# &kstars; instellen

## Instellen van de geografische locatie

Hier ziet u een schermafbeelding van het venster Geografische locatie instellen: Veranderen van de Geografische locatie Venster Locatie instellen

Dit is een lijst van 3400 bekende steden waaruit u kunt kiezen. U stelt uw locatie in door een stad uit deze lijst te kiezen. Elke stad is op de wereldkaart te zien als een klein stipje, en als een stad in de lijst is gekozen ziet u in de wereldkaart een rode kruisdraad op de locatie daarvan.

Het is niet handig in een lijst van 3400 locaties te gaan bladeren, op zoek naar een bepaalde stad. Om dit eenvoudiger te maken kan de lijst worden gefilterd door in de velden onder de kaart tekst in te vullen. Bijvoorbeeld, in het schermbeeld ziet u de tekst `Ba` in het vak Stedenfilter, terwijl `M` is ingevuld in het vak Provinciefilter en `VS` in het vak Landenfilter. Merk op dat van alle steden die u in de getoonde lijst ziet de namen van de steden, provincies en landen beginnen met de ingevoerde teksten en dat het bericht onder de filters aangeeft dat er 7 steden zijn gevonden die passen bij de filters. Merk ook op dat de stippen die bij deze 7 steden behoren in de wereldkaart wit zijn gekleurd, terwijl de andere stippen nog grijs zijn.

De lijst kan ook worden gefilterd naar de locatie in de kaart. Ergens op een locatie in de kaart klikken toont u alleen de steden binnen twee graden van die locatie. Op dit moment kunt u alleen zoeken op naam of op locatie, maar niet op beide tegelijk. Met andere woorden: als u op de kaart klikt worden de naamfilters niet gebruikt, en omgekeerd.

De informatie over lengte, breedte en tijdzone van de huidig geselecteerde locatie wordt getoond in de vakken onder in het venster. Als u vindt dat die niet goed is kunt u die veranderen door op de knop + (toevoegen aan lijst) te klikken en zo uw aangepaste locatie opslaan. U kunt ook een geheel nieuwe locatie opgeven door te klikken op Velden wissen en de gegevens van de nieuwe locatie in te voeren. Merk op dat alle velden met uitzondering van die van de optionele Staat/Provincie moeten worden ingevuld voordat de nieuwe locatie aan de lijst kan worden toegevoegd. &kstars; zal automatisch uw aangepaste locaties inlezen bij volgende sessies. Merk echter op dat, tot dusver, een aangepaste locatie alleen kan worden verwijderd door in het bestand `kstars/mycities.dat` in de map ``qtpaths` `--paths GenericDataLocation``.

Als u eigen locaties toevoegt (of bestaande wijzigt), wilt u dan uw bestand `mycities.dat` toesturen zodat we uw locaties kunnen toevoegen aan de hoofdlijst.

## De tijd instellen

Als &kstars; opstart wordt de tijd ingesteld op de systeemklok van uw computer, en loopt de klok van &kstars; gelijk op met de werkelijke tijd. Als u de klok wilt stoppen selecteert u Klok stoppen in het menu Tijd, of u klikt gewoon op het pictogram Klok stoppen in de werkbalk. U kunt de klok sneller of langzamer laten lopen, en zelfs achteruit, met het spinveld voor tijdstappen in de werkbalk. Dit spinveld heeft twee stellen op- en neerknoppen. Met het eerste stapt u door alle 83 beschikbare tijdstappen, een voor een. Met het tweede gaat u naar de eerste hogere (of lagere) tijdseenheid, waardoor u grote veranderingen in de tijdstap sneller tot stand kunt brengen.

U kunt tijd en datum instellen met Tijd instellen... in het menu Tijd, of door te klikken op het pictogram Tijd in de werkbalk. In het venster Tijd instellen wordt een standaard "Date picker widget"(widget (beeldelement) voor het kiezen van de datum) van &kde; gebruikt, samen met twee spinvelden voor het instellen van de uren en minuten. Als u de simulatieklok weer wilt instellen op de juiste computertijd, klikt u gewoon op Actuele tijd instellen in het menu Tijd.

&kstars; kan zeer ver verwijderde datums aan buiten de gewone beperkingen die van Qdate. U kunt nu een datum instellen tussen de jaren -100000 en + 100000. In volgende versies zullen we dit bereik misschien nog verder uit kunnen breiden. Maar denk er wel aan dat de nauwkeurigheid van de simulaties steeds minder goed wordt als steeds verder weg gelegen datums worden gebruikt. Dit is vooral het geval voor lichamen in ons zonnestelsel.

## Het venster &kstars; instellen

In het venster &kstars; instellen is het mogelijk een groot aantal weergaveopties te veranderen. U krijgt toegang tot dit venster met het pictogram in de werkbalk KStars instellen of door &kstars; instellen... te kiezen in het menu Instellingen. Dit venster ziet u hieronder afgebeeld: Venster &kstars; instellen Venster &kstars; instellen

Het venster &kstars; instellen wordt ingedeeld in negen pagina's: Catalogi, Zonnestelsel, Satellieten, Supernova's, Hulplijnen, Kleuren, FITS,INDI, Ekos, Xplanet en Gevorderd.

In de pagina Catalogi stelt u in welke objectcatalogi in de hemelkaart worden afgebeeld, samen met een aantal eigenschappen.

In de pagina Zonnestelsel kunt het afbeelden van Zon, Maan, planeten, kometen en planetoïden instellen.

In de pagina Satellieten kunt u de afbeeldingsopties voor satellieten instellen.

In de pagina Supernova's kunt u regelen hoe in &kstars;. supernova's worden getoond.

In de pagina voor Hulplijnen kunt u aan of uit zetten hoe non-objecten worden afgebeeld (bijv. grenzen van sterrenbeelden, namen van sterrenbeelden, contouren van de Melkweg).

U kunt hier een Hemelcultuur kiezen voor de lijnen en namen van sterrenbeelden. Deze versie van&kstars; bevat gegevens voor meer dan een dozijn hemelculturen.

In de pagina Kleuren kunt u de kleuren instellen, en uw eigen kleurenschema's maken.

Voor een uitvoerige uitleg van de opties op de FITS--pagina: zie FITS instellen.

Voor een uitvoerige uitleg van de opties op de INDI--pagina: zie INDI instellen.

Voor een uitvoerige toelichting op astrofotografie met behulp van Ekos, zie de sectie over Ekos in deze handleiding.

Op de Xplanet- pagina provides fine-grained control over Solar system planet surface renderer Xplanet (should be installed separately).

In de pagina Geavanceerd heeft u een nauwkeurige controle over het meer subtiele gedrag van &kstars;.

## Catalogi

Venster voor catalogi Venster voor catalogi

In de pagina Catalogi kunt u instellen welke objectcatalogi er in &kstars; worden getoond, en ook hoeveel informatie er in de hemelkaart moet worden weergegeven. Standaard toont &kstars; ~300,000 benoemde en onbenoemde sterren tot aan magnitude (helderheid) 8. voor het tonen van deep-sky objecten zijn er de catalogi: New General Catalog (NGC), Index Catalog (IC), en Messier Catalog.

De New General Catalogue of Nebulae and Clusters of Stars (Nieuwe algemene catalogus van nevels en sterrenhopen, afgekort als NGC), is een catalogus van 7840 deep-sky objecten. Deep-sky objecten zijn objecten die geen sterren zijn, en niet tot ons zonnestelsel behoren.

De Indexcatalogus voor nevels en sterrenhopen (afgekort als IC), is een supplement voor de NGC-catalogus, en bevat een verdere 5386 objecten, die collectief bekend staan als de IC-objecten.

De Messiercatalogus is een catalogus van 110 deep-sky objecten, inclusief diffuse nevels, planetaire nevels, open sterrenhopen, bolvormige sterrenhopen, en melkwegstelsels.

U kunt nieuwe catalogi installeren met de Add-On Installer van &kstars;. U kunt deze openen in het submenu Gegevens Nieuwe gegevens downloaden.... U kunt uit een lijst van catalogi kiezen, zoals::

- Steinicke NGC/IC Catalog: is een meer volledige NGC/IC catalogus.

- Abell Planetary Nebulae Catalog: is een catalogus van 86 planetaire nevels. De maximum magnitude (zwakste helderheid) is die van Abell 47: 19,5.

- Sharpless HII region Catalog: is de Sharpless (Sh2) catalogus van HII gebieden (diffuse nevels).

- Hickson Compact Groups: is een catalogus bestaande uit 99 compact groepen van melkwegstelsels.

- Tycho-2 Star Catalog: is een catalogus van meer dan 2,5 miljoen helderste sterren. Hierin zijn sterren met een magnitude van 8,0 tot 12,5.

- USNO NOMAD Catalog: is een catalogus met ongeveer 100 miljoen sterren met een magnitude van 12,5 tot 16,5. Let erop dat ook Tycho-2 moet zijn geïnstalleerd..

Hier volgt een opsomming van catalogi in KStars:

### Stercatalogi

Naam | Afkorting | Aantal objecten | Magnitude | Add-On | Standaard
--- | --- | --- | --- | --- | ---
Standaard catalogus | Standaard | ~300,000 | Tot aan magnitude 8 | Nee | Ja
Tycho-2 | Tycho2 | meer dan 2,5 miljoen | 8.0-12.5 | Ja | Nee
Samengevoegde astronomische gegevens van de Naval Observatory | USNO NOMAD | 100 miljoen | 12.5-16.5 | Ja | Nee

### Catalogi Deep-sky objecten

Naam | Afkorting | Aantal objecten | Magnitude | Add-On | Standaard
--- | --- | --- | --- | --- | ---
Index Catalogus van Nevels en Sterrenhopen | IC | 5386 | Tot aan magnitude 18,3 | Nee | Ja
New General Catalogus van Nevels en Sterrenhopen | NGC | 7840 | - | Nee | Ja
Messier Catalogus | - | 110 | Tot aan magnitude 10,2 | Nee | Ja
Steinicke NGC/IC | - | - | - | Ja | Nee
Abell Planetary Nebulae Catalog | - | 86 | Tot aan magnitude 19,5 | Ja | Nee
Sharpless HII region Catalogus | Sh2 | - | - | Ja | Nee
Hickson Compact Groups | - | 99 | - | Ja | Nee

In het gedeelte Sterren kunt u het tonen van sterren instellen. U kunt het wel of niet tonen van sterren instellen met behulp van het keuzevakje voor Stercatalogi. Indien het keuzevakje is geselecteerd, ziet u meerdere opties. U kunt instellen hoeveel sterren er worden weergegeven met d schuifbalk voor de Sterdichtheid. U kunt ook het weergeven van namen en magnitudes aan of uitzetten. Namen van sterren worden naast de heldere sterren geplaatst. Als u ook de namen van zwakkere sterren wilt zien, moet u de schuifbalk voor de Namendichtheid wat naar rechts schuiven.

Onder het gedeelte voor sterren, regelt u in het deel voor Deep-sky objecten het tonen van diverse niet-stellaire objectcatalogi. U kunt het tonen van deep-sky objecten aan en uit zetten, en het tonen van hun namen en magnitudes regelen. Standaard bevat de lijst van deep-sky objecten de catalogi van Messier, NGC en IC. Verdere catalogi zijn beschikbaar via het submenu Gegevens Nieuwe gegevens ophalen..., waarmee u catalogi kunt ophalen die geleverd worden door het team achter &kstars;, en de community. Verder kunt u in &kstars; eigen catalogi importeren en exporteren. U kunt een catalogusbestand met raw ASCII gegevens in &kstars;, importeren door op de knop Catalogus importeren te klikken, en de instructies op te volgen. Een eigen catalogus, die reeds in het juiste &kstars;-formaat is, kunt u importeren door op de knop Catalogus inlezen te klikken. Elke regel in het eigen bestand moet de volgende velden bevatten, gescheiden door een spatie:

Voor sterren: type(0) voor sterren, RK, Dec, mag, SpType, naam(optioneel)

Voor andere typen: type(3-8), RK, Dec, mag (optioneel), flux (optioneel), naam

De typen zijn:

- 0: ster

- 1: ster (in objectcatalogus...waarschijnlijk gebruik ongewenst)

- 2: planeet (niet in eigen catalogus gebruiken)

- 3: open sterrenhoop

- 4: bolvormige sterrenhoop

- 5: gasnevel

- 6: planetaire nevel

- 7: supernovarest

- 8: melkwegstelsel

- 18: radiobron

Het SpType is een korte tekenreeks voor het spectraaltype. Bijvoorbeeld, B5 of G2. De coördinaten moeten worden opgegeven met decimale getallen, met een punt in plaats van een komma, die gelden voor de epoche J2000.0. De naam kan van alles zijn. Indien die uit meer dan één woord bestaat, moet die tussen aanhalingstekens staan.

Zodra u een eigen gegevensbestand heeft gemaakt, open het instellingenvenster van &kstars; ga naar het tabblad Catalogi, en klik op de knop Catalogus importeren.... U krijgt dan een venster waarin u een naam kunt opgeven voor de nieuwe catalogus, en de naam van het bestand (samen met het pad):

Venster catalogus importeren
Venster catalogus importeren

Wanneer u klikt op de knop Ok, probeert &kstars; de regels in het gegevensbestand te lezen. Problemen die zich voordoen worden gemeld, en indien er regels met succes zijn gelezen, kunt u kiezen of het gegevensbestand wordt geaccepteerd (ongeacht regels die niet konden worden gelezen), of dat u eerst de opgetreden problemen wilt oplossen.

U kunt een nieuwe catalogus inlezen met de knop Catalogus inlezen.... Er verschijnt een nieuw venster, waarin u wordt gevraagd naar het bestand dat de catalogus bevat.

Venster catalogus inlezen
Venster catalogus inlezen

Zodra het gegevensbestand is geaccepteerd, wordt uw eigen catalogus ingelezen bij het opstarten, samen met de standaard catalogi. In het venster Catalogi is een keuzevakje voor elke catalogus, waarmee u het tonen van objecten per catalogus kan aan- of uitzetten

Catalogus toevoegen
Catalogus toevoegen

Merk op dat, indien u een catalogus probeert in te lezen, dat al is ingelezen, er een waarschuwingsdialoog verschijnt.

Catalogus overschrijven
Catalogus overschrijven

U kunt eigen catalogi verwijderen door het keuzevakje ervan te kiezen in het venster Catalogi, en op de knop Catalogus verwijderen... te klikken (deze knop is alleen beschikbaar als een keuzevakje van een eigen catalogus is geselecteerd). Merk op dat u de standaard catalogi van &kstars; niet op deze manier kunt verwijderen.

Catalogus wissen
Catalogus wissen

In catalogi van radiobronnen moet u de flux frequentie en eenheden bijvoegen. Bijvoorbeeeld:

    # Flux Frequency: 1420 Mhz
    # Flux Unit: mJy

Een voorbeeld van een catalogusbestand:

    # Name: mijn_catalogus
    # Prefix: et_radio
    # Color: #00ff00
    # Epoch: 2000
    # Flux Frequency: 1420 Mhz
    # Flux Unit: mJy
    # ID  RA  Dc  Tp  Mj  Mn  PA  Nm  Flux
    J0001 12:31:23.1 +11:29:34 18 180.60 360.30   45  mijn_radio_bron   70

In het venster Catalogi kunt u de zwakste grenzen opgeven voor hemelobjecten, bij in- en uitzoomen. Wanneer Objecten met onbekende magnitude tonen is aangezet, worden objecten waarvan de magnitude (helderheid) onbekend is, toch weergegeven, onafhankelijk van de instellingen voor de zwakheidslimieten.

In het volgende wordt kort uitgelegd hoe nieuwe catalogi aan &kstars; kunnen worden toegevoegd. Om een nieuwe catalogus te importeren, moet een raw catalogusgegevensbestand worden gedownload, waarin de kolommen gescheiden zijn door spaties. Elke regel die met een # begint wordt overgeslagen. In dit voorbeeld gebruiken wij de Lynds Catalogus van Donkere nevels.

- Download/ schrijf het bestand met de raw gegevens (dit is het bestand met de objecten in de catalogus, beschreven door een aantal parameters zoals ID-getal, Rechte Klimming, Declinatie, en dergelijke).

  Voor het met succes inlezen van een eigen catalogus in &kstars; moet u de volgende syntaxis gebruiken: (anders wordt uw catalogus of geheel genegeerd, of kunnen mogelijk objecten uit uw catalogus niet goed worden getekend)

  - Elk object moet in een aparte rij worden geschreven.

  - De velden op elke regel moeten worden gescheiden door witruimte.

  - De koptekst van de catalogus mag commentaarregels bevatten die beginnen met een #.

  - ID-getal: gehele waarde.

  - Rechte Klimming: als hh:mm:ss.s of als decimaal getal (met een punt).

  - Declinatie: als hh:mm:ss.s of als decimaal getal (met een punt).

  - Objecttype: geheel getal, een van [ 0,1,2,3,4,5,6,7,8 ].

  - Algemene naam: een tekenrij (indien die een spatie bevat, *moet* de tekenrij tussen aanhalingstekens zijn!)

  - Magnitude: decimaal getal (met een punt).

  - Lange as: decimaal getal (met een punt, lengte van lange as in boogminuten).

  - Kleine as: decimaal getal (met een punt, lengte van hoofdas in boogminuten).

  - Positiehoek: decimaal getal (met een punt, in graden).

  Hier volgt een deel van het originele bestand met raw gegevens:

         1 16 26.0   -16  0    .18 +21.82    .054 3  49    8  452
         2 18  4.0   -31 30    .13 -05.32   1.240 2   0    4  837
         3 18  0.0   -31  0    .15 -04.33   5.600 2   0    6  817
         4 16 59.5   -22  8    .18 +11.82    .004 5  27    7  533
         5 17 13.2   -24 22    .20 +07.96    .012 4   0    9  595

  Het raw bestand bevat extra informatie, die niet bruikbaar is in &kstars;. Het bevat ook extra witte ruimte en waarden waarmee &kstars; niet overweg kan (&ie; voor de Rechte Klimming: in hh:mm:ss.s of kommagetallen). Dit moet dus worden aangepast aan het formaat van &kstars;. Om de betekenis van elke kolom beter te begrijpen, kunt u een blik werpen op de originele bron van de catalogus. Deze bevat het raw gegevensbestand, en bovendien een bruikbare readme, zodat u kunt begrijpen wat er uit het raw gegevensbestand kan worden weggelaten. Het raw gegevensbestand moet minstens de volgende velden bevatten:

  - ID Nummer

  - Objecttype

  - Rechte Klimming

  - Declinatie

  De raw Donkere nevels van Lynds bevat slechts drie velden die in &kstars; bruikbaar zijn: Rechte Klimming, Declinatie en Oppervlakte (in vierkante graden). Daarom is het nodig, om de catalogus goed in &kstars; te importeren, dat er de velden voor ID en Objecttype aan worden toegevoegd. U kunt deze waarden met de hand invoegen, met uw favoriete editor. Echter, het is aan te raden een rekenbladprogramma (spreadsheet) te gebruiken voor het importeren van het bestand met raw gegevens, en hierin de nodige kolommen aan toe te voegen. Omdat de originele originele raw gegevens een oppervlakteveld bevatten dat niet wordt ondersteund door &kstars; moeten we dat vervangen door een bruikbare waarde, en dat is de lange as. We gebruiken hiervoor de volgende formule in het rekenblad, waarmee de oppervlakte wordt omgezet naar de lange as in boogminuten: `Major Axis = sqrt(Area) * 60`

  Na het in &kstars; importeren van het bestand met de raw gegevens en het selecteren van de juiste kolommen, maakt &kstars; het uiteindelijke catalogusbestand aan dat in &kstars; direct kan worden ingelezen. Bijvoorbeeld, is dit een klein gedeelte van de inhoud (kop + eerste vijf objecten) van de catalogus Donkere nevels door Lynds dat door &kstars; werd aangemaakt, na het importeren van het bestand met de raw gegevens, dat alleen de volgende kolommen met gegevens bevatte:

      # Delimiter:
      # Naam: LyndsCatalog
      # Voorvoegsel: Lynds
      # Kleur: #ff7600
      # Epoche: 2000
      # ID  RK  Dc  Mj  Tp
      1 16:26:0 -16:0:0.1 13.943 5
      2 18:4:0 -31:30:0.1 66.813 5
      3 18:0:0 -31:0:0.1 141.986 5
      4 16:59:5 -22:8:0.1 3.795 5
      5 17:13:2 -24:22:0.2 6.573 5

  Zoals u hierboven kunt zien kreeg elke kolom een naam zoals ID, Rechte Klimming, Declinatie, Lange as en Objecttype. Merk op dat het voorvoegsel van de catalogus (Lynds) en het ID-veld samen worden gebruikt voor het identificeren van objecten in de hemelkaart (&ie; objecten in deze catalogus hebben namen zoals Lynds 1, Lynds 2, Lynds 617 tot aan het laatste object, Lynds 1791)

- Open het menu Instellingen &kstars; instellen... en kies het tabblad Catalogi tab.

- Klik op de knop Catalogus importeren... in het gedeelte voor Deep-sky objecten. Indien die knop niet beschikbaar is, kies dan het keuzevakje voor Deep-sky Catalogi. Hierna kunt u de deep-sky catalogi van &kstars; instellen.

- Na klikken op de knop Catalogus importeren..., ziet u het venster Catalogus importeren. Klik om te beginnen op de knop Bestandsdialoog openen om het raw gegevensbestand te selecteren. Catalogus importeren Nieuwe catalogus importeren

- Zoek In het dialoogvenster het bestand met raw gegevens, selecteer dit, en klik daarna op de knop Open. Catalogus openen Open de Dark Nebulae catalog

- Eerst moet u de correcte volgorde opgeven van de velden in de catalogus in het bestand met de raw gegevens. De velden moeten worden toegevoegd in de lijst Catalogusvelden. Merk op dat u dit kunt doen met slepen en neerzetten, of dat u extra velden kunt gebruiken uit de Beschikbare velden. Bijvoorbeeld, indien er in uw raw gegevens een kolom is voor magnitudes, moet u wellicht een magnitude-veld toevoegen aan de lijst Catalogusvelden. Info aanvullen voor nieuwe catalogus Info aanvullen voor nieuwe catalogus

- Na het aanpassen van de velden aan het bestand met raw gegevens, kunt u verder gaan: het aanvullen met de overige invoervelden: Epoche coördinaten, Voorvoegsel catalogusnaam , Catalogusnaam en Catalogus opslaan als. U kunt ook de Symboolkleur kiezen voor in uw catalogus. U kunt het scheidingsteken opgeven voor de velden in het raw gegevensbestand: CSV (kommagescheiden) of Spatiegescheiden.

- U kunt een indruk krijgen van de uitvoer door op de knop Uitvoer bekijken te klikken. Let er op dat de koppen van de velden dezelfde volgorde hebben als de catalogusvelden (&ie; ID RK Dc Hoofdas en Objecttype).

- Klikken op OK sluit het venster Catalogus bekijken af. Met nog een keer op OK klikken wordt uw catalogus aangemaakt en opgeslagen.

- Na het met succes importeren van uw catalogus, wordt die weergegeven in de lijst van catalogi. Door te klikken op het keuzevakje kunt u die laten zien of niet. Toegevoegde Donkere nevels door Lynds catalogus Donkere nevels uit Lynds catalogus

## Zonnestelsel

Venster zonnestelsel
Venster zonnestelsel

In de pagina Zonnestelsel kunt u opgeven of u wilt dat de Zon, de Maan, de planeten, kometen en planetoïden worden getoond, en of de belangrijkste daarvan moeten worden getoond als gekleurde stippen of met hun werkelijke afbeeldingen. U kunt ook schakelen tussen het wel of niet tonen van de namen, en u kunt ook bepalen van welke kometen en planetoïden de namen worden getoond. Er is een optie voor het automatisch tekenen van een tijdelijk baanspoor als een object van ons zonnestelsel wordt gevolgd, en ook een voor het wel of niet vervagen van de kleur van een baanspoor in de hemelachtergrond.

## Satellieten

Venster satellieten
Venster satellieten

In de pagina Satellieten kunt u kiezen hoe satellietenworden getoond. Om te beginnen kunt het tonen aan en uit zetten met het keuzevakje Satellieten tonen in de bovenste sectie met de Opties voor weergave. Standaard worden satellietengetekend als kleine lichtrode stippen met een optionele rode naamtekst ernaast. Deze namen kunt u aan en uitzetten met het keuzevakje Namen tonen. Dit is onder het keuzevakje voor Satellieten tonen, in de sectie Opties voor weergave.

De kleuren van de stippen voor satellieten en hun namen kunnen worden aangepast in de pagina Kleuren in het zelfde venster voor &kstars; instellen.... Bovendien kunnen satellieten ook worden afgebeeld als sterren met het keuzevakje Satellieten tonen als sterren. U kunt ook alleen die satellieten laten tonen die voor u, op uw huidige locatie en tijdstip, zichtbaar zijn, door Alleen zichtbare satellieten tonen. te selecteren.

&kstars; kan satellieten tekenen uit vele voorgedefinieerde groepen. U kunt dus een bepaalde groep laten tonen, of meerdere groepen, of gedeeltelijke subgroepen selecteren. Voor elke groep ziet u een lijst van de afzonderlijke satellieten in die groep. Met een keuzevakje kunt u alle satellieten in een groep selecteren. U kunt ook in elke groep een aantal satellieten selecteren. De baangegevens van de satellieten kunnen worden gedownload van het internet met de knop Satellieten bijwerken. Een andere manier hiervoor is met behulp van Updates Baanelementen van satellieten bijwerken in het menu Gegevens. Als u de naam kent van een gewenste satelliet, kunt u de zoekmethode van &kstars; gebruiken. Hiertoe moet u in het zoekveld van Satellieten zoeken de naam invullen, waarna u een ingekorte lijst krijgt met de passende namen.

U kunt aan de lijst van standaard satellieten in &kstars; nieuwe satellieten toevoegen, door het gegevensbestand `kstars/data/satellites.dat` te bewerken. omdat op elke regel in dit bestand een groep van satellieten bevat, moet u een nieuwe naam invoeren voor uw gewenste groep van satellieten. Elke invoer moet aan het volgende formaat voldoen: `Groepnaam;locaal_bestandnaam;url`. Bijvoorbeeld: `Iridium;iridium.tle;http://celestrak.com/NORAD/elements/iridium.txt`.

## Supernova's

Venster Supernova's instellen
Venster Supernova's

In de pagina voor Supernova's kunt u instellen of de supernova's zullen worden getoond, of niet, met het keuzevakje voor Supernova's tonen. Standaard worden supernova's getekend met een kleine lichtoranje +. Net als bij satellieten kan de kleur van supernova's worden aangepast in de pagina Kleuren.

U kunt bij het opstarten &kstars; naar gegevens laten zoeken van nieuw ontdekte supernova's, door het keuzevakje voor Recente supernova's ophalen bij starten te selecteren. Zo is &kstars; altijd geheel bij met de laatste gegevens van supernova's. U kunt waarschuwen bij nieuwe supernova's aanzetten met het keuzevakje Waarschuwen bij supernova's. U wordt dan door &kstars; gewaarschuwd wanneer er er een nieuwe supernova wordt ontdekt. U kunt de grenswaarden instellen voor het tonen van supernova's, alsmede die voor een waarschuwing voor een supernova, met behulp van de spinvelden. De grenswaarde is de zwakste magnitude (helderheid) van een hemelobject voor waarneming met het blote oog, of met de telescoop (hoe groter de magnitude, hoe zwakker)

U kunt de lijst van recente supernova's bijwerken via het internet met de knop Lijst met recente supernova's bijwerken. Een andere manier is in het menu Updates Recente gegevens supernova's bijwerken in het Gegevens

## Hulplijnen

Venster Hulplijnen
Venster &kstars; hulplijnen

In de pagina Hulplijnen is het mogelijk om te schakelen tussen het wel of niet tonen van abstracte zaken, zoals de grenzen van sterrenbeelden, de namen van sterrenbeelden, de omtrekken van de Melkweg, de hemelequator, de ecliptica, de horizon, en de ondoorzichtige voorgrond. U kunt ook kiezen of de namen van de sterrenbeelden in het Latijn of in uw eigen taal (hier dus Nederlands) moeten worden getoond, of met de officiële afkortingen van drie letters van de IAU (Internationale Astronomische Unie).

## Kleuren

Venster Kleuren
Venster Kleuren

In de pagina Kleuren kunt u de kleuren instellen, en uw eigen kleurenschema's maken. Het tabblad is in twee panelen onderverdeeld:

Het linkerpaneel bevat een lijst van alle schermonderdelen waarvan de kleur instelbaar is. Na het klikken op een ervan ziet u een kleurenselectievenster, waarin u de kleur kunt aanpassen. Onder deze lijst is het keuzeveldModus voor sterrenkleuren. Standaard toont &kstars; de sterren met Realistische kleuren, die met hun spectraaltype overeenkomen. U kunt echter ook kiezen de sterren af te laten beelden als zwarte of rode stippen. Als u de realistische sterkleuren gebruikt kunt u ook het verzadigingsniveau van de sterkleuren instellen met het spinveld Intensiteit van sterkleur.

Het rechterpaneel bevat een lijst van de ingestelde kleurenschema's. Er zijn vier vooringestelde schema's: de schema's Standaardkleuren, Sterrenkaart, met zwarte sterren op een witte achtergrond, Nachtvisie, met rode sterren op een zwarte achtergrond, waardoor de aanpassing van de ogen voor het zien in het donker beter wordt behouden, en Maanloze nacht, een meer realistisch donker thema. Bovendien kunt u de huidige kleurinstellingen opslaan als een eigen kleurenschema, door op de knop Huidige kleuren opslaan te drukken. U moet dan een naam voor het nieuwe kleurenschema invullen, en daarna zal uw schema in alle volgende sessies met &kstars; in de lijst voorkomen. Voor het verwijderen van een kleurenschema kiest u het eenvoudig in de lijst, en drukt u op de knop Kleurenschema verwijderen.

## FITS

FITS (Flexible Image Transport System) is een populaire open standaard voor opslag, transmissie en verwerking van digitale gegevens. Voor details, zie het betreffende artikel in Wikipedia. In deze pagina kunt u de weergave en verwerking van FITS-gegevens in &kstars; instellen.

In het paneel links kunt u de FITS-viewer zelf instellen.

Kies FITS-viewer gebruiken indien u ontvangen afbeeldingen automatisch in de FITS-viewer wilt weergeven.

Met Tabblad enkel voorbeeldweergave kunt u alle opgenomen afbeeldingen in een tabblad weergeven, in plaats van elke afbeelding in een eigen tabblad. Met Enkel venster opname kunt u de opgenomen FITS-afbeeldingen van alle camera's in een enkel venster van de FITS-viewer afbeelden in plaats van een apart venster voor elke camera. Met Enkel venster open kunt u geopende FITS-afbeeldingen in een enkel venster van de FITS-viewer tonen in plaats van elk in een eigen venster. En met Onafhankelijk venster kunt u het venster van FITS-viewer onafhankelijk maken van &kstars;.

In het rechter paneel zijn de verwerkingsopties. Met Auto uitrekken kunt u in de FITS-viewer altijd auto-stretch toepassen op de afbeeldingen, Met Modus voor beperkte bronnen kunt u bewerkelijke bewerkingen uitschakelen, zoals: Auto ontbayeren (gebayerde afbeeldingen worden niet ontbayerd; afbeeldingen worden alleen grijs getoond), met Auto WCS worden gegevens World Coordinate System niet verwerkt; (WCS beeldt hemelcoördinaten af op coördinaten in de afbeelding; equatoriale roosterlijnen, object-identificatie, en draaien van de telescoop binnen een afbeelding zijn uitgeschakeld), en 3d-kubus (RGB-afbeeldingen worden niet verwerkt; afbeeldingen worden alleen grijs weergegeven ). U kunt enkele van deze zeer bewerkelijke bewerkingen ook apart uitschakelen.

## INDI

Venster INDI
Venster INDI

Voor een uitvoerige uitleg van de opties op de INDI--pagina: zie INDI instellen.

## Ekos

Venster Ekos
Venster Ekos

Ekos is een volledige suite voor astrofotografie, waarmee u alle INDI-apparaten kunt besturen, waaronder talrijke telescopen, CCD's, DSLR's, focusers, filters, en nog veel meer. Ekos ondersteunt zeer nauwkeurig volgen, met behulp van online en offline astrometrisch oplossen, autofocus, en autovolgen, het opnemen van enkele en meerdere afbeeldingen met gebruik van een krachtig beheer van series van opnamen. Voor een gedetailleerde uitleg van Ekos, zie de Ekos-sectie van deze handleiding.

## Geavanceerd

Venster Geavanceerd
Venster Geavanceerd

In de pagina Geavanceerd heeft u een nauwkeurige controle over het meer subtiele gedrag van &kstars;.

Met het keuzevakje Voor atmosferische straalbreking corrigeren kiest u of de hoogtes van objecten worden gecorrigeerd voor straalbreking door de dampkring. Omdat de dichtheid van de atmosfeer van boven naar beneden toeneemt, wordt het licht op weg naar het oog of de telescoop in toenemende mate naar beneden afgebogen, als het vanuit een andere richting dan het zenit vanuit de ruimte komt. Het effect is het grootst voor laagstaande hemelobjecten. Hierdoor worden zelfs de voorspelde opkomst- en ondergangstijden van objecten met enkele minuten beïnvloed! In feite staat de zon, als u die ziet ondergaan, reeds geheel onder de horizon, terwijl u de zon nog kunt zien als gevolg van de astronomische straalbreking. Let erop dat de correctie voor de astronomische straalbreking niet wordt toegepast bij gebruik van de Equatoriale coördinaten.

Met het keuzevakje Animatie gebruiken bij verplaatsen bepaalt u hoe het getoonde beeld verandert als de kijkrichting naar een andere positie in de kaart wordt verplaatst. Standaard zal het beeld langzaam naar de nieuwe positie draaien. Als u deze optie uitschakelt zal het beeld onmiddellijk naar de nieuwe positie worden verplaatst.

Indien het keuzevakje Naam van gecentreerd object tonen is geselecteerd, wordt automatisch de naam getoond van een object dat wordt gevolgd. De naam wordt verwijderd als het object niet langer meer wordt gevolgd. Let erop dat u van elk object blijvend de naam kan laten tonen met behulp van het erbij horende contextmenu.

Er zijn drie gelegenheden waarbij &kstars; de hemelkaart erg snel opnieuw moet kunnen tekenen: wanneer de kijkrichting naar een andere positie wordt verplaatst (en Animatie gebruiken bij verplaatsen is gekozen), wanneer de hemelkaart met de muis wordt gesleept, en bij grote veranderingen in de tijd. In deze gevallen moeten de posities van alle objecten zo snel mogelijk opnieuw worden berekend, wat een zware belasting kan zijn voor de CPU (de processor). Als de CPU dit niet aankan zal de beeldverandering traag of schokkerig verlopen. Om hier wat aan te doen zal &kstars; bepaalde objecten niet tonen tijdens deze situaties waarin snelle beeldveranderingen plaats vinden, als het keuzevakje Objecten verbergen tijdens het verplaatsen is geselecteerd. De tijdstap waarboven objecten zullen worden verborgen wordt ingesteld met het tijdstap-spinveld Verbergen als de tijdsduur groter is dan:. U kunt opgeven welke objecten verborgen moeten worden in het vak Verborgen objecten instellen.

## Het beeld instellen

Er zijn verschillende manieren om het beeld naar uw smaak in te stellen.

- Selecteer een ander kleurenschema in het menu Instellingen Kleurenschema's . Er zijn vier voorgedefinieerde kleurenschema's, en u kunt die van u zelf definiëren in het venster &kstars; instellen.

- Aan/uitzetten van de werkbalken gebeurt in het menu Instellingen Getoonde werkbalken. Zoals de meeste werkbalken in KDE kunnen ze naar een andere plaats worden gesleept en aan een vensterrand worden geplakt, of zelfs helemaal los worden gemaakt van het venster, indien losgekoppeld.

- Aan/uitzetten van de informatievakken gebeurt in het menu Instellingen Informatievakken . Bovendien kunt u de drie informatievakken met de muis manipuleren. Elk vak bevat enkele regels met extra gegevens, die standaard verborgen zijn. U kunt het zichtbaar maken van deze regels aan/uitzetten door op een informatievak te dubbelklikken om het als het ware op of af te rollen als een rolgordijn. U kunt een informatievak ook verplaatsen door het met de muis te slepen. Wanneer een vak een vensterrand raakt blijft het eraan plakken wanneer de grootte van het venster wordt veranderd.

- Kies een GV- Symbool in het menu Instellingen GV-symbolen . GV is een afkorting van gezichtsveld. Een GV-symbool wordt in het midden van het scherm getekend om de kijkrichting aan te geven. Verschillende symbolen horen bij verschillende hoekafmetingen, u kunt het symbool gebruiken om te zien wat u in een bepaalde telescoop zou zien. Als u bijvoorbeeld het GV-symbool voor de 7x35 verrekijker kiest, wordt er in de sterrenkaart een cirkel getekend met een middellijn van 9,2 graden, wat het gezichtsveld is van een 7x35 verrekijker.

  U kunt uw eigen GV-symbolen maken (of de bestaande veranderen) met GV-symbolen bewerken... die de GV-bewerker start:

  Bewerker voor GV-symbolen
  Bewerker voor GV-symbolen

  De lijst met ingestelde GV-symbolen wordt links getoond. Rechts zijn de knoppen voor het toevoegen van een nieuw symbool, het bewerken van de eigenschappen van een geselecteerd symbool, en het uit de lijst verwijderen van een geselecteerd symbool. Merk op dat u zelfs de vier vooringestelde symbolen kunt veranderen en verwijderen (als u alle symbolen verwijdert worden de vier voorgedefinieerde symbolen weer hersteld bij de volgende keer dat &kstars; wordt gestart). Onder deze drie knoppen ziet u hoe het in de lijst geselecteerde symbool er uit ziet. Als u op Nieuw... of Bewerken... klikt wordt het venster Nieuw GV-symbool geopend:

  Nieuw gezichtsveldsymbool
  Nieuw GV-symbool

  In dit venster kunt u de vier eigenschappen van een GV-symbool veranderen: naam, grootte, vorm en kleur. De hoekgrootte van het symbool kan of direct worden ingevoerd in het invulvak Gezichtsveld, of in de tabbladen Oculair/Camera worden berekend voor uw telescoop/oculair- of telescoop/camera-combinatie. De vier beschikbare vormen zijn: cirkel, vierkant, kruisdraad en roos (schietschijf). Na het opgeven van alle vier parameters drukt u op OK, waarna het nieuwe symbool verschijnt in de lijst van ingestelde symbolen. U kunt het dan ook vinden in het menu Instellingen GV-symbolen.

&hips;