander platform of toepassing zonder enig verlies van uw werk.</para>
     <para
>Het grote verschil in het bewaren van film en digitale opnamen is dat u van digitale opnamen net zoveel nieuwe originelen kunt maken als u wilt. Met film heeft u slechts één origineel. Alle kopieën daarvan zullen een beetje lager in kwaliteit zijn en beiden, origineel en de kopieën zullen langzaam in kwaliteit achteruit gaan en uiteindelijk verdwijnen. De enige manier om ze voor altijd vers te houden is om er een digitale kopie van te maken. En dat is ook de enige manier om ze te beschermen tegen alle gevaren.  </para>
     <para
>Zelfs als digitale media vandaag de dag korter blijven bestaan dan film, is het aan u om elk jaar, 5, of 10 jaar of zo vaak als u nodig acht, nieuwe kopieën te maken. En om altijd minstens 2 á 3 kopieën van de bestanden te maken die u op verschillende locaties bewaart. Die mogelijkheid had u met film nooit. Dat kon altijd beschadigen, door brand, overstromingen of diefstal. Het goede en tevens het slechte nieuws is dat als u digitale opnamen kwijt raakt, dan is het te wijten aan uw eigen laksheid.  </para>
  </sect2>

   <sect2 id="build-dam"
><title
>Bouw een systeem om uw foto's te organiseren en te vinden</title>
      <para
>Thema's: hiërarchie, tags, waardering, bijschriften, geolocatie, datum, albums,bestandsnamen, versies, exporteren</para>
      <para
>Ik durf te zeggen dat als u meer dan 1000 foto's op uw computer in no-DAM modus hebt, het te lang duurt om een bepaalde afbeelding te vinden. En als u niet weet hoeveel beelden er zijn in uw bestanden dan gebruikt u beslist geen &digikam;. De tweeledige aanpak om metagegevens op te slaan in een database <emphasis
>en</emphasis
> in de beeldbestanden, garandeert ultra snel zoeken en veilig archiveren vrij toegankelijk voor andere applicaties, platformen en formaten.</para>
      <para
>Voor niks gaat de zon op, zegt men en zo is het ook met catalogiseren of met Digital Asset management (DAM). Zij die in het begin tijd besteden aan de opzet van een systematische methode voor zichzelf, zullen beter af zijn naarmate de tijd vordert en het aantal foto's toeneemt. Het rendement van de investering in DAM werd in diverse onderzoeken geschat op meer dan 10. Houd dit in gedachten: <command
>beknopt, plan voor de toekomst (30-50jr), doe het eenmalig</command
>. Het in betekenis toenemende internet zal geheel integreren in en waarde toevoegen aan de Digital Asset Management omgeving.</para>

      <sect3 id="case-for-digikam"
>  <title
>Een voorbeeld van DAM met &digikam;</title>
      <para
>&digikam; biedt een aantal methoden voor het classificeren van foto's:  bestandsnamen, albums, verzamelingen, datum+tijd, tags, waardering, GPS positie en onderschrift. En of dat nog niet genoeg is, kunt u in de KDE versie van &digikam; zoeken op standaard metadata onderwerpen zoals cameramodel, lens, coördinaten, beeldafmeting en nog veel meer. Metagegevens zoals hier beschreven zijn in feit verschillende weergaven van uw fotobibliotheek. Het combineren van deze weergaven is <emphasis
>de</emphasis
> krachtige methode om het zoeken naar een bestand te bekorten en om het snel te vinden. Stel u voor; u heeft 800 foto's van uw geliefde. Zoeken naar: 'Mary', met een hogere waardering dan '***', genomen in 'Frankrijk' levert beslist weinig kandidaten op. Wat betreft selectiecriteria voor een DAM systeem, presteert &digikam; heel goed in termen van compleetheid, veelzijdigheid, snelheid, schaalbaarheid, accuratesse en transparantie.</para>
      <para
>Het belangrijkste om te onthouden is dat u niet weet hoe u of iemand andersover twee jaar zal proberen om een afbeelding te vinden. U zult zich vroegere gebeurtenissen in een andere context herinneren, zo gaat dat in het leven. Dus als u uw zoekopdracht kan beperken door het onthouden van plaats of tijd of camera of thema of cijfer of eigenaar heeft u een veel betere kans om te vinden wat u zoekt dan door gewoon een van die criteria of geen enkele in te voeren. In het begin, op het tijdstip waarop een foto werd genomen, heeft u alle metadata (behalve de EXIF-gegevens) in het hoofd. Als u er niet wat van in het DAM-systeem vastlegt, gaat het verloren. En zal het net als iedere andere gebeurtenis in de vergetelheid geraken.</para>
      <para
>Hier moet onderscheid gemaakt worden tussen <command
> privé </command
> en <command
>publieke metadata</command
>. Men zou kunnen zeggen dat alle bestandsgebonden attributen in de grond publiekelijk zijn omdat de beelden naar andere locaties en personen  geëxporteerd, verkocht  en gekopieerd kunnen worden. Aan de ander kant kunnen alle ingesloten metagegevens als privé worden beschouwd omdat ze in de database blijven bestaan en nergens naar toe gaan. Met &digikam;'s instellingen kunt u bepalen welke gegevens privé blijven en welke ingesloten worden en uiteindelijk publiekelijk bereikbaar zullen zijn. </para>
    </sect3>

      <sect3 id="build-archive"
> <title
>Opbouw van het archief: organisatie van mappen, fysieke lay-out</title>
      <para
>Het eerste dat u moet doen voordat u begint met het plaatsen van bestanden op uw systeem is: een informatiestructuur (in tegenstelling tot datastructuur) bouwen. Uw beeldbestanden moeten in de computer op een of andere manier worden georganiseerd, u moet beslissen of anderen toegang tot uw foto's (delen van) zouden moeten hebben, als u ze op een speciale schijf plaatst, of op een netwerkschijf &etc; Houd in gedachten dat u de bestanden ooit een keer zult moeten verplaatsen naar een opslagmedium met een grotere volume. </para>
      <para
>De organisatie moet eenvoudige, uniform en schaalbaar zijn, en het zou onafhankelijk moeten zijn van het opslagmedium waarop u ze bewaart. Maak de mappen niet te klein, enkele duizenden beelden in een map is niet veel, maar houd ze klein genoeg zodat ze passen op een backup medium zoals een DVD 4.7 of 9.4 GB voor dubbelzijdige. Onthoud dat het archief blijft groeien. De noodzakelijke structuur hangt natuurlijk af van uw eisen: laten we een eenvoudig voorbeeld nemen. U bent een vrijetijdsfotograaf die foto's maakt van uw privé-leven, uw gezin, vakanties enzovoort. In dat geval zou het praktisch zijn om een structuur aan te houden, gebaseerd op jaren, plus enige vakantiemappen die opnamen van vakanties bevatten en een map bestemd voor export van beelden. Zo zou het er uit kunnen zien: </para>
<blockquote
><screen
>2006
2007
2008
Vakanties
  - A
  - B
  - C
Export
Leuke dingen
</screen
></blockquote>

      <para
>Misschien bent u wel tevreden met deze structuur. Vakantiefoto's kunnen snel worden gevonden aan de hand van hun locatie.(behalve als u ieder jaar naar dezelfde vakantieplaats gaat), de andere foto's worden opgeborgen op datum. Als u voldoende plaatjes schiet dan wilt u de mappen onderverdelen in maanden, onder de jaren &eg; 2008-01, 2008-02 &etc; de map 'export' zou dan een map zijn met foto's om op een website te zetten of om af te drukken.</para>
      <para
>Fotografen die professioneel te werk gaan stellen andere eisen omdat er van de foto's verschillende versies of verschillende archieven, of workflows zullen zijn met een constante invoer van beelden van uiteenlopende thema's en van alle soorten een grote hoeveelheid. Binnen tien jaren zult u 95% archief hebben en 5% werkruimte bestanden en u wilt uw structuur niet rond de inhoud van de beelden organiseren. </para>
      <para
>De overwegingen zijn de volgenden:</para>
<itemizedlist>
        <listitem
><para
>Wat voor bestanden gaan samen? Onderscheid maken in bestandstypen maakt batchverwerking gemakkelijker. Houd nieuwe en oude bestanden gescheiden. </para
></listitem>
        <listitem
><para
>Hoe kunt u de omvang van de structuur aanpasbaar maken?</para
></listitem>
        <listitem
><para
>Onderscheid tussen originele en werkbestanden maakt het gemakkelijker om de backup en migratie strategie toe te wijzen. U zult altijd weten of u op zoek bent naar een origineel of een afgeleide opname. </para
></listitem>
</itemizedlist>
      <para
>TBC</para>
    </sect3>

      <sect3 id="automatic-metadata"
> <title
>Automatisch metagegevens genereren</title>
      <para
>Hoe gaan we om met al die metagegevens? Om te beginnen, er bestaan al vele <command
>automatisch gegenereerde metagegevens</command
>: EXIF gegevens en aantekeningen van de fotograaf. Als u &digikam; heeft geconfigureerd met de identiteitssectie dan zullen alle geïmporteerde beelden, inclusief copyright helemaal automatisch van deze gegevens worden voorzien. Als u gelijktijdig met het nemen van foto's ook GPS-gegevens vastlegt dan kunt u de beelden met een Geolocatie plug-in in één handeling van GPS-gegevens voorzien. Zelfs wanneer u 1000 beelden uit een fotoreportage heeft, dan heeft u tot nu toe niet meer dan 10 minuten besteed om dit alles uit te voeren. En nu heeft u alle camera-instellingen van iedere opname; lensgegevens zoals zoom, focus, lensopening, &etc;, datum en tijd, opnamelocatie, copyrights, auteurschap, gebruikt programma en meer. Niet gek hè ? Maar we hadden nog meer kunnen doen tijdens het importeren, we hadden de bestandsnamen kunnen voorzien van datum of locatie of thema, we hadden het format kunnen veranderen in een verliesloos 16-bits per kanaal format en we hadden JPEG en RAW bestanden automatisch in hun eigen map kunnen opbergen. Ik raad eigenlijk aan om met automatisch hernoemen een gebeurtenis, een plaats of een thema aan te passen. &digikam; biedt alle datum / kalender gerelateerde groepering, zodat er nauwelijks noodzaak is voor het coderen van de datum in de bestandsnaam. Behalve wanneer u dat juist wel wil doen om uw albums te bekijken in een andere toepassing die niet op datum selecteert. U zult ooit wel eens u een ander camera kopen of u heeft al een tweede camera. Het nummeringssysteem van de andere camera begint gewoonlijk opnieuw met IMG_0001.JPG en creëert zodoende bestandsnamen die identiek zijn aan de namen die u al heeft als u de nieuwe namen niet hernoemt. Met het hernoemen verkleint u de kans dat u bestaande opnamen ongewild overschrijft met opnamen uit de nieuwe camera. Houd nieuwe bestandsnamen schoon, gebruik alfanumeriek, streepjes, onderstreep en punt, voorafgaand aan de bestandsextensie.</para>
      <para
>Mijn advies is om de 'save metadata' optie in &digikam; instellingenpagina voor metagegevens aan te zetten. Dat zorgt er voor dat de EXIF en IPC gegevens naar het beeldbestand worden geschreven. Als u het vergeten bent kunt u het altijd herstellen door metagegevens in een keer naar de bestanden te kopiëren (vanuit het album menu).</para>
      <para
>Nu hebben we een heleboel materiaal in de database, maar wat als we iets moeten wijzigen. &digikam; heeft een metagegevens editor voor een aantal met zorg gekozen attributen, de meest belangrijke natuurlijk. </para>
      <para
>Het echte werk begint hier omdat we nu tags, beschrijvingen en waarderingen voor iedere foto gaan aanbrengen. Natuurlijk alle beelden die hetzelfde attribuut behoeven kunnen worden behandeld als een selectie in een actie. Laten we beginnen met de waardering. Het is het beste om met de waardering te beginnen want dan kunt u zich daarna voor de verdere werkzaamheden concentreren op de beste beelden. </para>

    </sect3>

      <sect3 id="ranking"
> <title
>Waardering/rangorde</title>
      <para
>&digikam; beschikt over een 5 sterren classificatiesysteem. In feite zijn er 6 niveaus, nul tot en met vijf sterren(*) die toegewezen kunnen worden. (Bij het opslaan in IPTC metagegevens zorgt een vertaling van de niveaus voor uitwisselbaarheid met andere programma's.) Classificatie wordt snel uitgevoerd met &digikam; door gebruik van sneltoetsen of de muis, op een enkele foto of op een serie foto's. Die classificatie kan dan worden ingevoerd als zoekcriterium of rechtstreeks met snelfilters vanaf de statusbalk. Echter, voordat u begint met het toekennen van sterren neem een ​​moment om persoonlijke criteria voor de waardering vast te stellen. Het beste is als u opschrijft welke persoonlijk sterrenwaardering u wilt toekennen aan welke kwaliteit van de afbeelding. Zo definieert u wat u eigenlijk bedoelt met een waardering van 5 sterren. In het algemeen zal het aantal afbeeldingen minder worden met het toenemen van het aantal sterren. Een verhouding van 3 tot 10 tussen de niveaus is een bruikbare schaal gebleken. Hiermee kunt een tamelijk goed onderscheid maken in de sterrenpiramide. Stel u kiest voor een verhouding van 7 tussen de niveaus. Voor ieder 5 sterren afbeelding heeft u dan 7, 4 sterrenafbeeldingen, 49, 3 sterrenafbeeldingen enzovoort, met als resultaat bijna 20.000 geclassificeerde afbeeldingen. Verrassend? Ja, en 16807 van die beelden hoefde u helemaal niet te classificeren. (want die vallen in de categorie 0 sterren red.) U kunt zelfs verschillende waarderingssystemen gebruiken afhankelijk van het soort gebruik, 2 sterren voor commercieel gebruik, kan iets anders betekenen dan 2 sterren voor vakantiefoto's. Het is verstandig om ook een neutrale waardering in te voeren. Alles wat daar onder valt is negatief. Dit kan u helpen om op een doeltreffende manier op te ruimen en uit te dunnen. Of u kunt een doel bepalen voor de classificatie, bijvoorbeeld 0 sterren staat voor "kunnen weg", 1 ster voor beelden in quarantaine (later beslissen), 2 sterren voor export naar galerij, 3 sterren voor printen, 4 sterren om te verkopen, 5 sterren in bewerking, alles is naar wens mogelijk. Het moet voldoen aan <emphasis
>uw</emphasis
> behoefte. De volgende tabel illustreert een mogelijke evolutie voor een professionele fotograaf met gebruikmaking van een verhouding van ruwweg 7 over een periode van 12 jaren. Het moge duidelijk zijn dat goede opnamen gemakkelijk kunnen worden gevonden zelfs in een bestand van miljoenen foto's.</para>
      <para>
        <inlinemediaobject>
            <imageobject
><imagedata fileref="&path;DAM-pyramid.png" format="PNG"/></imageobject>
            <textobject
> <phrase
>Waardering toewijzen</phrase
> </textobject>
        </inlinemediaobject>
      </para>


      <para
>Laten we verder gaan met tags (of sleutelwoorden zoals andere toepassingen die noemen, het zijn synoniemen)</para>
    </sect3>

      <sect3 id="keywords"
>  <title
>Tags toewijzen, sleutelwoorden toewijzen</title>
      <para
>Tags omvatten een hiërarchisch labelingsysteem dat u creëert terwijl u het uitbreid. Belangrijk is dat u een systeem tot stand brengt dat aan uw eisen voldoet. Bent u een (semi) professional die foto's aan agentschappen wil verkopen, wilt u foto's publiceren op internet-galerijen of bent u een vrijetijds amateur die slechts de familieherinneringen wilt beheren? Voor al deze verschillende gebruiksgevallen wilt u een tag structuur die aan het gebruik is aangepast. Als u het op die manier configureert, zal &digikam; de gehele hiërarchie in de IPTC velden plaatsen zodat deze kan worden gebruikt  door uw fotografieagentschap die misschien een andere toepassing hanteert of om automatisch titels en beschrijvingen te maken voor export naar internettoepassingen. In ieder geval zal het u goed helpen om een specifieke foto terug te vinden. </para>
      <para
>De hierarchie biedt u automatische groepering. Als u bijvoorbeeld, een hiërarchie begint, typisch voor privé gebruik, met op het hoogste niveau 'Activiteiten', 'Mensen', 'Plaatsen', 'Thema's' en 'Projecten', dan wordt alles wat u van een sub-tag voorziet bijeen gebracht in een virtueel album. &digikam; toont deze virtuele albums in het linker weergave venster. Maar het kan nog beter! Als u verder gaat met het toevoegen van sub-labels in de hiërarchieën, zult u niet alleen in staat zijn snel te zoeken, met het rechter zijbalk tag-filter kunt u met combinaties van tag groepen selecteren. Laten we zeggen, u selecteert in het linker weergave venster het virtuele album 'mensen' en u heeft daar 12 verschillende tags voor mensen. Dan kunt u het combineren met het rechter weergave venster en daar alleen kiezen voor: 'Peter', 'Paul' en 'Mary'. </para>
      <para
>Op lange termijn zult u zich de details van uw opnamen en onderwerpen niet kunnen herinneren (eigenlijk raken in uw hersenen de metagegevens van de foto's in verval). Daarom is het van het hoogste belang dat u kiest voor: <command
>algemeen en algemene categorieën</command
>. U zult zich altijd herinneren dat een speciale opnamen werd gemaakt aan de oever van een rivier in een land of werelddeel (->rivier, werelddeel), maar u bent vergeten welke rivier dat was. In plaats van alleen maar de tag 'Okavango' tag het beeld met rivier/Afrika of rivier/Zuid-Afrika. De details kunt u inbrengen in een tag of in de beschrijving van de foto. Deze tip kan u helpen: Hoe zou u op Internet naar de naam van die rivier zoeken? Dat is de beste manier.</para>
      <para
>Een andere indeling zou taakgericht kunnen zijn als in 'afdruktaken', 'web export', 'persoonlijk', 'galleryXYZ', 'klanten', 'diashow' &etc; Creëer groepen als u ze nodig hebt, maar niet meer, u moet op zijn minst de tags uit het hoogste niveau uit het hoofd te kennen anders wordt de differentiatie nutteloos. Vergeet niet dat u alle attributen heeft om uw zoekactie te verfijnen. De functie 'filters' in de rechter taakbalk laat zich combineren met elk van de functies de linker taakbalk. (albums, kalender, tijdlijn, tag en zoeken).</para>
      <para
>Wanneer u gecatalogiseerde beelden importeert uit andere bronnen met ingebedde tags zal &digikam; automatisch de boomstructuur voor u aanmaken en deze voor u op de juiste plaats zetten. Herschikken van de hiërarchie binnen de boomstructuur is geen probleem, u kunt dat eenvoudig doen door een sub-boom te slepen naar een andere plaats in de hiërarchie. De gewijzigde tags zullen worden aangepast terwijl &digikam; langs alle vertakkingen van uw boomstructuur loopt.</para>
      <para
>De grafiek hier laat zien hoe verschillende metagegevens elkaar overlappen. Dit is een ruwe weergave, omdat elk blok met metagegevens onderverdeeld wordt in veel secties. Bestandsnamen en kalender-gegevens zijn eigenschappen van alle beelden. </para>
      <para>
        <inlinemediaobject>
            <imageobject
><imagedata fileref="&path;DAM-Metadata.png" format="PNG"/></imageobject>
            <textobject
> <phrase
>Waardering toewijzen</phrase
> </textobject>
        </inlinemediaobject>
      </para>

      <para
>Genoeg over tags, laten we het hebben over beschrijvingen en opmerkingen, het derde belangrijke hulpmiddel voor het catalogiseren van metagegevens. </para>
    </sect3>

      <sect3 id="captions"
>  <title
>Bijschriften/Opmerkingen</title>
      <para
>Dit is al de vierde soort metagegevens die we hier presenteren. Wat is het onderscheid van bijschriften (caption) vergeleken met tags (commentaar kan gelijktijdig gebruikt worden, maar de IPTC woordenschat bepaalt de term 'caption'), sleutelwoorden? Waar tags tot een hiërarchisch en gegeneraliseerde beschrijving behoren, zijn captions het tegenovergestelde: vrije beschrijving, details, iets anekdotisch. Tags dienen als eerste het zoeken, vinden en groeperen van bezittingen, waar captions de toeschouwer moeten vermaken, informeren en raken. Natuurlijk kunnen ze ook worden gebruikt om de catalogus te filteren, maar dat is gewoon een bijproduct. Captions worden gebruikt om het verhaal te herinneren, de gebeurtenis, de emoties, het is wat foto's veel interessanter om naar te kijken maakt, captions zetten foto's in een context en geven betekenis. Als de afbeeldingen een esthetisch statement zijn, dan moet een caption het emotionele en informatieve complement zijn.</para>
      <para
>U wilt zelden dat niemand uw foto's ziet. U wilt ze liever delen met vrienden, uw familie, andere fotografen, bureaus of ze op Internet plaatsen. En zeg me niet dat je niet geïnteresseerd bent over hoe je foto's worden ontvangen!  </para>
      <para
>U heeft de mooiste portretten, zonsondergangen of landschappen en geen mens lijkt het te raken. Hoe komt dat? Kijk eens naar enkele goeie opnamen die u zelf heeft gemaakt zonder de titel of de beschrijving of achtergrondinformatie te lezen. Hoeveel zijn echt geïnteresseerd in dieptescherpte, witbalans &etc; Maar iedereen zal belangstelling hebben voor het verhaal achter de foto, je wilt een foto die in gedachten blijft hangen, onbetekenende foto's, daar worden we al genoeg meer overspoeld. U moet de kijker iets geven waarmee het allemaal uitgelegd wordt.</para>
      <para
>Kijk eens naar dit panorama. Vanuit de verte is het niet eens een leuk strandpanorama. Maar als je het van dichtbij bekijkt begin je details te zien, mensen, ruimte.</para>
      <para>
        <inlinemediaobject>
            <imageobject
><imagedata fileref="&path;DAM-story.png" format="PNG"/></imageobject>
            <textobject
> <phrase
>Waardering toewijzen</phrase
> </textobject>
        </inlinemediaobject>
      </para>

      <para
>En nu vertel ik u dat dit de landingsstrook van de geallieerden &quot;Omaha Beach&quot; in Frans Normandië 60 jaar na de ontscheping. Wow! Men begint te dromen, heeft associaties, herinneringen, het historische besef ervan is plotseling aanwezig, nu kan er een stilte vallen. De beschrijving heeft de waarneming van het panorama in een geheel ander licht geplaatst. </para>
      <para
>Om uw foto's door anderen te laten waarderen is de titel waarschijnlijk belangrijker om de foto te waarderen dan de foto zelf. Beelden vertonen betekent een verhaal vertellen. Onthoud dat, waar het om gaat, is de betekenis van het beeld aan de kijker over te brengen om te helpen begrip te krijgen voor wat u bewoog om het beeld te maken.</para>
<itemizedlist>
        <listitem
><para
>laat mensen weten wat u weet over het onderwerp, waarom u het de moeite waard vind</para
></listitem>
        <listitem
><para
>creëer een rode draad om de foto's met elkaar te verbinden</para
></listitem>
        <listitem
><para
>stel foto's tegenover of verbind hen met verschillende tijden</para
></listitem>
        <listitem
><para
>maak notities kort na het schieten van de foto om het u te herinneren</para
></listitem>
        <listitem
><para
>overweeg, onderzoek, bekijk en praat - maar luister vooral.</para
></listitem>
        <listitem
><para
>het is niet erg als een foto minder dan perfect is zolang de foto de kracht heeft om zichzelf waar te maken op basis van de beschreven kwaliteiten. </para
></listitem>
</itemizedlist>
      <para
>Met &digikam; kunt u, met gebruikmaking van het geïnternationaliseerde alfabet (UTF-8), onbeperkte hoeveelheden tekst toevoegen als beschrijving. U kunt dat in één keer, voor een selectie van foto's, toevoegen. KDE levert zelfs spellingscontrole. Als u beelden exporteert naar web galerijen, kunnen de beschrijvingen naar keuze worden geëxporteerd naar beschrijving en/of titel van het webgalerijsysteem zonder de noodzaak om het verhaal te herschrijven voor publicatie.</para>
    </sect3>

      <sect3 id="geotagging"
>  <title
>Geolocatie (geo-tagging)</title>
      <para
>Weet u nog, die tijd voor de GPS? Toen u de weg naar een andere plaats kon vinden zonder navigatiesysteem. Was de aarde niet een saaie blauwe bol voor Google earth? Welnu de trein van de ruimtelijke weergave rijdt op kruissnelheid.  </para>
      <para
>Er zijn cameras met ingebouwde GPS, de beelden worden opgeleverd met 3-dimensionale  coördinaten. En met bijna ieder GPS apparaat kunt u een spoor uit zetten en dat opslaan op de computer (natuurlijk moet de ontvanger aangezet worden en meegenomen worden terwijl u foto's maakt en voor een juiste koppeling moet de tijd in de camera juist ingesteld zijn). U moet het (spoor) opslaan in gpx formaat, dat is gemakkelijk met gpsbabel, gpsman en andere app's. Met &digikam; kunt u dan automatisch een heleboel foto's koppelen aan dat spoor. De coördinaten worden geschreven in het JFIF onderdeel van JPG-bestanden (kiezen bij "instellingen") en in de database. De KDE versie maakt zoekopdrachten mogelijk gebaseerd op locaties en coördinaten, u kunt virtuele albums maken van geografische gebieden. In het rechter zijpaneel, onder de metagegevens, vind u uw afbeelding, geplaatst op een locale uitvergroting van de wereldkaart. Eén klik verder  levert diverse kaartdiensten op het web en vergroot de details. Ook al u geen GPS-spoor heeft kunt u met de geo-bewerker meerdere beelden van een geo-tag voorzien.Navigeer op de kaart naar de plek van de opname(n) en klik om het vast te zetten als geo-tag. </para>
      <para
>bijvoorbeeld, conversie van een Garmin track met de bestandsnaam 'xyz':  </para>
<blockquote
><screen
>&dollar; gpsbabel -w -i mapsource -f xyz.mps -o gpx -F xyz.gpx</screen
></blockquote>
      <para
>Er zijn al talloze mogelijkheden om de geo-locatie uit te buiten en ze worden in de toekomst talrijker. Ik ben er zeker van dat we in de niet te verre toekomst, door middel van onze beelden voorzien van geo-tag, onze reizen in een virtuele werkelijkheid opnieuw kunnen beleven. De &digikam; voorzieningen bevatten exporteren naar kml-bestanden die geopend kunnen worden door GoogleEarth (die de foto's tonen op hun opnamelocatie), exporteren naar gallery2, picasaweb, flickr &etc; met GoogleMaps viewer en meer.</para>
    </sect3>
      </sect2>

   <sect2 id="copyright-protect"
>  <title
>Bescherm uw auteursrechten en copyleft/right</title>
      <para
>Thema's: watermerken, IPTC en XMP auteurschapgegevens, exportafmeting</para>
      <para
>Dit wordt het laatste hoofdstuk en stap om uw digitale bibliotheek te merken met auteurschap, eigendom, en copyright of -left. Meer nog dan in de goede oude tijd van papieren foto's maakt het Internet het al heel gemakkelijk om beelden van een website te stelen. Copyright informatie moet eigenlijk deel uit maken van de metagegevens voor alle digitale beelden die worden geëxporteerd en gepubliceerd en welke vorm dan ook. Niets is eenvoudiger dan dat met &digikam;: U kunt een standaard identiteit aanmaken, en alle beelden die worden ingebracht in &digikam; worden automatisch daarvan voorzien. Ik heb 'copyleft' in de titel staan om een reden (citaat uit wikipedia).</para>
<blockquote
><para
>&quot;Copyleft is een woordspeling op het woord copyright en houdt in het gebruik van de auteursrechten om de beperkingen door auteursrecht op te heffen voor distributie van kopieën en gewijzigde versies van bestanden van een werk voor anderen en vereist dat dezelfde vrijheden worden behouden voor gewijzigde versies.</para>
      <para
>Copyleft is a vorm van licensing en kan worden gebruikt om auteursrechten te wijzigen voor werken als muziek en kunst. In het algemeen staan auteursrechten een auteur toe om te beletten dat anderen kopieën van het werk van de auteur reproduceren, wijzigen of distribueren. Aan de andere kant kan een auteur door middel van een copyleft regeling licentie verlenen aan ieder persoon die een kopie van het werk ontvangt om die te wijzigen en te distribueren zolang de resulterende kopieën of aanpassingen gebonden zijn aan dezelfde copyleft regeling. Een algemeen gebruikt, van oorsprong copyleft licentie, is de GNU publieke licentie. Soortgelijke licenties zijn beschikbaar door Creative Commons (een non-profit organisatie ) - Share-alike genoemd.&quot;</para
></blockquote>
      <para
>En hier volgt een beschrijving van wat er aan informatie nodig is voor &digikam;'s instellingenpagina: </para>
      <para
><command
>Auteur</command
> (synoniem met maker en bijschrift): Dit veld is bestemd voor uw naam of de naam van de persoon die de foto heeft gemaakt. Als het niet de bedoeling is om de naam van de fotograaf toe te voegen (bijvoorbeeld als de identiteit van een fotograaf beschermd moet worden) dan kan ook de naam van de onderneming of organisatie worden gebruikt. Als dit eenmaal opgeslagen is dan moet dit veld door niemand meer worden gewijzigd. Dit veld staat geen gebruik van komma's of puntkomma's als scheidingsteken toe. </para>
      <para
><command
>Titel van auteur</command
> (synoniem met titel van maker): Betreft de auteur. Dit veld bevat de functietitel van de maker. Voorbeelden zijn titels zoals: bedrijfsfotograaf, freelance fotograaf of onafhankelijk commercieel fotograaf. Aangezien dit een aanvulling is voor het veld Auteur, moet het veld Auteur ook worden ingevuld.</para>
      <para
><command
>Beschikbaar gesteld door</command
> (synoniem van verstrekker): Gebruik het veld 'Beschikbaar gesteld door' om aan te geven wie de foto beschikbaar heeft gesteld. Dat hoeft niet altijd de maker van de foto te zijn. Als een fotograaf voor een nieuwsagentschap werkt zoals Reuters or Associated Press, dan kan deze organisatie worden vermeld omdat zij de foto beschikbaar maken voor anderen. Als het beeld een 'stock foto' is dan moet hier de groep of het agentschap worden vermeld door wie het beeld beschikbaar wordt gesteld.</para>
      <para
><command
>Bron</command
>: Het veld Bron moet worden gebruikt voor het identificeren van de oorspronkelijke eigenaar of auteursrechthebbende van de foto. De waarde van dit veld moet u niet veranderen nadat, aansluitend op het maken van de foto de informatie is ingevoerd. U moet dit beschouwen als een eenmalig in te vullen veld. De bron kan zijn een individu, een agentschap of een lid van een agentschap. Om te helpen bij latere zoekopdrachten, is het beter om een slash '​​/' met een spaties te scheiden. Gebruik de vorm 'fotograaf / agentschap' in plaats van 'fotograaf/agentschap'. Bron kan verschillen van Maker en van de namen vermeld in het copyright veld.</para>
      <para
><command
>Copyright vermelding</command 
>: De Copyright vermelding moet elke opmerking bevatten die noodzakelijk is voor het claimen van het intellectuele eigendom en moet de huidige eigenaar(s) van de auteursrechten voor de foto identificeren. Normaal gesproken zou dit de fotograaf zijn, maar als het beeld werd gemaakt door een werknemer of als ingehuurde kracht, dan moet het agentschap of het bedrijf worden vermeld. Gebruik de vorm die geschikt is voor uw land. Voor de Verenigde Staten zou je meestal de vorm kiezen van © {datum van eerste publicatie} naam van de eigenaar van het auteursrecht, zoals in "copr 2005 John Doe". Het woord 'copyright' of de afkorting 'copr' wordt gebruikt in plaats van het © symbool als alleen ASCII-tekens zijn toegestaan. In sommige landen wordt alleen het symbool voor auteursrecht erkend en de afkorting niet. Gebruik van iets als (c) waarbij de haakjes een gedeeltelijke cirkel vormen is onvoldoende. Voor extra bescherming wereldwijd, wordt geadviseerd, gebruik te maken van de uitdrukking, 'alle rechten voorbehouden' na de mededeling van het boven vermeldde. In Europa zou u Copyright{Jaar} {copyright eigenaar}, alle rechten voorbehouden, gebruiken. In Japan moeten voor maximale bescherming, de volgende drie items van de IPTC Core in het veld copyright getoond worden: (a) het woord, Copyright; (b) het jaar van de eerste publicatie; en (c) de naam van de auteur. U kunt ook de zinsnede 'alle rechten voorbehouden' meenemen.</para>
      <para
>Overwegende dat het van het grootste belang is de secties voor auteur en copyright in te vullen, vertegenwoordigen dit geen bescherming tegen fraude. Iedereen met een beetje meer dan een elementaire kennis van computers is in staat om ingebedde metagegevens van een afbeelding te verwijderen of aan te passen. De oplossing voor dit probleem wordt genoemd: digitaal watermerken. Voor particuliere personen zal dit voor de meerderheid van foto's van weinig belang zijn. Maar voor professionals en semi-professionals is deze bescherming echt belangrijk.</para>
        <sect3 id="watermarking"
>  <title
>Digitaal watermerken (DW)</title>
      <para
>Digitaal watermerken betreft het onzichtbare digitale watermerk dat op een foto wordt aangebracht als onderdeel van digitaal rechtenbeheer (DRM). Het watermerk bevat dezelfde informatie over eigendom en copyrights als hier bovenbeschreven maar de metagegevens  worden versleuteld en opgeslagen in de eigenlijke metagegevens (anders dan in de metagegevens sectie die een afzonderlijke sectie in de beeldbestand vormt. Deze onzichtbare opdruk beschikt over holografische eigenschappen zodat wijzigingen, aangebracht aan het beeldbestand de copyrightgegevens, niet vernietigen. Slechts wanneer een beeld word gereduceerd tot een erg klein gedeelte zoals een miniatuurtje zal aangebrachte informatie verloren gaan maar in dat geval is het beeld niet langer van enige waarde voor de partij die het copyright overtreedt . </para>
      <para
>Het digitale watermerk zal uniek zijn voor ieder beeld. &digikam; zal in de toekomst een plug-in voor digitaal watermerken  beschikbaar stellen die batch-verwerking mogelijk maakt.</para>
    </sect3>
    </sect2>

   <sect2 id="data-corruption"
>  <title
>Bescherm uw afbeeldingen tegen verminking van gegevens en verlies</title>
        <para
>Thema's: schijffouten, schijf falen, spanningsschommelingen, ECC, overdrachtsfouten, verval van opslagmedia, herstel, overtolligheid, voorkomen van rampen, levensduur, temperatuur, gegevensomvang, veel gehoorde sprookjes.</para>

        <sect3
>   <title
>Wat zijn de hoofdfactoren bij verlies van digitale gegevens?</title>
        <para
>We hebben het natuurlijk niet over het verlies van een CD onderweg  of bij een brand. Dat soort verlies is niet anders dan bij, op papier of film, vastgelegde gegevens. We hebben het over problemen met de zogenaamde "Nieuwe media." </para>
      <para
>Problemen met digitale gegevens kunnen ruwweg ondergebracht worden in de volgende aandachtsgebieden.</para>
      <orderedlist>
       <listitem
><para
>de fysieke aftakeling van de dragers (alle gegevensdragers vervallen binnen verschillende tijdbestekken)</para
></listitem>
       <listitem
><para
>onopgemerkte overdrachtsfouten tijdens gegevensoverdracht </para
></listitem>
       <listitem
><para
>het achterblijven van ondersteuning voor langdurige, door bedrijven geleverde digitale formaten.</para
></listitem>
       <listitem
><para
>ouderwetse apparatuur. </para
></listitem>
      </orderedlist>
      <para
>Kroll Ontrack, de grootste firma voor gegevensherstel beschikt over interessante statistieken betreffende de oorzaak van wat eigenlijk gegevens verloren doet gaan.</para>
<informaltable>
<tgroup cols="3">
<tbody>
<row>
<entry
>Oorzaak van verlies van gegevens</entry>
<entry
>Perceptie</entry>
<entry
>Werkelijkheid</entry>
</row>
<row>
<entry
>Apparatuur- of systeemprobleem</entry>
<entry
>78%</entry>
<entry
>56%</entry>
</row>
<row>
<entry
>Menselijke fout</entry>
<entry
>11%</entry>
<entry
>26%</entry>
</row>
<row>
<entry
>Programmatuur beschadiging of probleem </entry>
<entry
>7%</entry>
<entry
>9%</entry>
</row>
<row>
<entry
>Computervirussen</entry>
<entry
>2%</entry>
<entry
>4%</entry>
</row>
<row>
<entry
>Ramp</entry>
<entry
>1-2%</entry>
<entry
>1-2%</entry>
</row>
</tbody>
</tgroup>
</informaltable>
      <para
>Laten we deze gevallen stap voor stap analyseren!</para>
        </sect3>

        <sect3 id="physical-deterioation"
>  <title
>Fysiek verval </title>
          <sect4
>  <title
>Cd, dvd, optische schijven</title>
      <para
>Fysieke afbraak van media vindt vaker plaats bij papier en cd-roms dan gemiddeld met films. Toch blijft filmmateriaal langer bestaan (soms tientallen jaren langer) dan andere vormen van media, De juiste soort backup van digitale media verliest nooit iets.  Film vergaat - digitale 1-en en O-nullen niet. En film begint te vergaan op het moment dat het wordt gemaakt. Het zal nooit dezelfde kleur, contrast &etc; behouden als dat van het voorgaande moment. Met digitaal gebeurt dat niet. Maar, digitaal is vatbaar voor verval. En ja, fysieke media als floppies en magnetische harde schijven zijn ook vatbaar voor afbraak van het medium. Ze blijven alleen een beetje langer bestaan.  </para>
      <para
>Om het probleem met cd's en dvd's tegen te gaan moeten deze op de juiste manier worden behandeld en men mag niet verwachten dat ze langer dan een paar jaar meegaan. Gelukkig kunt u cd's en dvd's kopen die langer blijven bestaan hoewel deze moeilijker te krijgen zijn en veel duurder zijn. Er bestaan met goud bedekte cd's en dvd's tegen twee &dollar; per stuk en men beweert dat ze honderd jaar meegaan (als u het wil geloven).</para>
      <para
>Cd/dvd-schijven kunnen onleesbaar worden, maar je kunt het risico verminderen met behulp van goede schijven en een goede recorder, en opslaan op een correcte manier. De beste dvd-recorders zijn niet veel duurder dan de goedkoopste, maar ze schrijven op een veel betrouwbaarder manier. Het is een kwestie van het kiezen van de juiste.</para>
      <para
>In wezen, zijn cd's en dvd's zeer gevoelig voor fouten, zelfs in een pas geschreven staat. Dat is waarom ze zwaar zijn beveiligd met een checksum-mechanisme (75% van de gegevens zijn effectieve data, de rest is formatteren en checksum overhead). Maar zelfs met die enorme hoeveelheid bescherming zullen zij achteruit gaan door chemische veroudering, ultraviolet licht, krassen, stof, &etc;</para>
      <para
>Voor beschadigde cd's en dvd's, is er een goedkoop programma genaamd <ulink url="http://www.isobuster.com/"
>IsoBuster</ulink
> dat schijnbaar wonderen verricht op cd's en dvd's. Het draait onder Windows en &Linux;; maar niet (nog) op Macs. Ook zijn er toepassingen die gegevens van beschadigde diskettes, harde schijven, flash-media, zoals camera-geheugen USB-stations enzovoort, kunnen herstellen.  </para>
      <para
>Optische media: blu-ray-schijven lijken de format-oorlog tegen 'HD DVD' te winnen. Een dual-layer blu-ray schijf kan 50 GB opslaan, bijna zes keer de capaciteit van een dual-layer dvd van 8,5 GB. Alles wat is gezegd over cd's/dvd's geldt ook voor blu-ray-schijven.</para>
      <para
>Beste aanpak:</para>
      <para
>Brand ze langzaam met een goede recorder op media archiefkwaliteit in een open, niet-eigen formaat, lees de gegevens terug om die te controleren, label ze met beschrijvende tekst + datum &amp; auteur, berg ze op waar het schoon, donker, dierveilig en droog is. En vergeet niet om ze opnieuw te kopiëren naar de volgende generatie media voordat u het laatste stukje hardware of software weg gooit dat het materiaal nog kan lezen. </para>
          </sect4>
          <sect4
>  <title
>Harde schijven (hard drives, HDD)</title>
      <para
>Schijffabrikanten houden hun statistieken voor zichzelf. Met garantie van een fabrikant koopt u een nieuwe schijf, maar geen verloren gegane gegevens. Google heeft, als een van de weinigen, grootschalig onderzoek op HDD faalmechanismen gedaan: <ulink url="http://research.google.com/archive/disk_failures.pdf"
>Disk Failures study</ulink
></para>
      <para
>In een notendop: schijven draaien het langst bij temperaturen tussen 35 °C en 45 °C, bij lagere temperaturen neemt het aantal fouten drastisch toe. Controlleronderdelen (elektronica) zijn de belangrijkste bronnen van falen. Hiervan heeft SMART geen diagnose gemaakt. Sommige SMART fouten zijn een indicatie van dreigend falen, in het bijzonder aantallen scanfouten en herplaatsingen. Verwachte levensduur is 4-5 jaar. </para>
      <para
>Maar alles hangt af van de echte gebruiksgevallen en een beetje geluk. Zo heb ik een Fujitsu notebook die draait 24/7 sinds 1998, bijna tien jaar zonderde geringste hick up. Gewoon geluk? In het algemeen en in strijd met intuïtie of ecologische overwegingen, resulteert het permanent runnen van een harde schijf in een langere levensduur dan wanneer u hem de hele tijd aan en uit zet. Het is zelfs gemeld dat agressief energiebeheer met stoppen en starten het station het snelst kan schaden. Het hard laten werken verkort de levensduur een beetje. Het meest schadelijke voor HDD zijn waarschijnlijk trillingen, schokken en lage temperaturen.</para>
      <para
>Als uw schijf rare geluiden maakt zal normale software voor herstel van bestanden niet gaan werken. Maak eerst een snelle back-up als dat gebeurt. (Gebruik het commando dd indien mogelijk, niet een normaal programma voor het maken van reservekopieën want dd leest in een gladde, spiraalvormige stroom van begin tot eind en belast niet het mechanische gedeelte). Er zijn gespecialiseerde bedrijven die gegevens kunnen herstellen van een beschadigde schijf, maar ze zijn kostbaar, reken maar op een minimumtarief van &dollar; 2000.</para>
     </sect4>
          <sect4
>  <title
>Spanningspieken</title>
      <para
>Tot wel 1% van alle computers krijgen ieder jaar te maken met bliksem en spanningspieken.</para>
      <para
>(Dit is ongeveer het totale verlies van gegevens als gevolg van spanningspieken. Natuurlijk kunt u af en toe verlies van gegevens krijgen als gevolg van stroomuitval vóór het opslaan van bestanden. Maar die verliezen kunnen normaal zonder veel moeilijkheden worden hersteld).</para>
      <para
>U hoeft niet te wachten op de volgende onweersbui om bezorgd te zijn over hoe een plotselinge schommeling in elektrische energie uw computersysteem kan beïnvloeden. Uit recente statistieken blijkt dat maar liefst 63 procent van alle elektronica-ongelukken te wijten zijn aan problemen met de voeding en de meeste computers zijn onderworpen aan twee of meer spanningsafwijkingen per dag. Omdat spanningspieken of black-outs overal en op elk moment kunnen optreden, is het zinvol om uw computer te beschermen, door te investeren in een soort van overspanningsbeveiliging. </para>
        </sect4>

          <sect4
>  <title
>Hoe spanningspieken ontstaan</title>
            <para
>Een spanningspiek treedt op wanneer de netspanning langer dan 10 milliseconde hoger word dan de nominale waarde. Zestig procent van alle spanningspieken worden thuis of op kantoor veroorzaakt, in het algemeen wanneer een apparaat met een motor (zoals een haardroger, koelkast, of waterpomp) wordt uitgeschakeld en de stroom die werd gebruikt, elders als overspanning beschikbaar komt. De resterende 40 procent van de spanningspieken wordt veroorzaakt door factoren zoals bliksem, schakelingen in het net door nutsbedrijven, zwaaiende elektrische leidingen (niet in Nederland), slechte bedrading, en ga zo maar door.</para>
            <para
>Terwijl het meeste gemiddelde elektrische apparaten niet worden beïnvloed door overspanning, zijn apparaten met computer chips en high-speed microprocessoren vatbaar voor ernstige schade. Voor uw computer, kan de spanningsafwijking leiden tot vastlopen van het toetsenbord, volledig verlies van gegevens, hardware beschadiging, een beschadigd moederbord en meer. Het u uzelf niet beschermt tegen het onvermijdelijke kan dat resulteren in verlies van tijd en geld.</para>
          </sect4>
          <sect4
>  <title
>Spanningspiekbeveiligers </title>
      <para
>De meest voor komende beveiliging tegen spanningspieken is een overspanningsbeveiliging of onderdrukker, een apparaat dat werkt door het absorberen van een deel van de overtollige energie en het omleiden van de rest naar de aarde. Deze zijn meestal verkrijgbaar in de vorm van een stekkerdoos (een van die lange apparaten die zo'n zes verdeelpunten en een enkele, geaarde stekker hebben). Houd in gedachten, dat niet elke stekkerdoos dient als een overspanningsbeveiliging.  </para>
      <para
>Bij het selecteren van uw overspanningsbeveiliging, wilt u er zeker van zijn dat deze voldoet aan de UL 1449 norm, die een bepaalde minimum beveiliging garandeert. U zou ook moeten zoeken naar een apparaat dat bescherming biedt tegen bliksem (niet iedereen let daar op) en dat zekerheid biedt aan apparatuur die goed is aangesloten.</para>
      <para
>Omdat een spanningspiek altijd een weg naar uw computer kan vinden moet u er voor zorgen dat elk randapparaat aangesloten op uw systeem beveiligd is. Dit geldt ook voor uw telefoonlijn of kabel modem, omdat spanningspieken ook via die weg kunnen gaan. Een aantal fabrikanten produceren nu piekspanningonderdrukkers met een telefoonaansluiting voor uw modem samen met de stopcontacten, terwijl anderen aansluitingen voor coaxkabel hebben voor diegenen die een kabelmodem of tv-tunerkaart gebruiken.</para>
      <para
>Als u een notebook-computer hebt, wilt u ook daarvoor een overspanningsbeveiliging bij u hebben. Een verscheidenheid van onderdrukkers speciaal ontworpen voor notebooks is beschikbaar, klein van formaat en ze bezitten zowel elektrische als telefoon stopcontacten wat ze ideaal maakt voor onderweg.</para>
          </sect4>
          <sect4
>  <title
>Niet-te-verbreken stroomvoorziening (UPS)</title>
      <para
>Terwijl een overspanningsbeveiliging uw systeem beschermt tegen kleine fluctuaties in de elektrische leidingen, zal het u niet helpen als de stroom helemaal uit zou vallen. Zelfs een uitval van enkele seconden kan resulteren in verlies van waardevolle gegevens, dus vindt u het misschien de moeite waard om te investeren in een niet-te-verbreken stroomvoorziening. </para>
      <para
>Behalve als piekbeveiliging schakelen deze apparaten automatisch naar batterijvoeding wanneer de stroom uitvalt, waardoor u de kans krijgt om gegevens op te slaan en uw systeem af te sluiten. Sommige modellen kunt u zelfs door laten werken tot de stroomvoorziening is hersteld. Bij aankoop van een UPS, zorg dan dat deze dezelfde kwaliteit heeft als die u zou kiezen bij een overspanningsbeveiliging, maar controleer ook de levensduur van de batterij en de meegeleverde software.</para>
      <para
>Gezien het potentiële risico voor uw computersysteem, is het waarborgen van de veiligheid tegen verstoringen in de stroomvoorziening een waardevolle investering. Een goede kwaliteit piekspanningsbeveilger kost u vanaf € 20, een 500W UPS (niet-te-verbreken stroomvoorziening) minder dan € 60. Het is een kleine prijs om te betalen voor uw gemoedsrust die u zult krijgen wetende dat uw computer goed beschermd is. Trek in ieder geval alle netstekkers van uw apparatuur los wanneer u op vakantie gaan.</para>
          </sect4>
        <sect4
>  <title
>Solid state drives: USB-sticks, geheugenkaarten, flash-schijven</title>
      <para
>SSD's zijn mechanisch robuuster dan HDD's en lijden veel minder op datgebied wanneer ze zijn aangesloten op de computer. Omdat zij meestalvoor mobiele apparaten bedoeld zijn, is hun blootstelling aan vallen en schokken en elektrostatische ontladingen veel hoger. Dus, om verschillende redenen, falen SDD's (Solid State drives) niet meer dan harde schijven. Voeg daar aan toe het gevaar van diefstal, beperkte levensduur en beperkte capaciteit en SDD's zijn als permanente opslag van gegevens niet erg geschikte apparaten. </para>
      <para
>Een belangrijke oorzaak voor het verlies van gegevens (vaak herstelbaar) is het onveilig verwijderen van SDD's uit een computer. Voordat gegevens worden opgeslagen vanuit het computergeheugen op een aangesloten apparaat, blijven deze gegevens enige tijd in buffers. Bij harde schijven betekent dit hooguit seconden, terwijl dit met SDD tientallen minuten kan bedragen. Daarom, voordat u een flash-apparaat loskoppelt, activeer altijd: 'gegevens opslaan' door middel van software (vaak genoemd "apparaat veilig verwijderen").</para>
      <para
>Een nieuwe trend in de technologie, om harde schijven te vervangen door SSD flash drives, is in opkomst. In 2010 kunnen zij concurrerend zijn in prijs met HDD's. Bewaren van gegevens is een probleem met SDD's, deze geheugendragers kunnen niet eindeloos worden overschreven. SDD's slijten in gebruik. Slijtage hangt in hoge mate af van de locatie waar de gegevens worden geschreven en hoe vaak ze worden overschreven. &Linux; heeft een speciale driver ontwikkeld voor het vermijden van te vaak naar een zelfde plek te schrijven. Maar dit is allemaal voorbarige informatie. Houd uw ogen en oren open.</para>
         </sect4>
         <sect4
>  <title
>Magnetische media</title>
      <para
>Magnetische tapes worden gebruikt in de back-up systemen, veel meer in de professionele omgevingen dan in thuisgebruik. Tapes hebben problemen met het bewaren van gegevens en veranderende technologie, maar ze zijn veiliger in één aspect dan dvd's: ze zijn minder gevoelig voor krassen, vuil en schrijffouten. Aan de andere kant zijn ze gevoelig voor magnetische velden. Gooi een magneet naast een tape en de informatie is weg! Tapes moeten om de 5-8 jaar opnieuw worden gekopieerd, anders zullen teveel bits falen en ontsnappen aan de checksum voor bescherming. Het nadeel van magneetbanden is vaak de prijs van de recorder en de hersteltijd (20x langer dan van de HDD). Het back-up systeem op tape heeft zijn beste dagen gehad. </para>
         </sect4>
       </sect3>

       <sect3 id="logical-errors"
>  <title
>Beveiliging tegen logische fouten</title>
         <sect4
>  <title
>Web opslagdiensten </title>
      <para
>Amazon Web Services omvat S3 - Simple Storage Service. Met de juiste configuratie kunt u S3 als een drive op &Linux;  Mac en Windows systemen installeren zodat u het kunt gebruiken als back-up bestemming voor uw favoriete software. Google Shared Storage is een andere populaire aanbieding waarbij men een oneindige hoeveelheid gegevens op kan slaan.</para>
      <para
>Het is duur in vergelijking met harde schijven thuis - 40 GB kosten 75 &dollar; per jaar, 400 GB kost 500 &dollar;. En je moet de afbeeldingen overbrengen via het, relatief trage, internet.</para>
      <para
>Ik denk dat het als bescherming tegen lokaal verlies van gegevens van de meest essentiële beelden geen slecht idee is, maar het is niet een algemene oplossing als reservekopie, daarvoor is het veel te traag.</para>
      <para
>Picasaweb (Google), Flickr (Yahoo) en Foto-Community 23hq.com bieden gespecialiseerde online opslagdiensten voor fotografie. De vrije ruimte is beperkt tot 1 GB en u wilt geen volledige resolutie beelden online. Maar de pro-accounts bieden meer, in geval van Flickr, dramatisch meer. Voor slechts 25 &dollar; per jaar krijgt u onbeperkte opslagruimte (controleer of dit juist is).</para>
      <para
>Voor wat betreft het bewaren van gegevens is de webruimte oplossing waarschijnlijk redelijk veilig. Transmissiefouten worden gecorrigeerd (met dank aan het TCP-protocol) en de grote bedrijven bieden meestal reservekopieën plus gedistribueerde opslag, zodat ze zelfs beveiligd zijn tegen rampen.</para>
         </sect4>
         <sect4
>  <title
>Transmissiefouten</title>
      <para
>Gegevens raken niet alleen verloren op opslagapparaten, ze raken ook verloren bij verplaatsing binnen de computer of via netwerken. (hoewel netwerk verkeer zelf via TCP tegen fouten is beschermd). Fouten treden op in interfaces en in geheugendragers. Consumentenhardware biedt geen bescherming tegen deze bitfouten, zodat het de moeite waard is om daarnaar te kijken. U kunt ECC (error code correctie) beveiligd geheugen kopen (dat is duur). Met ECC RAM wordt het geheugen op zijn minst geschoond hersteld van enkele bitfouten). Dubbele bitfouten zouden aan die regeling ontsnappen, maar ze komen te weinig voor. </para>
      <para>
        <inlinemediaobject>
            <imageobject
><imagedata fileref="&path;DAM-transmission.png" format="PNG"/></imageobject>
            <textobject
> <phrase
>Transmissiefouten</phrase
> </textobject>
        </inlinemediaobject>
      </para>

      <para
>Dit diagram toont de ketenelementen voor transmissie in een computer, alle overgangen zijn gevoelig voor transmissiefouten. Het zfs en btrfs bestandssysteem zorgt tenminste voor integriteit in het pad van het besturingssysteem naar de harde schijf.</para>
      <para
>De Byte Error Rate (BER) voor het geheugen en de transmissie kanalen is in de orde van 1 op 10 miljoen (10E-7 bit). Dat betekent gewoon dat <command
>1 op 3000 beelden een fout heeft die alleen te wijten is aan de transmissieproblemen</command
>. Welnu, hoe dramatisch dat is voor een opname wordt aan het toeval overgelaten, het kan betekenen dat het beeld wordt vernietigd of dat een pixel ergens veranderd is in waarde. Door de compressie die op bijna alle foto's wordt toegepast kan men de ernst van een enkele bitfout niet voorspellen. Vaak ziet men een aantal deelbeelden in plaats van de volledige afbeelding.</para>
      <para
>Het ergste van dit alles is dat niemand je vertelt wanneer een transmissiefout optreedt, ook uw hardware niet. Al die storingen gaan onopgemerkt door tot op een dag dat u de foto opent en tot uw verbazing ziet dat die beschadigd is. Het is heel zorgelijk dat er geen bescherming binnen een computer hoeft te zijn, schijnt iemand te hebben gedacht. Het Internet (TCP-protocol) is veel veiliger dan gegevens paden in een computer.</para>
      <para
>On-gestabiliseerde voedingen zijn een andere bron van verliezen in de overdracht, omdat ze storing veroorzaken in gegevensstromen. Met gewone bestandssystemen blijven die fouten onopgemerkt. </para>
      <para>
        <inlinemediaobject>
            <imageobject
><imagedata fileref="&path;DAM-errors.png" format="PNG"/></imageobject>
            <textobject
> <phrase
>Verwachte foutpercentages nemen toe met complexiteit</phrase
> </textobject>
        </inlinemediaobject>
      </para>
      <para
>Zelfs als u op dit moment niet al te zeer bezorgd bent over problemen met de transmissie, werp dan, ter illustratie, eens een blik in de toekomst. Al in 2010 zullen we duizenden transmissiefouten per jaar zien!</para>
         </sect4>

         <sect4
>  <title
>'Oracle' of 'licht in het donker?' aan de horizon van het bestandssysteem?</title>
      <para
>ZFS van Sun Microsystems lijkt een van de twee kandidaten te zijn die schijffouten op laag niveau aanpakt en het is zeer schaalbaar. Het is open source, zwaar gepatenteerd, wordt geleverd met een met een licentie die onverenigbaar is met GPL en is beschikbaar op Solaris en Leopard. Laten we hopen dat het binnenkort beschikbaar zal zijn voor &Linux; en Windows <ulink url="http://blogs.zdnet.com/storage/?p=169"
>(artikel)</ulink
>.</para>
      <para
>Dit is voor de moedigen onder ons: <ulink url="http://www.wizy.org/wiki/ZFS_on_FUSE"
>Fuse ZFS</ulink
></para>
      <para
>Oracle heeft ook een initiatief gestart met zijn btrfs-bestandssysteem, datnog in een alpha fase verkeert. Het hanteert dezelfde beschermingstechniek als zfs en het is beschikbaar op &Linux;, hoewel het nog geen deel uit maakt van de standaard kernel (noot vertaler: nu wel).</para>
         </sect4>
       </sect3>

       <sect3 id="human-errors"
>   <title
>Menselijke fouten</title>
         <sect4
>  <title
>Diefstal en ongelukjes</title>
             <para
>Onderschat het niet! Die twee factoren zijn goed voor 86% van de notebook en46% voor desktop systeem data verliezen. Voor notebooks, telt diefstal alleen al voor 50%.</para>
          </sect4>
          <sect4
>  <title
>Schadelijke software (malware)</title>
      <para
>Het verlies van gegevens als gevolg van virussen is minder ernstig dan algemeen wordt aangenomen. Het vertegenwoordigt minder schade dan bijvoorbeeld diefstal of her-installaties. En het is beperkt tot Microsoft OS-gebruikers. Apple-gebruikers ervaren zeer weinig virussen en onder &Linux; zijn ze al geruime tijd niet gemeld.</para>
          </sect4>
          <sect4
>  <title
>Paniek is ook een factor in het verlies van gegevens</title>
      <para
>Menselijke fouten, zoals in alles, is een groot probleem bij gegevensverlies. Haal eens diep adem en stop! Paniek is een veel voorkomende reactie, en mensen doen echt domme dingen. Ervaren gebruikers kunnen het verkeerde station los koppelen van een RAID-array of formatteren een schijf waardoor al hun gegevens vernietigd worden. Handelen zonder na te denken is gevaarlijk voor uw gegevens. Stop met opgewonden zijn over het verlies en doe niets met de schijf. Beter nog, stop met het gebruik van de computer tot u een plan heeft gemaakt. Ga eens zitten en leg je plan voor aan een leek. U zult versteld staan ​​hoeveel domme ideeën je op die manier zelf zult ontdekken in een dergelijke oefening.</para>
      <para
>Als uw schijf rare geluiden maakt, zal gewone bestandsherstel software niet werken. Maak een snelle back-up als dat gebeurt. Indien de schijf nog draait en u kunt uw gegevens niet vinden, zoek dan naar een toepassing voor dataherstel en maak een reservekopie naar een andere computer of schijf. (Niet-&Linux; gebruikers: Google voor het vinden van "gratis data recovery software &quot;" Voor enige opties, waaronder een van Ontrack). Het belangrijkste is om ze te downloaden op een ander station, hetzij op een andere computer of op een USB-stick of harde schijf. Het is een goede gewoonte om de herstelde data op een andere schijf op te slaan. Het programma dd is uw vriend op *nix-systemen.</para>
     </sect4>
    </sect3>

       <sect3 id="myths-dispelled"
>  <title
>Gangbare mythen uit de weg geruimd</title>
      <para
>Ik wil een paar algemene sprookjes uit de weg ruimen</para>
        <itemizedlist>
        <listitem
><para
>Open Source bestandssystemen zijn minder gevoelig voor verlies van gegevens dan proprietary systemen: Fout, NTFS is eerder een klein beetje beter dan ext3, ReiserFS, JFS, XFS, om maar de meest populaire bestandssystemen die vaak standaard worden geleverd als FS bij de verkoop.  Een briljant artikel hierover is: <ulink url="http://www.cs.wisc.edu/~vijayan/vijayan-thesis.pdf"
>koppeling</ulink
></para
></listitem>
        <listitem
><para
>Dagelijks bijhouden van bestandssystemen voorkomt gegevens-schade/verlies: Fout, alleen versnellen zij het scanproces in geval van een plotselinge onderbreking tijdens de werking en voorkomen dubbele versies. Maar als een bestand niet volledig is opgeslagen voordat het ongeluk toeslaat zal het verloren gaan.</para
></listitem>
        <listitem
><para
>RAID-systemen voorkomen gegevens beschadiging/verlies: Meestal fout, RAID 0 en 1 voorkomen niets, RAID5 kan voorkomen dat gegevens verloren gaan als gevolg van het falen van een schijf (maar niet van fouten op de schijf of in het bestandssysteem). Veel low-end RAID-controllers (meestal controllers op het moederbord) rapporteren geen problemen zodat u het nooit zult merken. Als u het maanden later merkt, hoe groot is de kans dat u weet of de de controller schuldig was? Een sluipend probleem zijn fouten in de pariteitgegevens van RAID 5. Het is vrij eenvoudig om een ​​bestand te controleren door het te lezen en het te vergelijken met de metagegevens. Het controleren van pariteitgegevens is veel moeilijker, dus zult u meestal pariteitfouten niet zien tot bij een herinstallatie. Dan is het natuurlijk te laat.</para
></listitem>
        <listitem
><para
>Virussen vormen de grootste bedreiging voor digitale gegevens: Fout, diefstal, en menselijke fouten zijn de primaire oorzaak van het verlies van gegevens.</para
></listitem>
        </itemizedlist>
    </sect3>

       <sect3 id="storage-budget"
>  <title
>Stel een budget op: gegevensomvang, schatting van vereiste opslagruimte.</title>
      <para
>Sensoren in digitale camera's zijn 1-2 diafragmastops verwijderd van hun fysieke beperkingen. Wat ik bedoel is dit: als de technologie evolueert, is er een natuurlijke beperking van de voortgang. Gevoeligheid en ruiskarakteristieken voor elke vorm van lichtsensor zijn niet ver meer verwijderd van die grens. </para>
      <para
>De huidige camera's neigen naar sensoren met 10 megapixels, hoewel deze resolutie al te hoog is voor compactcamera's en het eindresultaat verslechtert. Gezien de grootte van de sensor en de kwaliteit van de optica, is 6 megapixels optimaal voor compactcamera's. Zelfs DSLR camera's lopen tegen hun grenzen op bij 10-12 megapixels, voor hogere resoluties moet men voor full frame sensoren (24x36mm) of zelfs groter gaan.</para>
      <para
>Dus, rekening houdend met de megapixel-propaganda van fabrikanten lijkt het verantwoord om te stellen dat het grootste deel van de toekomstige camera's minder dan 20 megapixels zal hebben. Dit geeft ons een schatting voor de benodigde opslagruimte per foto op de lange termijn: &lt;15 MB per afbeelding. Zelfs als bestandsversies zal zijn ingevoerd (groepering van varianten van één foto onder één bestandsreferentie), is de trend het implementeren van scripting van veranderingen zodat een kleine overhead zal worden opgenomen en niet een geheel andere afbeelding per versie. Met snellere hardware zal dit concept vrij snel bereikt zijn.</para>
      <para
>Om de hoeveelheid opslagruimte te schatten waarvoor u moet plannen, bepaalt u eenvoudig het aantal foto's dat u neemt per jaar (eenvoudig met de zijbalk met tijdlijn van &digikam;) en vermenigvuldigt deze met 15 MB. De meeste gebruikers zullen minder dan 2000 foto's per jaar behouden wat minder dan 30 GB / jaar vergt. Ervan uitgaande dat u uw harde schijf (of wat voor medium in de toekomst ook) om de 4-5 jaar zal vervangen zal de natuurlijke toename van de opslagcapaciteit volstaan ​​om uw hoofd boven water te houden. </para>
      <para
>De meer ambitieuze mensen zullen meer, misschien veel meer ruimte nodig hebben. Denk dan aan het kopen van een file-server, Giga-ethernet is tegenwoordig geïntegreerd op moederborden en het is een fluitje van een cent om de bestanden via het lokale netwerk op te halen. Sprekend over moderne moederborden: ze hebben nu externe SATA connectoren. Dit maakt het echt gemakkelijk om een externe SATA-schijf te kopen en aan uw machine aan te sluiten. 1000 GB drives zullen dit jaar op de markt komen (2008). Dit zijn geweldig compacte opslagcontainers voor omwisselen van reservekopieën: houd één schijf thuis en een andere ergens anders. </para>
    </sect3>

       <sect3 id="backup"
>  <title
>Reservekopie maken, reservekopie, reservekopie, herstellen!</title>
      <para
>Een 750GB HD kost vandaag &euro; 100. Geef iemand anders niet de schuld van het verlies van gegevens! 6% van alle pc's zullen slachtoffer worden van gegevensverlies in een gegeven jaar. Maak reservekopieën volgens een vast plan en test de reservekopie voordat u iets ingrijpend gaat doen als het installeren van een ander of nieuw besturingssysteem of het veranderen van schijven, herindelen van partities of dergelijke.</para>

          <sect4
>  <title
>Het voorkomen van rampen</title>
      <para
>Stel dat u nauwgezet elke dag reservekopieën maakt op een externe SATA-schijf. Dan komt er een de dag waarop de bliksem inslaat. U had geluk als uw externe harde schijf op dat moment niet was aangesloten. </para>
      <para
>Rampen gebeuren plaatselijk en vernietigen veel. Vergeet vliegtuigcrashes:vuur, water, elektriciteit, kinderen en diefstal zijn gevaarlijk genoeg om voor gegevens. Ze bestrijken meestal een hele kamer of het gehele huis. </para>
      <para
>Daarom, preventie voor rampen betekent de-centralisering van gegevens. Breng uw reservekopieën naar boven, naar een ander huis, uw kantoor of wat dan ook. </para>
      <para
>Er is een ander goed aspect aan de fysieke scheiding: zoals gezegd, paniek is vaak de oorzaak van het vernietigen van gegevens, zelfs de gegevens op reservekopieën. Met een reservekopie niet meteen bij de hand kan dat op een dag wel eens uw geluk zijn.</para>
    </sect4>
          <sect4
>  <title
>Uitleg voor leken over enige technische kanten van reservekopieën.</title>
<itemizedlist>
        <listitem
><para
>Volledige backup: een complete reservekopie van alle bestanden. Het is een momentopname zonder geschiedenis, het betreft een complete kopie gemaakt op een bepaald moment. </para
></listitem>
        <listitem
><para
>Differentiële backup: Een reservekopie van alleen die bestanden die zijn gewijzigd sinds de laatste volledige backup. Vormt een volledige momentopname van twee momenten in de tijd: de volledige backup en de laatste differentiële backup.</para
></listitem>
        <listitem
><para
>Incrementele backup: Een reservekopie van alleen de bestanden die zijn gewijzigd sinds de laatste reservekopie. Bestaat uit meerdere momentopnamen. U kunt opnieuw de oorspronkelijke staat herstellen op elk tijdstip dat er een reservekopie werd gemaakt. Dit komt dichtst bij een versioning systeem, behalve dat het alleen wordt bemonsterd en niet continue wordt uitgevoerd.</para
></listitem>
</itemizedlist>
    </sect4>
          <sect4
>  <title
>Beste manier: Backup-kookboek voor de IT-leek</title>
<orderedlist>
        <listitem
><para
>voer een volledige backup uit naar een extern opslagmedium.</para
></listitem>
        <listitem
><para
>controleer de juistheid van de gegevens en berg het op (ramppreventie)</para
></listitem>
        <listitem
><para
>gebruik een ander opslagmedium voor frequente backups</para
></listitem>
        <listitem
><para
>ruil de opslagapparaten elke maand om nadat de juistheid van de gegevens gecontroleerd is</para
></listitem>
</orderedlist>
    </sect4>
          <sect4
>  <title
>Een nuttig recept voor rsync voor het maken van reservekopieën</title>
      <para
>Rsync is een prachtig klein hulpprogramma dat verbazingwekkend eenvoudig is in te stellen op uw apparatuur. In plaats van een script met FTP opdrachten of een andere vorm van bestandsoverdracht kopieert rsync alleen de verschillen in de bestanden die zijn veranderd. Gecomprimeerd en via ssh als u wilt, voor de veiligheid. Dat is een mondvol.</para>
      <para
>Een redelijke benadering het maken van reservekopieën van afbeeldingen kan er zó uit zien:</para>
<orderedlist>
        <listitem
><para
>maak van belangrijke opnamen onmiddellijk een backup op dvd/optisch medium, nadat u de beelden op uw pc hebt geladen</para
></listitem>
        <listitem
><para
>maak dagelijks een gedeeltelijke backup van de werkruimte</para
></listitem>
        <listitem
><para
>maak wekelijks een differentiële backup en verwijder integrale backups van 2 weken geleden</para
></listitem>
        <listitem
><para
>maak een maandelijkse differentiële backup en verwijder de backup van 2 maanden geleden</para
></listitem>
        <listitem
><para
>als ze niet al fysiek apart zijn scheidt de twee backups dan (ruilen met een ander backup-medium)</para
></listitem>
</orderedlist>
      <para
>Dit protocol heeft tot doel om u meer tijd te gunnen om de verliezen te herkennen en volledig te herstellen. Tegelijkertijd houdt u het reservekopievolume op &lt;130% van de werkruimte. U eindigt met een dagelijkse versie van de laatste 7-14 dagen, een wekelijkse momentopname voor ten minste een maand en een momentopname van elke maand. Verder uitdunnen moet handmatig worden gedaan na een volledige verificatie.</para>
      <para
>Voor Duits sprekende *nix gebruikers: <ulink url="http://www.heinlein-support.de/web/rsync-backup/"
>koppeling</ulink
></para>
     </sect4>
    </sect3>

       <sect3 id="technology-review"
>  <title
>Bewaar uw beelden ook bij veranderende technologie en/of eigenaren</title>
         <para
>Thema's: metagegevens, IPTC opgeslagen in beeldbestanden, XMP-bestanden gekoppeld, behoud de originelen, opslag, schaalbaarheid, media, ophalen van afbeeldingen en metagegevens, afbeelding kopiëren naar de volgende generatie van media, toepassingen, besturingssystemen, virtualisatie, het apparaat voor viewing... gebruik van het www.</para>
         <para
>Om uw waardevolle foto's de komende 40 jaar of zo te laten overleven(want dat is zo ongeveer tijd wanneer u echt geïnteresseerd bent om opnieuw die mooie oude foto's van u als kind, adolescent te bekijken &etc;) zijn er twee strategieën om onder de loep te nemen:</para>
        <orderedlist>
        <listitem
><para
>Blijf bij met technologie, blijf niet meer achter dan enkele jaren.</para
></listitem>
        <listitem
><para
>Bewaar uw foto's in een open, niet merkgebonden format.</para
></listitem>
         </orderedlist>

        <sect4
>  <title
>Hoe blijft men bij met de technologie?</title>
      <para
>Aangezien de toekomst van nature onvoorspelbaar is, moeten we bij alle uitspraken die we vandaag doen het nodige voorbehoud maken en terwijl we voort gaan moeten die telkens worden herzien.  Helaas is er geen kortere weg mogelijk voor enige fundamentele waakzaamheid. Op zijn minst elke 5-8 jaar dient zich de vraag aan van terugwerkende uitwisselbaarheid. Hoe minder veranderingen we in het verleden hebben uitgevoerd hoe minder vragen er in de toekomst hoeven te worden beantwoord. </para>
      <para
>Natuurlijk elke keer dat u uw computer systeem verandert (machine, besturingssysteem, toepassingen, DRM) moet u uzelf deze vragen stellen. Vandaag de dag, als je wilt overschakelen naar Windows 8 of een latere versie van Windows, moet je jezelf wel drie keer afvragen of u nog steeds uw foto's kunt importeren, en, meer belangrijk, dus, of u ooit in staat bent om ze op een ander systeem of apparaat te plaatsen. De kans is groot dat u dat niet kunt. Ik zie veel mensen om me heen daarmee worstelen, omdat Windows hen in een streng DRM regime dwingt. Hoe kunt u aan Windows bewijzen dat u de eigenaar van de auteursrechten van uw foto's bent? </para>
      <para
>In principe moeten de vragen worden beantwoord in lijn met dit document: gebruik en overstappen naar open standaard ondersteund door een veelheid aan toepassingen.</para>
      <para
>Virtualisatie wordt nu beschikbaar voor iedereen. Dus als u een oud systeem heeft dat belangrijk is voor het lezen van uw afbeeldingen, behoud het dan, installeer het als een virtuele machine voor later gebruik.</para>
      <para
>Anders is het advies heel simpel: elke keer dat u uw computerarchitectuur, uw opslag en backup-technologie en uw bestandsformaat wijzigt, controleer het dan. Ga door de bibliotheek en converteer naar een nieuwere standaard indien nodig. En houd u aan open standaards.</para>
    </sect4>

        <sect4
>  <title
>Schaalbaarheid</title>
      <para
>Schaalbaarheid is een uitdrukking van techneuten voor het gemakkelijk opschalen van het systeem. </para>
      <para
>EMVS /LVM taken</para>
      <para
>Laten we aannemen dat u gepland heeft voor schaalbaarheid en de map die u wilt vergroten heeft toegewezen aan een aparte schijf of partitie. Met *.nix systemen, zoals &Linux;, u kunt dan de map kopiëren en de grootte aanpassen aan de nieuwe schijf:</para>
      <para
>Controleer met dmesg of uw nieuwe schijf word herkend door het systeem maar stel koppel deze nog niet aan.</para>
<blockquote
><screen
>&dollar; dd if=/dev/sdb[#] of=/dev/sdc # bron is /dev/ sdb, nieuwe schijf is /dev/sdc
&dollar; parted resize /dev/sdc1 0 &lt;disk grootte in MB&gt; # werkt opext2, 3, fat16, 32 en ReiserFS
&dollar; resize2fs /dev/sdc1 # herschaal_reiserfs in dat geval
</screen
></blockquote>
      <para
>Taken</para>
    </sect4>

        <sect4
>  <title
>Gebruik open standaarden, zonder eigenaar, als bestandsformaat</title>
          <para
>De korte geschiedenis van het digitale tijdperk in de afgelopen 20 jaar heeft keer op keer  meer dan bewezen dat merkafhankelijke formaten niet de manier zijn om te uw gegevens voor de volgende tien jaar begrijpelijk te houden. Microsoft is zeker de bekende boosdoener van dat soort vanwege zijn dominante marktaandeel. Maar andere bedrijven zijn eigenlijk (misschien onbedoeld) slechter omdat ze niet lang genoeg in de markt blijven of een klein aantal gebruikers hebben. Bij Microsoft heeft men tenminste het voordeel van groot aantal mensen die dezelfde problemen hebben. Het vinden van een oplossing heeft daardoor meer succes. Toch gebruikt Microsoft in sommige gevallen open-source documentatie om hun eigen systemen te begrijpen, zo slecht onderhouden is hun eigen documentatie geweest. Meestal kan men met een gegeven Msoffice suite niet goed een een document lezen dat is gemaakt met dezelfde toepassing twee belangrijke versies eerder.</para>
          <para
>Beeldformaten hebben een langere levensduur dan kantoordocumenten en worden eenbeetje minder beïnvloed door veroudering.</para>
          <para
>Open Source standaarden hebben het grote voordeel van een openspecificatie. Zelfs als op een dag in de toekomst er geen software is om het te lezen, kan daarvoor een software pakket gemaakt worden, een taak die met het jaar eenvoudiger wordt.</para>
          <para
><command
>JPEG</command
> bestaat al een tijdje en hoewel het formaat kwaliteitsverlies geeft elke keer dat u een wijziging maakt en die opslaat, is het alomtegenwoordig, ondersteunt JFIF, EXIF, IPTC en XMP-metagegevens, heeft goede compressieverhoudingen en kan gelezen worden door alle beeldverwerkingssoftware. Door de metadata beperking, kwaliteitsverlies, gebrek aan transparantie en 8 bits kanaaldiepte voor kleuren, raden we het niet aan. JPEG2000 is beter, kan zonder verlies worden toegepast, maar het heeft een smalle gebruikersbasis.</para>
	<para
><command
>GIF</command
> is een eigen, gepatenteerd formaat en verdwijnt langzaam uit de markt. Gebruik het niet.</para>
          <para
><command
>PNG</command
> is uitgevonden als een Open Source standaard vervanger voor GIF, maar het doet nog veel meer. Het is lossless (zonder verlies), ondersteunt XMP, EXIF en IPTC metadata, 16-bits codering van kleuren en volledige transparantie. PNG kan gamma en gegevens voor kleurkwaliteit voor een betere kleuraanpassing op heterogene platforms opslaan. Het nadeel is een relatief grote bestandsafmeting (maar kleiner dan TIFF) en langzame compressie. Wij bevelen het aan.</para>
          <para
><command
>TIFF</command
> is algemeen aanvaard als een beeldformaat. TIFF kan bestaan ​​in gecomprimeerde vorm of in een houder met een verlieslooscompressie-algoritme (Deflate). Het handhaaft een hoge beeldkwaliteit, maar ten koste van veel grotere bestanden. Sommige camera's kunnen uw foto's in dat formaat opslaan. Een probleem is dat het formaat is gewijzigd door zoveel mensen dat er nu 50 of meer versies bestaan en niet allemaal worden ze herkend door alle toepassingen.</para>
	<para
><command
>PGF</command
> "Progressief grafisch bestand" is een ander niet zo bekend maar open beeldformaat. Op Wavelet gebaseerd, biedt gegevenscompressie met en zonder verlies. PGF is goed te vergelijken met JPEG 2000, maar het werd meer ontwikkeld voor snelheid (compressie / decompressie) dan voor de beste compressieverhouding. Bij eenzelfde bestandsgrootte lijkt een PGF bestand significant beter dan een JPEG, terwijl het ook zeer goed blijft in progressieve weergave. Zo moet het goed geschikt zijn voor het web, maar op dit moment kan het door weinig browsers worden weergegeven. Voor informatie over het PGF formaat zie de <ulink url="http://www.libpgf.org/"
>libPGF homepagina</ulink
>.</para>
         <para
><command
>RAW</command
>-formaat. Sommige, meestal duurdere, cameras ondersteunen RAW-opnamen. Het RAW-formaat is niet echt een beeldnorm, het is een container formaat dat verschillend is voor elk merk en cameramodel. RAW-formaat opnamen bevatten minimaal verwerkte gegevens uit de beeldsensor van een digitale camera of image scanner. Raw-afbeeldingsbestanden zijn ook wel digitale negatieven, omdat ze dezelfde rol vervullen als negatieven van film in traditionele analoge chemische fotografie: dat wil zeggen, het negatief is niet direct bruikbaar als beeld, maar heeft alle informatie die nodig is om een beeld te maken. Het opslaan van foto's in RAW-formaat van een camera zorgt voor een hoger dynamisch bereik en u kunt de instellingen, zoals witbalans veranderen, nadat de foto is genomen. De meeste professionele fotografen gebruiken RAW-formaat, omdat het hen maximale flexibiliteit biedt. Het nadeel is dat RAW beeldbestanden erg groot kunnen zijn.</para>
          <para
>Mijn aanbeveling is duidelijk <command
>afzien van archiveren in RAW-formaat</command
> (in tegenstelling tot het fotograferen in RAW-formaat, dat ik kan aanraden). Het heeft alle slechte ingrediënten: vele variëteiten en een merkgebonden eigen karakter. Het is duidelijk dat je in een paar jaar tijd je oude RAW-bestanden niet meer kan gebruiken. Ik heb al gezien dat mensen van camera veranderen en hun kleurprofielen verliezen en grote moeite hebben om hun oude RAW bestanden correct te behandelen. beter veranderen in DNG-formaat!</para>
          <para
><command
>DNG</command
> Digital Negative bestandsformaat is een open RAW afbeeldingsformaat, vrij van royalty's en ontworpen door Adobe Systems. DNG was een reactie op vraag naar een algemeen gebruikt Camera RAW-bestandsformaat. Het is gebaseerd op het TIFF/EP-formaat en verplicht het gebruik van metagegevens. Een handvol fabrikanten van camera's hebben DNG al aangenomen, laten we hopen dat de belangrijkste medespelers Canon en Nikon het op een dag ook zullen gebruiken.</para>
          <para
>Ik adviseer om RAW-bestanden in DNG om te zetten voor archiveringsdoeleinden. Ondanks het feit dat DNG is gemaakt door Adobe, is het een open standaard en wordt op grote schaal omarmd door de Open Source gemeenschap (die meestal een goede indicator is van eeuwige eigenschappen). Sommige fabrikanten hebben al DNG RAW aangenomen als formaat. En last but not least, Adobe is de belangrijkste bron van grafische software vandaag, en ze ondersteunen natuurlijk hun eigen uitvinding. Het is een ideale archiveringsindeling. De ruwe sensorgegevens zullen worden bewaard in TIFF-formaat in DNG, zodat het risico voortvloeiend uit eigen RAW formaten wordt verminderd. Dit alles maakt overstappen naar een ander besturingssysteem niet moeilijk. In de nabije toekomst zullen we 'non-destructieve' bewerking van bestanden zien waardoor bestanden niet meer worden veranderd maar waar alle bewerkingsstappen worden opgenomen (in de DNG). Wanneer u een dergelijk bestand opnieuw opent, zal het editing script worden herhaald. Dit kost rekenkracht, maar het is veelbelovend aangezien het de originele intact laat en omdat de rekenkracht (van computers) voortdurend toeneemt. </para>
          <para
><command
>XML</command
> (Extensible Markup Language) of <command
>RDF</command
> (Resource Description Framework). XML is net als HTML, maar waar HTML vooral bezig is met de presentatie van de gegevens, is XML bezig met de "weergave" van gegevens. Bovendien is XML niet-merkgebonden, besturingssysteem-onafhankelijk, vrij eenvoudig te interpreteren, tekst-gebaseerd en goedkoop. RDF is WC3's oplossing voor het integreren van een grote verscheidenheid aan toepassingen zoals bibliotheekcatalogi, wereldwijde directories, nieuws feeds, software, alsmede verzamelingen van muziek, afbeeldingen en evenementen die XML gebruiken als een syntaxis voor uitwisseling. Tezamen bieden de specificaties een werkwijze die gebruik maakt van een lichtgewicht ontologie op basis van de Dublin Core die ook het "Semantic Web" (eenvoudige uitwisseling van kennis op het web) ondersteunt.</para>

          <para
>IPTC wordt XMP</para>
          <para
>Dat is waarschijnlijk een van de redenen waarom, rond 2001, Adobe haar op XML gebaseerde XMP technologie introduceerde om &quot;Image resource block&quot; technologie van de negentiger jaren te vervangen. XMP staat voor: &quot;Extensible Metadata Platform&quot;, een mengsel van XML en RDF. Het is een technologie voor labeling, die gebruikers toestaat gegevens over een bestand in het bestand zelf in te sluiten, de bestandsinfo wordt opgeslagen met de extensie &quot;.xmp&quot; (om het gebruik van XML/RDF aan te geven). </para>
          <para
><command
>XMP</command
>. Hoewel ODF voor altijd leesbaar zal zijn (aangezien de tekst in duidelijke tekst wordt weergegeven), zal XMP uw metagegevens behouden in een duidelijk te begrijpen formaat XML. Hier geen gevaar van het later niet kunnen lezen. Het kan worden ingebed in de beeldbestanden of als afzonderlijke bijbehorende bestanden (zijspan concept). XMP kan gebruikt worden in PDF, JPEG, JPEG2000, GIF, PNG, HTML, TIFF, Adobe Illustrator, PSD, PostScript en Encapsulated PostScript. In een typisch bewerkt JPEG-bestand, wordt XMP informatie gewoonlijk meegenomen naast Exif- en IPTC-data.</para>
          <para
>Insluiten van metadata in bestanden maakt een eenvoudige uitwisseling en overdracht mogelijk van bestanden tussen producten, leveranciers, platforms, klanten, zonder dat metadata verloren gaan. De meest voorkomende metadata-tags opgenomen in XMP-gegevens zijn die van het Dublin Core Metadata Initiative, die zaken als titel, beschrijving, maker, enzovoorts bevatten. De standaard is ontworpen om uitbreidbaar te zijn, waardoor gebruikers hun eigen aangepaste soorten metadata kunnen toevoegen in de XMP-gegevens. XMP maakte het in het algemeen niet mogelijk om binaire soorten gegevens op te nemen. Dit betekent dat binaire gegevens die men wil uitvoeren in XMP, zoals miniaturen, moeten worden gecodeerd in een of ander XML-vriendelijk formaat, zoals Base64.</para>
          <para
>Veel fotografen kiezen voor het bewaren van de originelen van hun opnamen voor hun archief (meestal in RAW). XMP zou daar goed in passen omdat het de metadata apart van de beeldbestanden bewaart. Ik ben het daar niet mee eens. Er kunnen problemen ontstaan bij het koppelen van metadata en beeldbestanden. En zoals eerder gesteld, RAW formaten kunnen in onbruik raken. Ik adviseer om DNG te gebruiken als container en daar alle informatie in onder te brengen. </para>
      <para
><ulink url="http://dublincore.org/"
>The Dublin Core Metadata Initiative</ulink
> is een open organisatie die zich bezig houdt met de ontwikkeling van standaards voor online metagegevens die een breed bereik van toepassingen en business-modellen ondersteunen. DCMI's bezigheden omvatten: werk aan architectuur en vorming, discussies en samenwerkingen in DCMI gemeenschappen en DCMI projectgroepen. Jaarlijkse conferenties en workshops, standaard samenwerking en opleidingspogingen om breed gedragen aanvaarding van metagegevens en standaarden werkwijzen te promoten. </para>
     </sect4>
    </sect3>

        <sect3 id="best-practice"
>  <title
>Beste manier: gegevensbescherming</title>
      <itemizedlist>
        <listitem
><para
>Gebruik piekspanningbeveiliging (UL1449 standaard) waar mogelijk gecombineerd met UPS</para
></listitem>
        <listitem
><para
>gebruik ECC geheugen om juiste gegevensoverdracht te verifiëren (zelfs bij opslag van bestanden)</para
></listitem>
        <listitem
><para
>houd uw harde schijf in het oog (temperatuur, geluid,..) en maak reservekopieën</para
></listitem>
        <listitem
><para
>bewaar reservekopieën op een andere locatie, achter slot en grendel, gebruik web opslagruimte</para
></listitem>
        <listitem
><para
>gebruik archiveringsmedia en branders</para
></listitem>
        <listitem
><para
>Raak niet in paniek bij verlies van gegevens, leg uw herstel plan voor aan een leek</para
></listitem>
        <listitem
><para
>kies uw opslagsysteem, partities en mappen om gemakkelijk te kunnen uitbreiden</para
></listitem>
        <listitem
><para
>Gebruik open, niet merkgebonden standaards om uw beelden te organiseren en op te slaan</para
></listitem>
        <listitem
><para
>Voer iedere vijf jaar een herziening uit van uw techniek en migratiesysteem</para
></listitem>
      </itemizedlist>
     </sect3>

   </sect2>

   <sect2 id="dam-workflow"
>  <title
>Een typisch DAM werkproces met &digikam;</title>
     <orderedlist>
        <listitem
><para
>importeer beelden van camera, kaartlezer of scanner. Zolang de beelden opgeslagen blijven op het medium van de camera kunt u dat gebruiken als tijdelijke reservekopie.</para
></listitem>
        <listitem
><para
>RAW's worden geconverteerd naar DNG en opgeborgen in een RAW archief (nog niet geïmplementeerd)</para
></listitem>
        <listitem
><para
>waardeer en schift, schrijf meta-gegevens naar het DNG archief</para
></listitem>
        <listitem
><para
>maak een reservekopie &eg; op dvd, optisch station of tape</para
></listitem>
        <listitem
><para
>geef tags, becommentarieer en voeg locatie toe</para
></listitem>
        <listitem
><para
>bewerk en verbeter afbeeldingen</para
></listitem>
        <listitem
><para
>Gebruik voor bewerking in lagen externe toepassingen. Terug in &digikam; pas dan opnieuw metagegevens toe die mogelijk verloren zijn gegaan of verkort werden door andere toepassingen.</para
></listitem>
        <listitem
><para
>voer de routine backup uit met de volgende integriteitscontrole van gegevens</para
></listitem>
        <listitem
><para
>bescherm bewerkte beelden door copyrights met digitale watermerken. Exporteer naar webgalerijen, diashows, MPEG codering, contactvellen, afdrukken &etc;</para
></listitem>
    </orderedlist>
      <para>
        <inlinemediaobject>
            <imageobject
><imagedata fileref="&path;DAM-Workflow.png" format="PNG"/></imageobject>
            <textobject
> <phrase
>Workflow</phrase
> </textobject>
        </inlinemediaobject>
      </para>

  </sect2>


  </sect1>

 <sect1 id="using-camera"
>             <title
>Een digitale camera gebruiken met &digikam;</title>
    <anchor id="camerainterface.anchor"/>

        <sect2
>        <title
>Inleiding tot het cameravenster</title>

            <para
>De camera-toepassing laat u uw foto's direct van de camera downloaden in een &digikam; album. U kunt de camera-toepassing openen door er op te klikken en de betreffende camera uit de lijst van camera's te selecteren. Zie ook <link linkend="setup-camera"
>Sectie camera instellen</link
> van het handboek voor het instellen van &digikam; voor het werken met uw camera. Als u meer informatie wilt hebben over hoe &digikam; digitale cameras ondersteunt kijk dan ook in <link linkend="using-camerasupport"
>deze sectie</link
>. </para>

            <para
>Het camera-interface is niet de enige manier om uw foto's in &digikam; te krijgen. Zie het gedeelte <link linkend="using-addphototoalbum"
>Toevoegen van een foto aan een album</link
> voor een beschrijving van het toevoegen van foto's die al op uw harde schijf staan. Maar Camera-interface biedt tal van geavanceerde instellingen voor het importeren van afbeeldingen in de database van uw albums. </para>

            <para
>Om uw digitale camera te gebruiken met &digikam;, sluit u de camera aanop uw computer, zet de camera aan en schakel de camera in voor beeldweergave.Zie handleiding van de camera als u meer informatie nodig hebt. </para>

            <para
>Wanneer u het camera-interface start, zal die proberen om verbinding te maken met de camera. Bij sommige camera's kan deze verbindingsfase even duren. Wanneer aangesloten, zal een <guilabel
>Klaar</guilabel
>-indicator verschijnen aan de onderzijde en miniaturen van foto's op de camera worden weergegeven. Sommige camera's kunnen geen miniaturen van de foto's weergeven. Als dit het geval is, ziet u alleen de bestandsnamen en een mime-type pictogram voor elk item opgeslagen op uw camera (foto, films, geluiden, etc). </para>

            <example
>   <title
>Het venster Cameraclient</title>
                <screenshot
><screeninfo
>Het venster Cameraclient</screeninfo
> <mediaobject
><imageobject
><imagedata fileref="&path;cameraclient.png" format="PNG"/> </imageobject
></mediaobject
></screenshot>
            </example>

        </sect2>

        <sect2>
        <title
>Verkrijgen van informatie over foto's van de camera</title>

            <para
>Alvorens foto's te downloaden naar uw computer, wilt u misschien camera-informatie over de foto's bekijken. Met behulp van <menuchoice
><guimenuitem
>Eigenschappen</guimenuitem
></menuchoice
> en <menuchoice
><guimenuitem
>Metagegevens</guimenuitem
></menuchoice
> zullen de tabbladen in de zijpaneel van het Camera-interface Camera-item-eigenschappen en metagegevensinformatie starten. </para>

            <example
>  <title
>Het tabblad Camera-item-eigenschappen in het zijpaneel</title>
                <screenshot
><screeninfo
>Het tabblad Camera-item-eigenschappen in het zijpaneel</screeninfo
><mediaobject
><imageobject
><imagedata fileref="&path;cameraclientitemproperties.png" format="PNG"/> </imageobject
></mediaobject
></screenshot>
            </example>

            <para
>Het tabblad Eigenschappen toont bestandsinformatie opgenomen met de camera en een samenvatting van informatie over de fotograaf, die beschrijft hoe de afbeelding is genomen. Een vlag geeft aan of de afbeelding nog niet is gedownload naar de computer. Let op, al deze informatie is mogelijk niet beschikbaar met sommige digitale camera's. </para>

            <para
>Het tabblad Metagegevens toont interne metagegevens van de afbeelding, zoals EXIF, Makernotities, GPS, &etc; Deze informatie is hetzelfde als <link linkend="using-sidebarmetadata"
>Metagegevens in het zijpaneel</link
> uit het hoofdinterface van &digikam; of afbeeldingsbewerker. Merk op dat al deze metagegevens niet beschikbaar kunnen zijn bij sommige digitale camera's. </para>

        </sect2>

        <sect2>
        <title
>Foto's downloaden naar uw computer</title>

            <para
>De eenvoudigste manier om foto's te downloaden van uw camera naar uw computer is om te klikken op de knop <guilabel
>Downloaden</guilabel
> en vervolgens op <guilabel
>Alles downloaden</guilabel
>. Dit zal alle foto's downloaden van de camera naar een enkel album van &digikam;. Het downloadproces zal de foto's niet uit de camera verwijderen. Het is altijd raadzaam om te controleren of de foto's veilig in het album zijn gedownload zoals u verwachtte alvorens ze te verwijderen uit de camera. </para>

            <para
>Als u niet alle foto's wilt downloaden kunt u met behulp van de standaard KDE selectiemethoden gewoon kiezen welke u nodig hebt. Zodra u de foto's hebt geselecteerd, klikt u op <guilabel
>Downloaden</guilabel
> en daarna op <guilabel
>Geselecteerden downloaden</guilabel
>. De knop <guilabel
>Geselecteerden downloaden</guilabel
> wordt grijs weergegeven totdat u een aantal foto's hebt geselecteerd. </para>

            <note
><para
>Een optie <guilabel
>Nieuwe downloaden</guilabel
> is beschikbaar als uw camera dat ondersteunt. Dat zijn beelden die door &digikam; nog niet zijn gedownload. In dat geval worden de nieuwe beelden gemarkeerd met een ster in het venster met miniaturen. Als u deze handige optie kiest, zullen alleen de nieuwe opnamen worden gedownload. </para
></note>

        </sect2>

        <sect2>
        <title
>Het doelalbum selecteren</title>
        <anchor id="targetalbumdialog.anchor"/>

            <para
>Met behulp de knoppen <guilabel
>Alles downloaden</guilabel
> of <guilabel
>Geselecteerden downloaden</guilabel
> verschijnt een dialoogvenster dat u in staat stelt om een doelalbum te selecteren waarin de foto's worden gedownload. De lijst met bestaande Albums wordt weergegeven, geordend volgens de Mappenmethode (zie <link linkend="using-myalbumsview"
>Albumweergave</link
> voor meer informatie over ordening van albums). U kunt het album selecteren uit deze lijst en op OK klikken. </para>

            <example
>   <title
>De keuzedialoog voor het doelalbum</title>
                <screenshot
><screeninfo
>De keuzedialoog voor het doelalbum</screeninfo
><mediaobject
><imageobject
><imagedata fileref="&path;cameratargetalbumdialog.png" format="PNG"/> </imageobject
></mediaobject
></screenshot>
            </example>

            <para
>Als u een nieuw album wilt maken waarin u foto's kunt downloaden klik dan op de knop <guilabel
>Nieuw album</guilabel
>. Het nieuwe album zal worden gemaakt als een submap van het album dat is geselecteerd in de bestaande Albumlijst. Dit betekent dat, als u niet wilt dat uw nieuwe album in een submap van een bestaande map komt, u eerst het item "Mijn albums" moet selecteren helemaal bovenaan in de lijst met albums voordat u een nieuw album maakt.   </para>

            <para
>Als u het doelalbum hebt geselecteerd, klik op OK en &digikam; zal de foto's van de camera opslaan in dat album. </para>

            <para>
                <inlinemediaobject
><imageobject
><imagedata fileref="&path;cameraclientdownload.png" format="PNG"/> </imageobject
><textobject
><phrase
>Het downloaden in werking</phrase
></textobject
></inlinemediaobject>
            </para>

        </sect2>

        <sect2>
        <title
>Verwijderen foto's van de camera </title>

            <para
>Zodra u tevreden bent met de gewenste, gedownloade foto's, bent u klaar om foto's uit de camera te verwijderen. U kunt alle foto's in een keer verwijden door te klikken op de knop <menuchoice
> <guimenu
>Verwijderen</guimenu
> <guimenuitem
>Alles verwijderen</guimenuitem
> </menuchoice
>. Als u slechts een ​​selectie van de foto's wilt verwijderen, moet u de foto's die u wilt verwijderen eerst selecteren en dan klikken op <menuchoice
><guimenu
>Verwijderen</guimenu
><guimenuitem
>Verwijder geselecteerde</guimenuitem
></menuchoice
> </para>

            <caution
><para
>Let op: er is geen manier om een ​​foto die u hebt verwijderd van de camera te herstellen. De foto's worden niet verplaatst naar de Prullenbak van &kde;, ze worden volledig verwijderd. Het is het beste om te controleren of u met succes een foto hebt gedownload in een album van &digikam; voordat u die foto verwijdert uit de camera. Hoe dan ook, als u van plan om de camera-kaart leeg te maken, dan kunt u dat beter doen vanuit het menu van de camera, omdat dat veel sneller gaat. </para
></caution>

        </sect2>

        <sect2 id="using-cameraclientrenaming">
        <title
>Automatisch hernoemen</title>

            <para
>Camera's gebruiken vaak niet erg betekenisvolle bestandsnamen voor foto's. De bestandsnamen worden meestal opnieuw gebruikt nadat de foto's zijn verwijderd uit de camera. Dit kan leiden tot verwarring van de bestandsnaam als u foto's download van vele sessies in hetzelfde album. Het kan ook nuttig zijn datum en tijd waarop een foto werd genomen in de bestandsnaam in te voegen. </para>

            <example
> <title
>De opties voor Bestanden hernoemen</title>
                <screenshot
><screeninfo
>De opties voor Bestanden hernoemen</screeninfo
><mediaobject
><imageobject
><imagedata fileref="&path;cameraclientsetting1.png" format="PNG"/> </imageobject
></mediaobject
></screenshot>
            </example>

            <para
>&digikam; kan automatisch uw foto hernoemen, met de informatie van datum en tijd opgenomen door de camera bij de foto. Om deze functie te gebruiken, klikt u op de knop <guilabel
>Instellingen</guilabel
> op de camera-interface. Het venster Camera-interface zal open vouwen en een aantal extra functies onthullen. Kies <guilabel
>Aanpassen</guilabel
> en voer vervolgens het gewenste voorvoegsel in voor de bestandsnaam. Als optie kunt u veel informatie onafhankelijk of in combinatie toevoegen met inbegrip van: datum, tijd, originele bestandsnaam, extensie, map, eigenaar, groep, naam van de camera, een volgnummer of welk ander metagegeven van de foto. </para>
	 
            <para
>In het volgende venster vind u de opties voor draaien/spiegelen van het beeld en voor op datum gebaseerde subalbums. Als u de laatste optie kiest dan wordt automatisch een map per datum aangemaakt. </para>
            <para
>De 'On the fly operaties' openen drie keuzemogelijkheden die invloed hebben op de foto's alvorens ze op te slaan op schijf. De eerste twee betreffen de instellingen voor auteursgegevens <link linkend="author-identity"
>Standaard identiteit van de auteur</link
>. Indien aangevinkt, zullen de betreffende gegevens in de EXIF tags en IPTC velden worden gekopieerd. De laatste optie kan een datum &amp; tijd voor alle gedownloade foto's instellen. </para>

            <tip>
                <para>
                <itemizedlist>

		   <listitem
><para
>Het volgnummer kan nodig zijn als u een camera met een zeer snelle multi-shoot modus hebt, waarin het mogelijk is om twee foto's te krijgen met precies dezelfde gegevens en tijd. </para
></listitem>

                    <listitem
><para
>Als u een andere datumnotatie dan de standaard datumnotatie wilt, klik dan op <guilabel
>Datum &amp; tijd...</guilabel
>, kies <guilabel
>Aangepast</guilabel
> in het afrolmenu <guilabel
>Formaat</guilabel
> en vul bijvoorbeeld "dd.MM.yyyy hh:mm:ss" in. Voor meer informatie, lees de referentieklasse <ulink url="http://doc.qt.digia.com/qt/qdatetime.html#toString"
>QdateTime</ulink
>.</para
></listitem>

                    <listitem
><para
>Wanneer u <guilabel
>Camera bestandsnamen</guilabel
> kiest, hebt u bij het downloaden de mogelijkheid om de bestandsnamen te veranderen naar kleine letters. Of gebruik hoofdletters als u dat verkiest.</para
></listitem>

                </itemizedlist>
                </para>
            </tip>

            <para
>De nieuwe bestandsnaam die &digikam; gebruikt voor de foto wanneer zij worden gedownload, wordt getoond onder de naam gegeven door de camera in de miniatuurweergave. De instellingen voor hernoemen worden onthouden voor de volgende keer dat u gebruik maken van de camera-interface. </para>

        </sect2>

        <sect2>
        <title
>Geavanceerde opties van het cameravenster</title>

            <sect3>
            <title
>Automatisch draaien</title>

                <para
>&digikam; kan gebruik maken van informatie over de oriëntatie van de camera op het ogenblik dat de foto werd genomen voor automatische rotatie van de foto wanneer die wordt gedownload. Niet alle camera's hebben deze informatie. Zie de sectie <link linkend="using-sidebarmetadata"
>Metagegevens in het zijpaneel</link
> voor meer details over de informatie die door uw camera kunnen zijn ingebed in uw foto's. </para>

                <example
> <title
>Keuzemogelijkheden tijdens de bewerking</title>
                    <screenshot
><screeninfo
>Keuzemogelijkheden tijdens de bewerking</screeninfo
><mediaobject
><imageobject
><imagedata fileref="&path;cameraclientsetting2.png" format="PNG"/> </imageobject
></mediaobject
></screenshot>
                </example>

                <para
>Deze automatische rotatie staat standaard aan. En als uw camera die informatie niet mee levert laat &digikam; de foto in de originele positie staan. Als u de automatische rotatie wilt uitzetten klik dan op de knop <guilabel
>Geavanceerd</guilabel
> en deactiveer de optie <guilabel
>Automatische oriëntatie</guilabel
> onder in het venster.  </para>

            </sect3>

            <sect3>
            <title
>Automatisch doelalbums aanmaken</title>

                <para
>Als uw camera informatie geeft over de datum van de foto's, kan &digikam; dit gebruiken om automatisch subalbums creëren in het bestemmingsalbum wanneer de foto word gedownload. Namen van subalbums zullen worden gebaseerd op datums van afbeeldingen. Alle afbeeldingen die dezelfde datum hebben, worden gedownload in hetzelfde subalbum. Niet alle camera's hebben deze informatie. Zie de <link linkend="using-sidebarmetadata"
>Metagegevens in het zijpaneel</link
> voor meer informatie over gegevens die uw camera kan hebben ingevoegd in uw foto's.  </para>

                <example
> <title
>Opties voor automatische albumcreatie</title>
                    <screenshot
><screeninfo
>Opties voor automatische albumcreatie</screeninfo
><mediaobject
><imageobject
><imagedata fileref="&path;cameraclientsetting3.png" format="PNG"/> </imageobject
></mediaobject
></screenshot>
                </example>

                <para
>Deze optie is standaard uitgezet. &digikam; zal de foto's in de doelalbums zelf downloaden. Als u deze optie wilt aanzetten, klik op de knop <guilabel
>Uitgebreid</guilabel
> en selecteer het keuzevakje <guilabel
>Foto's plaatsen in automatisch aangemaakte op datum gebaseerde subalbums van doelalbum</guilabel
> onderin het venster. </para>

            </sect3>

        </sect2>

        <sect2>
        <title
>Uploaden van foto's naar uw camera</title>

            <para
>De eenvoudigste manier om foto's te uploaden van uw computer naar uw camerais om te klikken op de knop <guilabel
>Download</guilabel
> en vervolgens op <guilabel
>Uploaden</guilabel
>. Een standaard dialoog van &kde; voor selectie van bestanden zal verschijnen om de bestanden van uw computer te selecteren om deze naar uw camera te kopiëren . U kunt meer dan één bestand selecteren met behulp van de standaard KDE selectiemethoden. </para>

            <para
>Wanneer de selectie van afbeeldingen gereed is, zal &digikam; u vragen waarnaartoe in uw camera u de bestanden wilt uploaden. Een dialoogvenster voor selectie van de map op de camera zal verschijnen. Selecteer eenvoudig een map en druk op OK om te beginnen met uploaden. Er zullen geen afbeeldingen van uw computer worden verwijderd. </para>

            <example
>  <title
>De dialoog voor selectie van de map op de camera</title>
                <screenshot
><screeninfo
>De dialoog voor selectie van de map op de camera</screeninfo
><mediaobject
><imageobject
><imagedata fileref="&path;camerafolderselectiondialog.png" format="PNG"/> </imageobject
></mediaobject
></screenshot>
            </example>

            <note
><para
>Een mogelijkheid tot uploaden wordt niet door alle stuurprogramma's van camera's ondersteund. </para
></note>

        </sect2>

        <sect2 id="using-gps">
        <title
>Het gebruik van een GPS-apparaat met &digikam;</title>
            <note
><para>
                    <inlinemediaobject>
                    <imageobject
><imagedata fileref="&path;handheld_gps.png" format="PNG"/></imageobject>
</inlinemediaobject
>GPS (Global Positioning System) wordt overal in dit document gebruikt als een algemene term. Het betekent gewoon een locatie in coördinaten van lengte- en breedtegraad die op een kaart kunnen worden weergegeven. De werkelijke technische implementatie die de gegevens levert kan zijn het Amerikaanse GPS, het Russische GLONAS, het Europese Galileo of een ander systeem. </para
></note>

            <para
>Niet alleen voor professionele fotografen kan het interessant zijn om een afbeelding te koppelen aan een precieze geografische locatie. Milieu-planners, militairen, politie, bouwbureaus, vastgoed agentschappen, allen kunnen een behoefte hebben om dit toe te passen.  </para>
            <para
>Maar als men, na enige tijd, vergeten is waar de foto werd genomen, als menhoudt van de leuke toepassing om met een simpele klik een browser te openen en een zoomweergave van het gebied te zien, als u uw afbeelding wilt verzenden als een ansichtkaart naar een andere &digikam; gebruiker (die dan in staat is om uw opname te vinden), of als u gewoon behoefte hebt aan het documentatie-aspect ervan - de positiegegevens opgeslagen in een foto is een geweldige mogelijkheid. </para>
            <para
>Hoe krijgen we nu die GPS-gegevens in de beelden? <ulink url="http://www.exiv2.org/tags.html"
>exiv2</ulink
> ondersteunt veel soorten velden van GPS-gegevens, ook richting, satelliet- en kaartreferenties. Dus de vraag is eigenlijk hoe komen die gegevens in die velden? Er zijn minstens drie manieren om dit te doen: direct, met de juiste hardware, per nabehandeling van GPS en afbeeldingsbestanden met behulp van de Kipi-plugin geolocatie (<ulink url="help :/kipi-plugins/geolocalization.html"
>Handboek</ulink
>) en handmatig inbrengen van bekende locaties. </para>
            <itemizedlist>

                <listitem
><para
>Direct inbrengen van GPS-gegevens in de afbeeldingsbestanden.</para>
                    <para
>Voor zover wij weten is er op het moment van schrijven geen camera met geïntegreerde GPS-unit. Maar er zijn er paar die te combineren zijn met GPS-ontvangers, hetzij als een insteekkaart of door gegevensoverdracht via kabel of Bluetooth. </para>
                    <para
><ulink url="http://www.engadget.com.nyud.net:8090/2004/09/17/diy-black-box-tagging-photos-with-gps-coordinates/"
>Hoe kunt u dat zelf doen</ulink>
                    </para>
                </listitem>

                <listitem
><para
>Nabehandeling van GPS-gegevens en afbeeldingsbestanden</para>
                    <para
>Gebruik van de Kipi-plugin voor Geolocation zie het (<ulink url="help:/kipi-plugins/geolocalization.html"
>Handboek</ulink
> voor Kipi-plugins als Kipi-plugins al geïnstalleerd zijn). </para>
                    <para
>Deze aanpak is doodsimpel: terwijl u gewoon uw foto's blijft maken neemt u een GPS apparaat met u mee. Zodra u klaar bent, download u de foto's en het GPS-spoor, en voert u de bovenstaande plug-in uit. Die zal de gegevens correleren binnen het tijdsbestek; het is dus belangrijk dat de klokinstelling van de camera accuraat is (het GPS-apparaat is altijd accuraat door de satellieten). De nauwkeurigheid van de positie, geïnterpoleerd op grond van de track-punten kan nauwkeurig zijn tot op 20 meter. Natuurlijk, werkt deze aanpak alleen als uw camera EXIF data kan op nemen. </para>
                    <para
>De GPS route downloaden van een apparaat kan worden gedaan met de <ulink url="http://gpsman.sourceforge.net/"
>gpsman</ulink
> of <ulink url="http://www.gpsbabel.org"
>gpsbabel</ulink
>. Het is belangrijk dat de gedownloade routes worden opgeslagen in gpx-formaat, dat is het enige formaat, verenigbaar met de Geolocatie plug-in. </para>
                    <para
>Er bestaan diverse programma's voor &Windows; and MacOS die in staat zijn om gegevens over te nemen en in verband te brengen met beelden en GPS routes. De volgende site voorziet in dezelfde functie voor &Linux;: <ulink url="http://freefoote.dview.net/linux_gpscorr.html"
>gpsCorr</ulink
> of <ulink url="http://www.carto.net/projects/photoTools/gpsPhoto/"
>gpsPhoto</ulink
> </para>
                </listitem>

                <listitem>
                    <para
>Handmatig inbrengen van bekende locaties</para>
                    <para
>Als de breedte en lengte of andere gegevens bekend zijn dan kunt u gebruik maken van dit script dat een GPS overkoepeling is voor Phil Harvey's <ulink url="http://www.sno.phy.queensu.ca/~phil/exiftool"
>ExifTool</ulink
> dat gebruik maakt van coordinaten in een notatie met drijvendekomma getallen met teken zoals weergegeven door maps.google. </para>
                </listitem>

            </itemizedlist>

            <para
>GPS apparaten: <ulink url="http://www.letsgodigital.org/en/9323/sony_gps_photography/"
>GPS tracker van Sony </ulink
> en <ulink url="http://www.emtac.com/products/bluetooth/index.html#btgps"
>EMTAC bluetooth GPS </ulink
> </para>
        </sect2>
    </sect1>

 <sect1 id="using-setup"
>              <title
>&digikam; instellen</title>

        <sect2 id="setupdialog"
>        <title
>De sectie Instellen</title>

            <anchor id="setupdialog.anchor"/>

            <para
>&digikam; probeert u zo veel mogelijk controle te bieden over hoe het werkt.Er zijn vele opties die het gedrag van &digikam; veranderen. Om toegang te krijgen tot deze instellingen dient u <menuchoice
><guimenu
>Instellingen</guimenu
><guimenuitem
>&digikam; instellen</guimenuitem
></menuchoice
> op demenubalk te selecteren. Het dialoogvenster instellingen is opgedeeld in 15 pagina's. U kunt van pagina wisselen door op de pictogrammen aan de linkerkant van de dialoogvenster te klikken. </para>

         <itemizedlist>
             <listitem
><para
><link linkend="setup-album"
>Albuminstellingen</link
></para
></listitem>
             <listitem
><para
><link linkend="setup-collection"
>Instellingen van een verzameling</link
></para
></listitem>
             <listitem
><para
><link linkend="author-identity"
>Standaard identiteit van de auteur</link
></para
></listitem>
             <listitem
><para
><link linkend="setup-embeddedinfo"
>Metagegevens (ingebedde informatie)</link
></para
></listitem>
             <listitem
><para
><link linkend="setup-tooltip"
>Instellingen voor tekstballonnen</link
></para
></listitem>
             <listitem
><para
><link linkend="setup-mimetype"
>Mime bestandstype-instellingen</link
></para
></listitem>
             <listitem
><para
><link linkend="setup-lighttable"
>Lichtbak-instellingen</link
></para
></listitem>
             <listitem
><para
><link linkend="setup-editor"
>Beeldbewerkingsinstellingen</link
></para
></listitem>
             <listitem
><para
><link linkend="setup-saveimages"
>Opties voor opslaan van afbeeldingen</link
></para
></listitem>
             <listitem
><para
><link linkend="setup-raw-decoder"
>Instellingen voor RAW-decoder</link
></para
></listitem>
             <listitem
><para
><link linkend="setup-iccprofiles"
>Instelling van ICC-profielen</link
></para
></listitem>
             <listitem
><para
><link linkend="setup-kipiplugins"
>Instellingen van Kipi-plug-ins</link
></para
></listitem>
             <listitem
><para
><link linkend="setup-slideshow"
>Instellingen voor diashow</link
></para
></listitem>
             <listitem
><para
><link linkend="setup-camera"
>Instellingen voor camera-interface</link
></para
></listitem>
             <listitem
><para
><link linkend="setup-miscellaneous"
>Diverse instellingen</link
></para
></listitem>
         </itemizedlist>

            <sect3 id="setup-album"
>                  <title
>Albuminstellingen</title>

                <para
>De albuminstellingen bepalen hoe het hoofdprogramma zich zal gedragen. </para>

                <para>
                    <inlinemediaobject
><imageobject
><imagedata fileref="&path;setupalbum.png" format="PNG"/> </imageobject
></inlinemediaobject>
                </para>

                <para
>Het <guilabel
>Albumbibliotheekpad</guilabel
> is de locatie op uw harde schijf waar digikam alle albums zal opslaan. Als u deze locatie wijzigt zonder handmatig verplaatsen van alle albums op de harde schijf, gaat &digikam; ervan uit dat er geen bestaande albums zijn en zal het een nieuwe database genereren op de nieuwe locatie. Uw oude albums zullen niet worden gewijzigd, maar u moet het pad naar de albumbibliotheek terug zetten naar de oude locatie om toegang te krijgen tot die albums. Als u niet zeker weet wat te doen is het beter de locatie van albums niet te wijzigen.  </para>

                <para
>De opties voor <guilabel
>Miniaturen</guilabel
> worden beschreven in de sectie <link linkend="using-imageview"
>Afbeeldingen</link
>. </para>

                <para
>De <guilabel
>Klikactie</guilabel
> kan worden ingesteld op <guilabel
>Toon ingebed voorbeeld</guilabel
> of <guilabel
>Afbeeldingsbewerker openen</guilabel
>. Hiermede bepaalt u het gedrag van &digikam; als u op een beeld in het hoofdvenster klikt.  </para>

            </sect3>

            <sect3 id="setup-collection"
>             <title
>Instellingen van een verzameling</title>

                <para
>Met deze dialoog beheert u uw verzamelingstypen. Album-verzamelingen worden gedetailleerd beschreven in de sectie <link linkend="using-myalbumsview"
>Albums</link
>. </para>

                <para>
                    <inlinemediaobject
><imageobject
><imagedata fileref="&path;setupcollections.png" format="PNG"/> </imageobject
></inlinemediaobject>
                </para>

            </sect3>

            <sect3 id="author-identity"
>              <title
>Standaard identiteit van auteur voor IPTC</title>

                <para
>Deze pagina bevat de standaard identiteit en copyright gegevens zoals getoond op het schermafdruk hieronder. De gegevens worden automatisch in de respectievelijke IPTC velden gezet als daarvoor is gekozen bij het downloaden van het <link linkend="using-cameraclientrenaming"
>camera-interface</link
>. Dat gebeurt ook als u vraagt om synchronisatie met de database, deze gegevens worden naar de IPTC velden geschreven. </para>

                <para>
                    <inlinemediaobject
><imageobject
><imagedata fileref="&path;cameraclientidentity.png" format="PNG"/> </imageobject
></inlinemediaobject>
                </para>

                <para
>Dit is een extract uit de IPTC specificaties.</para>
    <itemizedlist>
      <listitem
><para
><emphasis
>Auteur</emphasis
> (is synoniem van <emphasis
>Maker</emphasis
> en <emphasis
>per regel</emphasis
>): dit veld bevat uw naam of de naam van de fotograaf. Als dat niet haalbaar is bijvoorbeeld omdat de naam van de fotograaf beschermd dient te worden, dan kan de naam van de onderneming of de organisatie gebruikt worden. Als dit eenmaal opgeslagen is moet het door niemand meer gewijzigd kunnen worden. Dit veld ondersteund geen komma's of puntkomma's als scheidingsteken. </para
></listitem>

      <listitem
><para
><emphasis
>Auteurtitel</emphasis
> (synoniem <emphasis
>per regel</emphasis
>): Dit veld moet de functionele titel van de fotograaf bevatten. Voorbeelden kunnen zijn: bedrijfsfotograaf, freelance fotograaf of zelfstandig commercieel fotograaf. Aangezien dit een toevoeging is voor het auteurveld moet het auteurveld ook ingevuld worden. </para
></listitem>

      <listitem
><para
><emphasis
>Aanbieder</emphasis
> (synoniem met leverancier): gebruik het aanbiederveld om aan te geven wie de foto aanbiedt. Dit hoeft niet speciaal de maker van de foto te zijn. Als een fotograaf voor een nieuwsagentschap werkt zoals bijvoorbeeld Reuters of Associated Press, dan kan deze organisatie hier genoemd worden aangezien deze als &quot;leverancier&quot; optreedt voor het leveren van de foto. Als het beeld een foto uit het archief is dan dient hier de groep (agent) genoemd te worden die het beeld levert. </para
></listitem>

      <listitem
><para
><emphasis
>Bron</emphasis
>: het bronveld moet worden gebruikt om aan te geven wie de oorspronkelijke eigenaar of copyrighthouder van de foto is. De inhoud van dit veld moet eigenlijk nooit gewijzigd worden nadat het werd ingevuld na het maken van de foto. Hoewel dit niet gehandhaafd word door cliëntenpanels moet u dit beschouwen als een &quot;eenmalig schrijven&quot;-veld. De bron kan zijn een individu, een agentschap of een medewerker van een agentschap. Om latere zoekacties te ondersteunen word voorgesteld om slashes &quot;/&quot; te scheiden door een spatie. Gebruik de vorm &quot;fotograaf  /  agentschap&quot; in plaats van &quot;fotograaf/agentschap.&quot; De bron kan een andere zijn dan de maker en anders dan die genoemd worden in de copyright mededeling. </para
></listitem>

     <listitem
><para
><emphasis
>Copyrightmededeling </emphasis
>: De Copyrightmededeling moet een mededeling  bevatten over het copyright om het intellectuele eigendom van de foto te kunnen claimen en het moet de huidige eigenaar van het copyright voor de foto aanduiden. Gewoonlijk is dit de fotograaf maar als het beeld werd gemaakt door een medewerker of een uitzendkracht  dan moet het agentschap worden genoemd. Gebruik de vorm die van toepassing is in uw land. Voor de VS moet u de vorm kiezen &copy; {datum van eerste publicatie} naam van de copyrighteigenaar zoals in &quot;&copy;2005 John Doe.&quot; Let op het woord &quot;copyright&quot; of de afkorting &quot;copr&quot; mag worden gebruikt in plaats van het symbool &copy;. In sommige landen wordt alleen het copyrightsymbool erkend en de afkorting werkt niet. Verder moet het copyrightsymbool een volle cirkel zijn met een &quot;c&quot; daar binnen; het gebruik van zoiets als (c) waar de haakjes een gedeeltelijke cirkel vormen is niet voldoende.  Voor toegevoegde wereldwijde bescherming gebruikt u de zin: &quot;all rights reserved&quot; het opvolgen van het bovenstaande wordt aanbevolen. In Europa moet u gebruiken: Copyright {jaar} {Copyright eigenaar}, all rights reserved.  Voor maximale bescherming in Japan moeten de volgende drie eenheden in het copyright veld van de IPTC kern: (a) het woord copyright; (b) jaar van eerste publicatie; en (c) naam van de auteur. U mag ook de zin: &quot;all rights reserved.&quot; toevoegen. </para
></listitem>
   </itemizedlist>

            </sect3>

            <sect3 id="setup-embeddedinfo"
>           <title
>Metagegevens (instellingen voor ingebedde informatie)</title>

                <para
>Afbeeldingsbestanden kunnen enige metagegevens ingebed hebben in het afbeeldingsbestandformaat. Deze metagegevens kunnen opgeslagen worden in een aantal standaard formaten. &digikam; kan metagegevens in het EXIF-formaat lezen als deze in het bestand aanwezig zijn. &digikam; kan ook opschriften in de <ulink url="http://www.exif.org"
>EXIF-informatie</ulink
> schrijven. Opschriften in de EXIF-sectie schrijven is op dit moment beperkt tot JPEG-afbeeldingen (de exiv2-bibliotheek is in ontwikkeling en zal worden uitgebreid tot PNG en TIFF formaat ingebedde metagegevens in de nabije toekomst). </para>

                <para>
                    <inlinemediaobject
><imageobject
><imagedata fileref="&path;setupembeddedinfo.png" format="PNG"/> </imageobject
></inlinemediaobject>
                </para>

                <para
>Met deze instellingen kunt u bepalen hoe &digikam; zal omgaan met ingebedde informatie. </para>

                <para
><guilabel
>Afbeeldingen/miniaturen in de stand van de oriëntatie-tag tonen</guilabel
> : dit gebruikt de oriëntatie gegevens die uw camera in de EXIF informatie heeft aangebracht zodat het beeld in de juiste stand wordt weergegeven. Het zal niet het bestand draaien alleen het beeld dat op het beeldscherm verschijnt. Als u een afbeelding permanent wilt draaien klikt u rechts op de miniatuur en kiest u <guilabel
>Roteer/spiegel automatisch volgens de EXIF-orientatie</guilabel
>. De afbeelding zal dan op de schijf worden gedraaid en de tag zal gereset worden naar "normaal". Als uw camera deze oriëntatie regelmatig verkeerd aanbrengt kunt u overwegen deze functie uit te zetten.  </para>

                <para
><guilabel
>Stel de oriëntatie-tag op normaal na roteren/spiegelen</guilabel
> : de optie "Automatisch draaien" corrigeert automatisch de stand van afbeeldingen genomen met digitale camera's die een oriëntatie-sensor hebben. De camera voegt een oriëntatie-tag toe aan de EXIF-metagegevens van de afbeelding. &digikam; kan deze tag lezen om het beeld overeenkomstig aan te passen. Als u handmatig een afbeelding draait, zullen deze metagegevens onjuist zijn. Deze optie zal de oriëntatie-tag instellen op "Normaal" na aanpassing, in de veronderstelling dat u de afbeelding in de juiste stand gezet hebt. Schakel dit uit als u niet wilt dat &digikam; wijzigingen aanbrengt in de stand van de afbeelding. </para>

                <para
>De <guilabel
> IPTC-acties</guilabel
> zal de gegevens in de respectievelijke IPTC-velden opslaan, voor een permanente opslag van metagegevens in de afbeelding en niet alleen in de database van &digikam;. Zo worden metagegevens vastgehouden in vele andere toepassingen en kan zonder verlies worden geëxporteerd of geïmporteerd van of naar &digikam; </para>

                <para
><guilabel
>Afbeeldingsbijschriften als ingesloten tekst opslaan</guilabel
> : dit synchroniseert de bijschriften die u toevoegt aan uw foto met die welke zijn ingebed in het beeld. Dit is nuttig omdat de titels ingebed in de afbeelding kunnen worden gelezen door andere beeldweergave toepassingen. Voorzichtigheid is geboden als u afbeeldingen hebt die al bijschriften ingebed hebben, omdat deze bijschriften worden overschreven door de bijschriften die binnen &digikam; worden toegevoegd. </para>

            </sect3>

            <sect3 id="setup-tooltip"
>                <title
>Instellingen voor tekstballonnen</title>

                <para
>Deze pagina voor instellingen dekt alle opties voor informatie die verschijnt wanneer de muis boven een bestand in het hoofdvenster zweeft. Volgens de geactiveerde opties zullen ze getoond worden of niet. </para>

                <para>
                    <inlinemediaobject
><imageobject
><imagedata fileref="&path;setuptooltip.png" format="PNG"/> </imageobject
></inlinemediaobject>
                </para>

            </sect3>

            <sect3 id="setup-mimetype"
>               <title
>Mime bestandstype-instellingen</title>

                <para
>&digikam; kan veel verschillende afbeeldingsbestandstypen herkennen alsook enkele video- en audioformaten. Om te bepalen welke bestandstypen &digikam; zal proberen te laten zien kunt u de bestandsextensies toevoegen of verwijderen uit deze lijsten. Alle bestanden die in de albummappen van &digikam; niet overeenkomen met deze extensies zullen worden genegeerd door &digikam;. </para>
                <note
><para
>De standaardinstellingen kunnen eenvoudig worden hersteld door te klikken op de update-knoppen rechts van iedere categorie.</para
></note>

                <para>
                    <inlinemediaobject
><imageobject
><imagedata fileref="&path;setupmimetypes.png" format="PNG"/> </imageobject
></inlinemediaobject>
                </para>

            </sect3>

            <sect3 id="setup-lighttable"
>               <title
>Lichtbak instellingen</title>

                <para
>De instelling van de lichtbak van &digikam; kan op deze pagina worden ingesteld op standaardwaarden, zodat elke keer dat u de lichtbak opent, deze instellingen worden geactiveerd (indien mogelijk, want voor beelden met een verschillende grootte werkt de synchrone modus niet). De &quot;Laad originele afmeting&quot; wordt alleen aanbevolen voor snelle computers, maar als u een snelle pc heeft dan wordt dit aanbevolen voor betere weergaveresultaten. </para>
                <para>
                    <inlinemediaobject
><imageobject
><imagedata fileref="&path;setuplighttable.png" format="PNG"/> </imageobject
></inlinemediaobject>
                </para>

            </sect3>

            <sect3 id="setup-editor"
>                 <title
>Instellingen voor afbeeldingbewerking</title>
                <para
>Standaard gebruikt de afbeeldingsbewerking zwart als achtergrond voor de afbeeldingen wanneer deze worden getoond. Als u een andere kleur achtergrond wilt dan kunt u hier de kleur bepalen. U kunt ook kiezen om de taakbalk uit te schakelen als de afbeeldingsbewerking in de modus volledig beeld staat. </para>
                <para
>Over en onderbelichte gebieden van een beeld kunnen worden aangegeven met donkere en lichte markeringskleuren die hier kunnen worden gekozen. Tijdens de bewerking kan deze weergavefunctie worden aan of uitgeschakeld met F10 en F11.</para>
                <para>
                    <inlinemediaobject
><imageobject
><imagedata fileref="&path;setupimageeditor.png" format="PNG"/> </imageobject
></inlinemediaobject>
                </para>

            </sect3>

            <sect3 id="setup-saveimages"
>             <title
>Opties voor opslaan van afbeeldingen</title>

                <para
>Als u wijzigingen aanbrengt in JPEG-bestanden en ze vervolgens opslaat, dan worden deze bestanden opnieuw gecodeerd. Elke keer dat een JPEG-bestand wordt gecodeerd moet worden bepaald welk kwaliteitsniveau gebruikt zal worden. Helaas wordt het toegepaste kwaliteitsniveau niet opgeslagen in het afbeeldingsbestand. Dit betekent dat het programma niet hetzelfde kwaliteitsniveau kan gebruiken bij het opslaan van een gewijzigde afbeelding als is gebruikt bij de originele afbeelding. U kunt hier een standaard kwaliteitsniveau instellen die het programma zal gebruiken bij het opslaan van afbeeldingen. Sleep de schuifregelaar van <guilabel
>JPEG-kwaliteit</guilabel
> naar links voor een lage kwaliteit of naar rechts voor een hoge kwaliteit (1 = laagste kwaliteit, 100 = hoogste kwaliteit en geen compressie). </para>
                <para
>Chroma-subsampling is de praktijk van het coderen van afbeeldingen door het aanbrengen van meer resolutie voor belichtingsinformatie dan voor de kleurinformatie. Lees <ulink url="http://en.wikipedia.org/wiki/Chroma_subsampling"
>dit</ulink
> Wikipedia artikel voor een volledige uitleg. </para>
                <para>
                    <inlinemediaobject
><imageobject
><imagedata fileref="&path;setupsaveimages.png" format="PNG"/> </imageobject
></inlinemediaobject>
                </para>

                <para
>Met de optie <guilabel
>PNG compressie</guilabel
> kunt u de bestandsgrootte van PNG-afbeeldingen verkleinen. Deze handeling geeft geen vermindering van de beeldkwaliteit omdat PNG maakt gebruik van een algoritme zonder verlies. Het enige effect is dat afbeeldingsgegevens meer tijd nodig hebben om te comprimeren/decomprimeren. Als u een snelle computer heeft kunt u deze waarde wijzigen om een hoge compressiefactor (1: lage compressie / 9: hoge compressie) te gebruiken. </para>

                <para
>Met de optie <guilabel
>TIFF comprimeren</guilabel
>, kunt u wisselen om het compressie-algoritme van TIFF-beeldbestanden <emphasis
>Deflate</emphasis
> te gebruiken. Zo verkleint u de grootte van TIFF-bestanden. Het heeft geen effect op de beeldkwaliteit omdat <emphasis
>Deflate</emphasis
> een algoritme zonder verlies is. </para>

                <para
>De optie <guilabel
>LossLess JPEG 2000-bestanden</guilabel
> maakt opslag zonder verlies mogelijk of, indien de optie met verlies geselecteerd is, zelfs dan is de kwaliteit voor vergelijkbare bestandsgrootte veel beter dan normale JPEG. Op het moment van schrijven, worden metagegevens nog niet ondersteund, maar het zit in de 'pijplijn'. </para>

            </sect3>

            <sect3 id="setup-raw-decoder"
>            <title
>RAW-decoderingsinstellingen</title>

                <para
>In eerdere versies van &digikam; was de afbeeldingsbewerker (toen afbeeldingweergave genoemd) slechts een viewer voor foto's. Maar deze verandert snel in een handig foto-manipulatie-gereedschap. In dit dialoog kunt u bepalen hoe de afbeeldingsbewerker zich zal gedragen. </para>

                <para
><guilabel
>16-bit kleurdiepte</guilabel
></para>
                <para
>Indien ingeschakeld, worden alle RAW-bestanden gedecodeerd naar 16-bits kleurdiepte met behulp van een lineaire gamma-curve. Om donkere afbeeldingsweergave in de editor te voorkomen, word het aanbevolen om kleurbeheer te gebruiken in deze modus. Indien uitgeschakeld, worden alle RAW-bestanden gedecodeerd naar 8-bits kleurdiepte met een BT.709 gamma-curve en een 99-procent witpunt. Deze modus is sneller dan 16-bit decodering. Alleen in 8-bits modus wordt met de instelling <guilabel
>helderheid</guilabel
> rekening gehouden (beperking van dcraw). </para>

                <para
><guilabel
>RGB interpoleren als vier kleuren</guilabel
></para>
                <para
>Standaard wordt aangenomen dat alle groene pixels hetzelfde zijn. Als even-rij groene pixels van de CCD sensor gevoeliger zijn voor ultraviolet licht dan de oneven-rij, veroorzaakt dit een rasterpatroon in de uitvoer; gebruik van deze optie lost dit probleem op met een minimaal verlies aan detail. Samenvattend, deze optie vervaagt het beeld een beetje, maar het elimineert valse 2x2 rasterpatroon met de VNG kwaliteitsmethode of rasters met de AHD kwaliteitsmethode.</para>

                <para>
                    <inlinemediaobject
><imageobject
><imagedata fileref="&path;setuprawfiledecoding.png" format="PNG"/> </imageobject
></inlinemediaobject>
                </para>

                <para
><guilabel
>Gebruik de kleurbalans van de camera</guilabel
></para>
                <para
>Gebruik aangepaste instelling voor witbalans van de camera als deze is ingesteld. In andere gevallen gebruik <guilabel
>Automatische kleurbalans</guilabel
> als deze optie is ingesteld.</para>

                <para
><guilabel
>Automatische kleurbalans</guilabel
></para>
                <para
>Wordt alleen gebruikt als de witbalans van de camera niet is ingesteld. Standaard wordt een vaste witbalans gebruikt die gebaseerd is op een foto van een witte kaart bij helder zonlicht.</para>

                <para
><guilabel
>Gebruik van Super CCD secondaire sensors</guilabel
></para>
                <para
>Alleen voor Fuji Super CCD SLR cameras. Gebruik de secundaire sensors, om zodoende vier stops onderbelichting te krijgen waardoor details in veel licht zichtbaar worden gemaakt. Voor alle andere camera's wordt deze optie genegeerd.</para>

                <para
><guilabel
>Accentueringen</guilabel
></para>
                <para
>Dit is het verhaal over drie opties voor veel licht, met dank aan Nicolas Vilars:</para>
                <para
>Standaard is hier om hoge lichten te beschouwen als (lees: een deel van je beelden die zijn verbrand als gevolg van het onvermogen van uw camera om de hoge lichten vast te leggen) als ongenuanceerd / effen wit (optie <guilabel
>effen wit</guilabel
>). U kunt een aantal mooie resultaten krijgen met de optie <guilabel
>unclip</guilabel
> die de hoge lichten in verschillende tinten roze zal leveren. Tenslotte kunt u overwegen om te proberen sommige delen van de ontbrekende informatie van de hoge lichten terug te halen (optie <guilabel
>reconstrueren</guilabel
>).</para>
                <para
>Dit is mogelijk omdat blauwe pixels de neiging hebben om minder snel verzadigd te raken dan de groene en rode. &digikam; / dcraw zal proberen om de ontbrekende groene en rode kleuren te reconstrueren uit de overgebleven niet-verzadigde blauwe pixels. Natuurlijk is alles een kwestie van afweging van hoeveel kleur of wit u wilt.</para>
                <para
>Als u de optie <guilabel
>reconstrueren</guilabel
> kiest, wordt u de keuze geboden om een niveau in te stellen. Een waarde van 3 is een compromis en kan/moet worden aangepast op basis van de afbeelding.</para>
                <note
><para
>Een kleine waarschuwing hier, voor de weinige nieuwsgierigen die de manpagina's van Dcraw gelezen hebben, zegt de auteur dat 5 het compromis is, 0 is effen wit en 1 is unclip. Dit is omdat in &digikam; 0 en 1 de opties effen-wit en unclip in het afrolmenu zijn (als u deze selecteert wordt de niveauschuifregelaar grijs). Daarom laat de schuifregelaar met de hersteloptie in &digikam; u de keuze tussen 0 en 7 (in plaats van 0 en 9 in de Dcraw opdrachtregel) waar 3 het compromis is in plaats van 5 in de oorspronkelijke Dcraw opdrachtregel . </para
></note>

                <para
><guilabel
>Helderheid</guilabel
> (werkt alleen in 8 bit modus)</para>
                <para
>Stem de lichtsterkte af op uw wens, u moet waarschijnlijk een beetje hoger instellen dan de standaard = 1. Maar dit kan later bijgesteld worden met de beeldopties in de &digikam; beeldbewerker. Wees hiermee terughoudend gezien de benodigde tijd voor het decoderen.  </para>

                <para
><guilabel
>Kwaliteit</guilabel
></para>
                <para
>Een algoritme voor <ulink url="http://en.wikipedia.org/wiki/Demosaicing"
>demosaicing</ulink
> is een digitaal beeldproces dat wordt gebruikt om een compleet beeld te interpoleren uit de gedeeltelijke, ruwe gegevens, verkregen van het kleur-gefilterde beeld van de interne sensor van digitale camera's in de vorm van een matrix van gekleurde pixels. Ook bekend als CFA interpolatie of kleurreconstructie.</para>
                <para
>&digikam; en Dcraw bieden ons drie alternatieven: bi-lineair, VNG interpolatie, AHD interpolatie. Het lijkt erop dat <emphasis
>AHD interpolatie</emphasis
> (voor adaptieve homogeniteit-directed) de beste keuze is voor kwaliteit volgende uit enige testen die ik heb verricht en het artikel van de persoon die dat geïmplementeerd heeft. <emphasis
>VNG interpolatie</emphasis
> variabel aantal van het verloop) was het eerste algoritme, gebruikt door dcraw maar het lijdt aan onbedoelde kleureffecten aan de randen. <emphasis
>Bilineair</emphasis
> is interessant als jeop zoek bent naar snelheid met een acceptabel resultaat.</para>

                 <para
><guilabel
>Ruisreductie activeren</guilabel
></para>
                 <para
>Tijdens het demosaicing van uw afbeelding kunt u bovendien vragen om ruisonderdrukking (kost iets meer tijd). Deze optie past een algoritme toe voor ruisonderdrukking terwijl het beeld nog steeds in CIE lab-kleurruimte verblijft. Omdat de ruis alleen wordt aangebracht op de lichtsterktelaag (de "l" in lab) zou het uw beeld niet moeten vervagen wat wel het geval is bij traditionele ruisonderdrukkingsalgorithme in sRGB mode. Dus als u een afbeelding hebt geconverteerd uit RAW en het lijkt ruis te hebben ga dan terug en converteer het beeld opnieuw met deze optie geactiveerd in plaats van een ruisonderdrukking toe te passen. De standaard waarden zijn: <emphasis
>Drempel</emphasis
> = 100. Hogere waarden verhogen het vervagen, bij lagere waarden zal het vervagen afnemen.  </para>

                <anchor id="CA.anchor"/>
                <para
><guilabel
>Activeer correctie voor chromatische afwijking (CA)</guilabel
></para>
                <para
>Als u weet wat de chromatische afwijking van uw lens is dan kunt u de rood en blauw correctie hier instellen. Dit is beslist de beste methode om CA te corrigeren omdat het gedurende de conversie van het RAW bestand wordt uitgevoerd. </para>

           </sect3>

           <sect3 id="setup-iccprofiles"
>            <title
>Instellen ICC-profielen </title>

              <para
>&digikam; geschikt voor kleurbeheer. RAW bestanden zoals ze aangemaakt worden zijn niet voor kleur bewerkt. Uw camera levert de gegevens die hij heeft vastgelegd in RAW formaat en laat u alle bewerkingen uitvoeren. Iedere camera heeft zijn specifieke manier van kleurinformatie vastleggen. Daarom zult u een specifiek profiel moeten toepassen op de beelden die u wilt bewerken. Kijk daarvoor op: <link linkend="using-iccprofile"
>ICC kleurprofielbeheer</link
> voor meer details en uitleg. </para>
              <para
>Kortom, een profiel plaatst kleurinformatie en verstrekt informatie over hoe de kleuren moeten worden weergeven. Het geeft ook informatie aan LCMS en &digikam; over hoe de kleur informatie van de ene kleurruimte naar een andere vertaald moet worden om de kleuren zo nauwkeurig mogelijk te houden voor alle media voor weergave. </para>
                <para>
                    <inlinemediaobject
><imageobject
><imagedata fileref="&path;setupiccprofiles.png" format="PNG"/> </imageobject
></inlinemediaobject>
                </para>

              <para
><guilabel
>Werkwijze </guilabel
> vraag bij het openen van een afbeelding in de beeldbewerker/start kleurbeheertoepassing met RAW bestanden. </para>
              <para
><guilabel
>Kleurprofielmap</guilabel
> Stel deze in op de map waar u alle profielen bewaart &eg; "/usr/share/color/icc" of "/home/user/.color/icc". &digikam; scant deze map bij het opstarten.</para>
              <para
><guilabel
>Instellingen van ICC-profielen</guilabel
> Hier wordt de gelegenheid geboden om &quot;standaard&quot; keuzes voor uw profielen aan te geven. Alles is later aanpasbaar bij het openen van een RAW bestand. </para>
              <itemizedlist>

                <listitem
><para
>De <guilabel
>Kleurbeheerweergave gebruiken</guilabel
> is een alternatief voor gebruik van Xcalib of Argyll. Kleurbeheer heeft alleen invloed op uw beeld, niet op het gehele scherm. </para
></listitem>

                <listitem
><para
>U moet een werkruimteprofiel aangeven (lineaire profielen als sRGB, ECI-RGB, LStar-,RGB, Adobe-RGB of CIE-RGB). Als u uw afbeeldingen wilt afdrukken kunt u Adobe-RGB kiezen. Als het alleen voor internetpublicatie is dan is sRGB beter (Adobe-RGB wordt een beetje saai in browsers zonder kleurmanagement). Maar u kunt dit later natuurlijk ook veranderen (door een ander profiel aan te geven) daarom kan Adobe-RGB een goede keus zijn voor het opslaan van het beeld omdat u het later altijd nog kan veranderen naar sRGB voor het beeld op uw blog wordt geplaatst.</para
><para
>Gebruik geen niet-lineaire profielen omdat die de kleurbalans veranderen.</para>
                </listitem>

                <listitem
><para
>Het invoerprofiel moet passen bij het cameramerk en model dat u gebruikt. Niet alle profielen zijn gelijk, er zijn er bij waarin tone mapping/gamma correctie niet is inbegrepen (Canon). Van nu af corrigeert dcraw gamma niet voor bij conversie van 16 bits diepte, dat betekent dat u het tone-mapping zelf moet doen. </para
></listitem>

                <listitem
><para
>Er zijn een aantal andere opties, zoals het soft proof-profiel waarmee u vooraf kunt beoordelen, er van uitgaande dat u er een profiel voor heeft, hoe uw afbeelding zal worden voor een bepaald apparaat. Het is handig voor het afdrukken, bijvoorbeeld omdat de printer een kleiner gamma heeft dan uw camera en sommige kleuren verzadigd kunnen lijken. U kunt dit handmatig bepalen in plaats van te vertrouwen op het "blinde" algoritme van uw printer.</para
></listitem>

              </itemizedlist>

              <para
>Voor de meeste camera's is het vrij duidelijk welk kleurprofiel zij voorstellen voor het type dat u gebruikt, maar niet voor de Canon's. Hier is een tabel van de camera's en bijpassende profielen, het niet-verplichtend natuurlijk: </para>
              <informaltable
><tgroup cols="2">
                <thead
><row>
                    <entry
>Camera</entry>
                    <entry
>Profielserie</entry>
                    </row
></thead>
                    <tbody>
                        <row
>   <entry
>Canon 1D mark II</entry
>     <entry
>6051</entry
>      </row>
                        <row
>   <entry
>Canon 1D mark II</entry
>     <entry
>6111</entry
>      </row>
                        <row
>   <entry
>Canon 1Ds</entry
>            <entry
>6021</entry
>      </row>
                        <row
>   <entry
>Canon 1Ds mark II</entry
>    <entry
>6081</entry
>      </row>
                        <row
>   <entry
>Canon 5D</entry
>      <entry
>6091</entry
>      </row>
                        <row
>   <entry
>Canon 10D</entry
>     <entry
>6031</entry
>      </row>
                        <row
>   <entry
>Canon 20D</entry
>     <entry
>6061</entry
>      </row>
                        <row
>   <entry
>Canon 30D</entry
>     <entry
>6112</entry
>      </row>
                        <row
>   <entry
>Canon 40D</entry
>     <entry
>6101</entry
>      </row>
                        <row
>   <entry
>Canon 300D</entry
>    <entry
>6031</entry
>      </row>
                        <row
>   <entry
>Canon 350D</entry
>    <entry
>6111 of 6071</entry
>      </row>
                        <row
>   <entry
>Canon 400D</entry
>    <entry
>6131</entry
>      </row>
                     </tbody>
                  </tgroup>
              </informaltable>
              <para
>De Canon profiel-extensie duidt aan het voorgestelde gebruik: F voor natuurgetrouw, L voor landschap, N voor neutraal, P voor Portret Stijl en S voor standaard stijl. </para>

              <para
>Hier vind u een typisch <link linkend="raw-workflow"
>RAW workflow</link
> scenario.</para>
            </sect3>

            <sect3 id="setup-kipiplugins"
>            <title
>Instellingen voor Kipi-plug-ins</title>

                <para
>Kipi is het &kde; afbeeldings-plugin-interface. Het is een interface dat wordt ondersteund door een aantal &kde; toepassingen voor afbeeldingsweergave/bewerken. Door dit interface in &digikam; beschikbaar te maken, kan deze zijn voordeel doen met vele plug-ins die werden geschreven om te werken met iedere toepassing die het Kipi-interface implementeert.  </para>

               <para>
                    <inlinemediaobject
><imageobject
><imagedata fileref="&path;setupkipiplugins.png" format="PNG"/> </imageobject
></inlinemediaobject>
                </para>

                <para
>Als in uw besturingssysteem het pakket KIPI-plug-ins is geïnstalleerd, zult u een lijst met beschikbare plug-ins zien. Selecteer die welke u wilt gebruiken en ze worden in &digikam; geladen;. De plug-ins zullen verschijnen als nieuwe menu-items in het hoofdmenu en in het contextmenu voor miniaturen. </para>

                <para
>De sneltoetsen voor de plugins kunt u instellen bij menuoptie <menuchoice
><guimenu
>Instellingen</guimenu
> <guimenuitem
>Sneltoetsen instellen</guimenuitem
></menuchoice
>. </para>

                <para
>Voor meer informatie over Kipi-plug-ins, raadpleeg de <ulink url="help:/kipi-plugins/index.html"
>Handleiding voor kipi-plug-ins</ulink
>. </para>

            </sect3>

            <sect3 id="setup-slideshow"
>              <title
>Diashow instellen</title>
                <para
>Het instellen van de diashow is gemakkelijk te begrijpen. De bovenste schuif regelt de tijd tussen de beeldovergangen; gewoonlijk is een tijd van 4-5 seconden goed. De andere vakjes activeren of deactiveren het tonen van metagegevens onder in de beelden van de diashow tijdens het afspelen.</para>
                <para>
                    <inlinemediaobject
><imageobject
><imagedata fileref="&path;setupslideshow.png" format="PNG"/> </imageobject
></inlinemediaobject>
                </para>
            </sect3>

            <sect3 id="setup-camera"
>                 <title
>Instellingen voor camera-interface</title>

                <para
>De camera-instellingen worden getoond links van de lijst met de momenteel ondersteunde camera's. Aan de rechter bovenkant is een auto-detectie knop, die probeert de camera aansluiting op uw computer te identificeren (zorg ervoor dat de camera goed is aangesloten op de computer en is ingeschakeld in de beeldweergave modus). Daaronder zijn de poort instellingen; de momenteel ondersteunde zijn serieel, USB en USB/FireWire massaopslag. </para>

                <para>
                    <inlinemediaobject
><imageobject
><imagedata fileref="&path;setupcamera.png" format="PNG"/> </imageobject
></inlinemediaobject>
                </para>

                <anchor id="cameraselection.anchor"/>

                <para
>Klikken op een camera in de lijst aan de linkerkant toont de ondersteundepoorten die u vervolgens kunt selecteren. Als er slechts één ondersteunde poort is zal die automatisch worden geselecteerd. Onderaan, aan de rechterkant, is een vakje voor het intikken van het juiste pad bij een seriële poort. Houd er rekening mee dat het USB-interface geen padinstelling nodig heeft. Als u de camera niet kunt vinden in de lijst, kunt u proberen om een ​​algemeen apparaat voor massaopslag te gebruiken, te selecteren met het item <guilabel
>Aangekoppelde camera</guilabel
> in de lijst. </para>

                <para
>Helemaal onderaan stelt u het pad in voor een USB of FireWire (IEEE-1394 of i-link) massaopslagcamera. Dit venster wordt geactiveerd wanneer u USB of FireWire massaopslagcamera kiest uit de lijst met camera's. U moet hier het pad aangeven naar de locatie waar u gewoonlijk de camera aansluit. Meestal is dat /mnt/camera of /mnt/removable. </para>

                <para>
                    <inlinemediaobject
><imageobject
><imagedata fileref="&path;setupaddcamera.png" format="PNG"/> </imageobject
></inlinemediaobject>
                </para>

                <para
>Om uw camera te kunnen benaderen met &digikam; sluit u het toestel aan op uw computer, en zet u de camera aan in de image-display-modus. </para>

                <para
>Probeer of &digikam; uw camera automatisch kan herkennen. Als dat niet lukt kunt u de camera, model en poort handmatig instellen. Als u eenmaal de camera heeft ingesteld ga dan naar het menu "Camera's" in het hoofdinterface  en daar zult u de camera genoemd zien. </para>

                <note
><para
>U kunt willekeurig welke titel kiezen voor uw camera in de instellingen. Deze benaming wordt dan gebruikt in het menu <guilabel
>Camera's</guilabel
> in het hoofdvenster. Als u meerdere camera's hebt kunt u die ook via dit interface toevoegen. </para
></note>

            </sect3>

            <sect3 id="setup-miscellaneous"
>          <title
>Diverse instellingen</title>

                <para
>Met de instelling <guilabel
>Bevestig verplaatsen naar prullenbak</guilabel
> kunt u de mededeelzaamheid van &digikam; instellen, wanneer u een foto of een album verwijdert. Zie ook de secties <link linkend="using-deleteimage"
>Verwijderen van een foto</link
> en <link linkend="using-deletealbum"
>Verwijderen van een album</link
> voor meer details.  </para>

                <para
>De redactionele wijzigingen aangebracht via de rechter zijbalk kunnen zonder vermelding door &digikam; worden toegepast bij het instellen van de optie <guilabel
>Breng veranderingen aan in de rechter zijbalk zonder bevestiging</guilabel
>. Anders moeten de veranderingen worden toegepast door op de knop <guilabel
>Wijzigingen toepassen</guilabel
> te drukken. </para>

                <para
>U kunt de weergave van het opstartscherm uitschakelen wanneer &digikam; word geladen. Hierdoor kunt de opstarttijd van &digikam; een weinig bekorten. </para>

                <anchor id="rescan-items"/>
                <para
>De optie <guilabel
>Scan voor nieuwe items bij opstarten</guilabel
> zal &digikam; dwingen om de albumbibliotheek te scannen op nieuwe items toegevoegd of verwijderd tussen &digikam;-sessies. Dit kan namelijk de opstarttijd van &digikam; vertragen. Als er onderdelen zijn verwijderd uit de albumbibliotheek, zal &digikam; u vragen dat te bevestigen alvorens de itemreferenties definitief uit de database te verwijderen. </para>

                <para>
                    <inlinemediaobject
><imageobject
><imagedata fileref="&path;setupmisc.png" format="PNG"/> </imageobject
></inlinemediaobject>
                </para>

            </sect3>

        </sect2>

        <sect2 id="setuptheme"
>        <title
>Het thema instellen</title>

            <para
>Kleurenschema's worden geleverd als thema's om het hoofd-interface van &digikam; naar uw wensen te personaliseren. Voor toegang tot deze instellingen, selecteer <menuchoice
><guimenu
>Instellingen</guimenu
> <guimenuitem
>Thema's</guimenuitem
></menuchoice
> uit de menubalk en selecteer het gewenste te gebruiken thema.  </para>
        </sect2>

    </sect1>

</chapter>

<!-- ****************************************************************************************** -->

<chapter id="image-editor"
>     <title
>De afbeeldingsbewerker</title>

 <sect1 id="using-imageeditor"
>        <title
>Een inleiding tot de afbeeldingsbewerker</title>
      <anchor id="imageeditor.anchor"/>

        <sect2 id="imageeditor-window"
> <title
>Het bewerkingsvenster van afbeeldingen</title>
            <para
>&digikam; is uitgerust met een snelle afbeeldingsbewerker met een paar eenvoudige maar krachtige tools voor beeldbewerking. U kunt de afbeeldingsbewerker gebruiken om uw foto's te bekijken en om correcties en wijzigingen aan te brengen. De afbeeldingsbewerker kan worden benaderd door op een miniatuur in het afbeeldingsvenster te klikken of door rechts te klikken op een miniatuur en <guilabel
>Bewerken</guilabel
> in het contextmenu te selecteren. </para>

            <para
>De afbeeldingsbewerker biedt een aantal hulpmiddelen die u in staat stellen om een foto te wijzigen. Sommige van deze hulpmiddelen worden door plug-ins aan &digikam; verstrekt. Dus het kan zijn dat ze niet standaard beschikbaar zijn in uw versie. Zie de <link linkend="setup-kipiplugins"
>sectie afbeeldingsbewerker instellen</link
> voor meer details over Kipi-plug-ins. </para>

            <example
>  <title
>Het bewerkingsvenster van afbeeldingen</title>
                <screenshot
><screeninfo
>Het bewerkingsvenster van afbeeldingen</screeninfo
><mediaobject
><imageobject
><imagedata fileref="&path;editorpreview.png" format="PNG"/> </imageobject
></mediaobject
></screenshot>
            </example>

            <para
>De afbeeldingsbewerker heeft 1 venster met: <itemizedlist>

                <listitem
><para
>Een statusbalk onderlangs die bestandsnaam, bestandsnummer, zoomniveau en afbeeldingsgrootte toont. </para
></listitem>

                <listitem
><para
>Een menubalk langs de bovenkant en daaronder een werkbalk die snelle toegang biedt tot enkele veelgebruikte functies. </para
></listitem>

            </itemizedlist>
            </para>

            <para>
                <inlinemediaobject>
                    <imageobject
><imagedata fileref="&path;editortoolbar.png" format="PNG"/></imageobject>
                    <textobject
> <phrase
>De werkbalk van de afbeeldingsbewerker</phrase
> </textobject>
                </inlinemediaobject>
            </para>

            <para>

            <orderedlist>

                <listitem
><para
>Eerste afbeelding in huidige album.</para
></listitem>

                <listitem
><para
>Vorige afbeelding.</para
></listitem>

                <listitem
><para
>Volgende afbeelding.</para
></listitem>

                <listitem
><para
>Laatste afbeelding in huidige album.</para
></listitem>

                <listitem
><para
>De gewijzigde afbeelding opslaan</para
></listitem>

                <listitem
><para
>De laatste bewerking ongedaan maken</para
></listitem>

                <listitem
><para
>Voorgaande bewerking opnieuw doen</para
></listitem>

                <listitem
><para
>Huidige afbeelding herstellen vanaf de schijf.</para
></listitem>

                <listitem
><para
>Inzoomen van de afbeelding</para
></listitem>

                <listitem
><para
>Uitzoomen van de afbeelding</para
></listitem>

                <listitem
><para
>Automatische zoom omschakelen (als gekozen afbeelding past in het venster).</para
></listitem>

                <listitem
><para
>Het huidig beeld draaien.</para
></listitem>

                <listitem
><para
>De afbeelding bijsnijden tot het geselecteerde gebied.</para
></listitem>

            </orderedlist>

            </para>
          </sect2>

        <sect2
>       <title
>Uw oorspronkelijke foto terughalen</title>

            <para
>De bewerkingsfuncties van de afbeeldingsbewerker zullen wijzigingen in uw foto aanbrengen. Geen van de bewerkingsfuncties zal de oorspronkelijke foto veranderen tenzij u <menuchoice
><guimenu
>Bestand</guimenu
> <guimenuitem
>Opslaan</guimenuitem
></menuchoice
> kiest of klikt op de knop <guilabel
>Opslaan</guilabel
> in de werkbalk. Let er op dat als u de veranderde versie hebt opgeslagen u niet in staat zult zijn om de originele foto te herstellen. </para>

            <para
>U kunt eerst een kopie aanmaken van de foto voordat u wijzigingen aanbrengt. Selecteer <menuchoice
><guimenu
>Bestand</guimenu
> <guimenuitem
>Opslaan als</guimenuitem
></menuchoice
> om een werkkopie op te slaan. </para>

            <para
><emphasis
>Voordat</emphasis
> u uw foto opslaat kunt u de oorspronkelijke afbeelding herstellen door het selecteren van <menuchoice
><guimenu
>Bestand</guimenu
> <guimenuitem
>Terug</guimenuitem
></menuchoice
> of door te klikken op de knop <inlinemediaobject
> <imageobject
><imagedata fileref="&path;editorrevertbutton.png" format="PNG"/></imageobject
> <textobject
><phrase
>De knop Terug van de afbeeldingsbewerker</phrase
></textobject
> </inlinemediaobject
> de knop <guilabel
>Terug</guilabel
> op de werkbalk. U zult alle wijzigingen die u in de foto hebt gemaakt, sinds de laatste keer opslaan, verliezen. </para>

        </sect2>

        <sect2
>       <title
>Acties ongedaan maken/opnieuw uitvoeren</title>

            <para
>Bijna alle aanpassingen die u in de afbeeldingsbewerker hebt toegepast op een foto kunnen ongedaan worden gemaakt. U maakt een aanpassing ongedaan via menuoptie <menuchoice
><guimenu
>Bewerken</guimenu
><guimenuitem
>Ongedaan maken</guimenuitem
></menuchoice
>. Ongedaan gemaakte handelingen kunt u opnieuw uitvoeren via de menuoptie <menuchoice
><guimenu
>Bewerken</guimenu
><guimenuitem
>Opnieuw</guimenuitem
></menuchoice
>. </para>

            <para
>Als deze bewerkingen vaak worden gedaan zou u eigenlijk gebruik moeten maken van de sneltoetsen; <guilabel
>&Ctrl;-Z</guilabel
> om iets ongedaan te maken en <guilabel
>&Ctrl;-Shift-Z</guilabel
> om de bewerking opnieuw te doen. </para>

            <para
>U moet op de &LMB; drukken boven het pictogram Ongedaan maken/Opnieuw in de werkbalk en deze enkele seconden ingedrukt houden (of op het pijltje naast de knop drukken) om een ​​contextmenu te produceren. U kunt kiezen voor een vande menu-items: alle acties Ongedaan maken of Opnieuw tot de gekozen actie zullen ongedaan worden of opnieuw worden gedaan. </para>

        </sect2>

        <sect2
>       <title
>Navigeren door de foto's</title>

            <para
>Wanneer u met de afbeeldingsbewerker begonnen bent kunt u tussen foto's in dezelfde weergave waarmee u bent begonnen, schakelen met behulp van de navigatietoetsen op de werkbalk, de toetsen <keycap
>PgUp</keycap
>, <keycap
>PgDown</keycap
> of de vermeldingen in het menu <guilabel
>Bestand</guilabel
>. Als u in de huidige foto wijzigingen hebt aangebracht wordt u gevraagd of u deze wilt opslaan of niet. </para>

        </sect2>

        <sect2
>       <title
>De weergave wijzigen</title>

            <para
>U kunt een foto in- en uitzoomen met <keycombo action="press"
>&Ctrl;<keycap
>muiswiel</keycap
></keycombo
>, de werkbalkpictogrammen of de items in het menu Beeld. </para>
            <para
>Om een foto in het venster te laten passen gebruikt u deze knop op de werkbalk: <guilabel
>Zoom automatisch passend</guilabel
> <inlinemediaobject>
                <imageobject
><imagedata fileref="&path;editorautosizebutton.png" format="PNG"/></imageobject>
                <textobject
> <phrase
>De knop voor Automatisch passend maken van de afbeeldingsbewerker</phrase
> </textobject>
            </inlinemediaobject>
            </para>

            <para
><menuchoice
><guimenu
>Weergave</guimenu
> <guimenuitem
>Volledig scherm</guimenuitem
></menuchoice
> toont de foto in de modus volledig scherm. U kunt terug naar het normale beeld door <keycombo
>&Esc;</keycombo
> in te drukken. Standaard blijft de bewerkingsbalk zichtbaar, zelfs in de modus volledig scherm. Als u liever hebt dat de bewerkingsbalk niet getoond wordt, dan kunt u die uitzetten in de instellingendialoog van &digikam;, toegankelijk vanuit het hoofdvenster van &digikam;, zie de <link linkend="setup-editor"
>Sectie Instellingen voor de afbeeldingsbewerker</link
>. </para>

         </sect2>

        <sect2
>       <title
>Afbeeldingen afdrukken</title>

            <para
>Wanneer u de huidige afbeelding wilt afdrukken vanuit de afbeeldingsbewerker, dan kiest u <menuchoice
><guimenu
>Bestand</guimenu
> <guimenuitem
>Afbeelding afdrukken</guimenuitem
></menuchoice
> (&Ctrl;+P) en dan krijgt u de standaard afdrukdialoog van &kde;, waar u de instellingen voor uw printer kunt wijzigen, voordat u uw foto afdrukt. </para>

           <para
>Vanuit het hoofdvenster kunt u enkele foto's afdrukken of hele series. Hele pagina's met miniaturen kunt selecteren en afdrukken. Alles wat u hoeft te doen is het kiezen van de miniaturen op de gebruikelijke manier en het oproepen van de <menuchoice
><guimenu
>Afbeelding</guimenu
> <guimenuitem
>Afdrukassistent</guimenuitem
></menuchoice
>. Volg daarna de instructies en maak uw keuzes. </para>
         </sect2>

    </sect1>
&doc-photo-editing; &doc-color-management; </chapter>

<!-- *********************************************************************** -->
&doc-menu-descriptions;

<!-- *********************************************************************** -->

&doc-credits-annexes;

<appendix id="installation"
>        <title
>Installatie</title>

<sect1 id="getting-kapp"
>                <title
>Hoe &digikam; te verkrijgen</title>

<para
>De website van &digikam; kunt u vinden op <ulink url="http://www.digikam.org"
>http://www.digikam.org</ulink
>. U kunt hier regelmatig kijken voor het laatste nieuws over &digikam;. U kunt &digikam; verkrijgen in binair formaat en als broncode vanaf de digiKam website. </para>

<para
>U kunt ook een checkout doen voor de modulen met broncode van <emphasis
>digikam</emphasis
> en <emphasis
>kipi</emphasis
>  vanuit de &kde; Extragear Git repository als volgt: <screen width="40"
><prompt
>%</prompt
> <userinput
>git clone git://anongit.kde.org/digikam</userinput>
    <prompt
>%</prompt
> <userinput
>git clone git://anongit.kde.org/digikam-doc</userinput>
    <prompt
>%</prompt
> <userinput
>git clone git://anongit.kde.org/kipi-plugins</userinput>
    <prompt
>%</prompt
> <userinput
>git clone git://anongit.kde.org/kipi-plugins-doc</userinput
>
</screen>

</para>

<para
>De laatste uitgaven kunnen vanaf deze &URL; <ulink url="ftp://ftp.kde.org/pub/kde/unstable/digikam/"
> ftp://ftp.kde.org/pub/kde/unstable/digikam/</ulink
> worden gedownload. </para>

</sect1>

<sect1 id="requirements"
>                <title
>Vereisten</title>

<para
>Om &digikam; met succes te gebruiken heeft u de volgende <ulink url="http://digikam.org/download?q=download/dependencies"
>digiKam-afhankelijkheden</ulink
> nodig. Alle afhankelijkheden van bibliotheken vereisen het installeren van ontwikkelings- en binaire pakketten op uw computer om &digikam; te compileren. </para>

<para
>Zeer waarschijnlijk zijn deze pakketten beschikbaar bij uw Linux-distributeur. </para>

</sect1>

<sect1 id="compilation"
>                 <title
>Compilatie en installatie</title>

<para
>Om &digikam; te compileren en te installeren op uw systeem typ het volgende in in de basismap van de moduledistributies van <emphasis
>libkipi</emphasis
> en <emphasis
>digikam</emphasis
>. U moet een aparte bouwmap gebruiken om de broncode op te schonen als er iets fout gaat. <screen width="40"
><prompt
>%</prompt
> <userinput
>mkdir build </userinput>
    <prompt
>%</prompt
> <userinput
>cmake -DCMAKE_BUILD_TYPE=debugfull -DCMAKE_INSTALL_PREFIX=`kde4-config --prefix` .. </userinput>
   <prompt
>%</prompt
> <userinput
>make</userinput>
    <prompt
>%</prompt
> <userinput
>su</userinput>
    <prompt
>%</prompt
> <userinput
>make install</userinput
>
</screen>
</para>

<note>
<title
>Belangrijke opmerkingen</title>

<para
>Stap 3 is vereist als u libkipi/libkexiv2 installeert in een niet-standaard locatie en u moet pkg-config informeren over hun paden. </para>

<para
>U kunt de compilatie en installatie aanpassen met opties voor <emphasis
>cmake</emphasis
>. Typ <userinput
>cmake --help</userinput
> op de commandoregel om te kijken welke opties er beschikbaar zijn. </para>

<para
>Gebruik de optie <emphasis
>-DCMAKE_BUILD_TYPE=debugfull</emphasis
> met <emphasis
>cmake</emphasis
> om bugrapport te leveren met volledige informatie. </para>

<para
>Omdat &digikam; afhankelijk is van <emphasis
>libkipi</emphasis
> en <emphasis
>libkexif</emphasis
> dient u deze bibliotheken eerst te bouwen voordat u &digikam; compileert. </para>

</note>

<para
>Omdat &digikam; CMake gebruikt hoort u geen problemen te ondervinden met de compilatie. Wanneer u alsnog in de problemen raakt, meld ze dan op <email
>digikam-users@kde.org</email
>. </para>

</sect1>

</appendix>

&documentation.index;

</book>
